یادبود سردشت
نگذاریم حقانیتمان گم شود
قطبالدین صادقی
نزدیک به سه دهه پیش سردشت بمباران شیمیایی شد. نزدیک به هشت هزار نفر در جریان این اقدام رژیم بعث کشته و مجروح شدند یا در معرض گازهای شیمیایی قرار گرفتند که هنوز هم عوارض آن را با خود دارند. متأسفم که بگویم ما هم آن زمان و هم حالا نتوانستهایم آنطور که باید، درباره این اتفاق حرف بزنیم و صدایمان را به گوش جهانیان برسانیم. دو سال بعد از بمباران شیمیایی سردشت، حلبچه بمباران شد. حاضرم ثابت کنم اگر فاجعه سردشت در سکوت گم نمیشد، هرگز فاجعه حلبچه اتفاق نمیافتاد. آن زمان آنان که مسئول بودند، واکنش بهموقع و لازم را در برابر سردشت انجام ندادند. ما ساکت ماندیم و آن حیوان درنده، صدام حسین، جریتر شد. سکوت ما در جامعه جهانی از سوی او حمل بر رضایت ما تلقی شد؛ که او هرچه میخواهد میتواند با ما بکند؛ اگرچه امروز فاجعه سردشت سندی است بر حقانیت تاریخ، فرهنگ و مردمان ما، اما میتوانستیم و میتوانیم کاری کنیم که هر دیوانهای نتواند بیمحابا، هرچه که خواست بر سر ما بیاورد. یهودیان هنوز که هنوز است، دارند درباره آنچه در جریان جنگ جهانی دوم با آنها شده است، حرف میزنند، مینویسند و اثر هنری تولید میکنند و از دل آن حقانیت خودشان را بیرون میکشند؛ اما ما برای نشاندادن حقانیت خودمان چه کردهایم؟ بعد از این سه دهه هنوز یک بیمارستان مخصوص جانبازان شیمیایی در سردشت ساخته نشده است و صدها نفر از مظلومانی که آثار شیمیایی را از آن دوران در تن دارند، برای درمان این زخمها آواره شهرهای بزرگتر شدهاند. به همه این دردها اضافه کنم که برخی از آنها حتی پول درمان خود را ندارند و مجبورند با کار سیاه، هزینه درمان را در بیاورند. اینها را میدانم؛ چراکه برای نوشتن و اجرای نمایش «بی تو بهتر» که سال گذشته به مناسبت سالروز همین اتفاق در سردشت اجرا شد، با بسیاری از آنها به صحبت نشستهام و وضعیت زندگیشان را از نزدیک دیدهام. روزی که تصمیم گرفتم این نمایش را بنویسم و اجرا کنم، به این فکر کردم که من نباید مثل بقیه سکوت کنم. فکر کردم که باید به عنوان یک هنرمند جامعه را نسبت به این فاجعه حساس کنم و واکنش آنها را برانگیزم؛ بههمیندلیل برای اجرای این نمایش گروهی 48نفره از اهالی خود سردشت را انتخاب کردم و برای اجرایش در سردشت محلی را انتخاب کردم که محل افتادن اولین بمب شیمیایی بود؛ اما میدانید سرنوشت این نمایش چه شد. شهردار شهر که قرار بود برای اجرای این نمایش به ما کمک مالی کند، آن را دریغ کرد. او امروز به اتهام اختلاس در زندان است. وقتی هم که خواستم نمایش را در تهران و در هفته دفاع مقدس روی صحنه ببرم، مسئولان از اجرای آن ممانعت کردند. چرایش را خودشان باید بگویند. همانطور که بقیه باید بگویند چرا درباره فجایع انسانی نظیر سردشت سکوت میکنیم؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.