نقدي به طرح حساب يكپارچه مدارس
مهدی بهلولی . آموزگار و کنشگر صنفی
اجرای طرح حساب یکپارچه مدرسههای دولتی، یکی از واپسین طرحهایی است که از چندی پیش و بهطور سراسری در کل کشور- بهجز شماری از مدرسههای روستایی دورافتاده که دسترسی به اینترنت ندارند- به اجرا درآمده است. البته اجرای این طرح، از سال گذشته و به صورت آزمایشی در شماری از استانهای کشور آغاز شد و هماکنون بُعدی کشوری یافته است. در این طرح برای همه مدرسههای کشور یک حساب بانک ملی در نظر گرفته شده است. منصور مجاوري، مشاور اجرائی معاونت توسعه مديريت و پشتيباني وزارت آموزشوپرورش، درباره این طرح چنین توضیح داده است: «منظور از حساب یکپارچه این نیست که همه مدارس بخواهند واریز وجه به یک حساب کلی داشته باشند، بلکه هر مدرسه یک حساب ویژه برای خود دارد که دارای کد شناسه مشخص است. از طریق حساب یکپارچه مدارس، تجمیع و خلق سرمایه ایجاد میشود. به کمک این حساب، پولهای پراکنده مدرسه را یکجا جمع کردهایم و براساس آن دیگر اولیا حق ندارند دست در جیبشان کنند و پول نقد به مسئولان مدرسه بدهند. ارزش افزوده حساب یکپارچه مدارس نیز یکی دیگر از مزیتهاست. زمانی که در ۱۲۰ هزار مدرسه، فلانقدر پول جمع میشود، قطعا سودی به آن تعلق میگیرد که قرار است بانک ملی این سود را به صورت اتوماتیک برای همان مدرسه واریز کند». کسانی که پای سخن برخی مدیران ارشد آموزشوپرورش نشستهاند، گهگاه شاهد گلایه آنها از رفتار نادرست برخی مدیران مدرسهها و سوءاستفاده شخصی آنان از پولهای پرداختی خانوادهها بودهاند. این طرح میتواند به ساماندهی بیشتر این پرداختها کمک کند. البته هماکنون در برخی از مدرسههای دولتی تهران، چندسال است که پای دستگاههای کارتخوان(پوز) باز شده است و کارگزاران مدرسه، کمکهای مالی و پرداختهای خانوادهها را از طریق کارتخوان دریافت میکنند. با اینکه طرح حساب یکپارچهسازی مدرسهها، تنها در دستگاه کارتخوان مدرسه خلاصه نمیشود اما این طرح میتواند به عادیشدن بیش از پیش آموزشوپرورش پولی یا به بیانی دیگر به پولیسازی پنهانی مدرسههای دولتی کمک کند. برخی بر این باورند که دستگاه پوز یا کارتخوان، تنها یک ابزار صرف است و در داستان پولیسازی مدرسههای دولتی نقشی ندارد و تنها کاری که میکند این است که کار پرداخت پول به مدرسه از سوی خانواده را امن و آسانتر میکند اما از دید برخی از آموزگاران منتقد این طرح و همچنین این نگارنده، کشاندن دستگاههای پوز به مدرسه، بهرهگیری از یک فناوری نوین برای گستراندن بیش از پیش ایده پولیسازی آموزشوپرورش است. دستگاه پوز، دستگاه پرداخت پول است و در آموزشوپرورش دولتی، نباید از سوی خانوادهها پولی پرداخت شود. خود پرداخت پول، کاری است خلاف اصل 30 قانون اساسی، پس آسانترکردن این پرداختهای غیرقانونی نیز، کار درستی نیست. موضوع به مخالفت با فناوری برنمیگردد. هر فناوریای مناسب هر فضایی نیست. آوردن دستگاه پوز به مدرسه، بهنوعی آوردن بانک به درون مدرسه و آمیختن بیش از پیش فضای آموزش و فضای تجارت و بازار است. آموزشوپرورش میتواند در پی بهرهگیری از فناوریهای دیگری باشد که به آموزشوپرورش دولتی کیفی رایگان کمک کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.