اصالتیافتن اهرمهای حذفی
نصرتالله تاجیک. استاندار پیشین هرمزگان
این یادداشت نه نسخهپیچی، بلکه جلب توجه کارشناسان سازمانهای سیاسی و اطلاعاتی کشور و اعضای اتاقهای فکری که قصد کمک به نظام سیاسی را دارند، به یک موضوع مهم و تأثیرگذار بر آینده ایران است. به این دلیل، آن را از این طریق عمومی کردهام که در صورت صحت فرضیهسازی و روش به کار گرفته شده، برای تبیین و تجزیه و تحلیل این مسئله بتوان از قدرت مثبت و سازنده افکار عمومی برای حل این مشکل استفاده کنیم. نمیدانم آیا ما راهِ اشتباهی میرویم یا راه را اشتباهی میرویم و طی سلوکمان نادرست است، اما میدانم داریم جا پای آن اعرابی میگذاریم که به او گفتند این راه که میروی به ترکستان است. راهِ اشتباهی از آنجا آغاز شد که طیف سیاسی محافظهکاران با دلایل سیاسی و اقتصادی که به هر قسمت این طیف مربوط میشود، نه با استفاده از شایستگیها و توانمندیهایشان، بلکه از طریق اهرمهایی که در اختیار گرفتند، نهتنها سعی کردند بر طیف دیگر برتری یابند، بلکه سعی در حذف طیف رقیب خود کردند. اینگونه طی طریق با پای لنگان اشتباه است؛ چراکه در میان مجموعه نیروهای وفادار و پای کار نظام نیز دایره دوست و دشمن تعریف کرده و این دایره را نیز آنقدر تنگ ترسیم کردهایم که هم نیروهای بیشماری را بیدلیل حذف و از قطار قدرت پیاده کردهایم و هم قدرت تعامل و مصالحه اجتماعی و آستانه و تحمل سیاسی مردم را کاهش دادهایم. میدانیم پخش قدرت (سیاسی، اقتصادی و اجتماعی) از طریق راهکار مبارزه عادلانه شایستگیهای شناسنامهدار و تشکیلاتی باعث افزایش مشارکت اجتماعی، رشد نیروهای صالح و توانمند، اصلاح و بهبود ساختار اداری و مدیریت کشور و مآلا چسبندگی اجتماعی و بیمهشدن جامعه، نظام و روند سیاست در کشور و در یک کلام موریانهزدایی از تفکر و اقدام سیاسی در ایران خواهد شد و برعکس تمرکز قدرت و بیتوجهی به علم، سازمانها و نحوه گردش قدرت و تصمیمسازی و تصمیمگیری ما را از دستیابی به اهداف مصوبات قانونی و اسناد بالادستی دور کرده و بر مشکلات کشور و ازجمله توسعه فساد و بیانگیزهشدن مردم و خنثیکردن نیروهای سیاسی، افزایش فساد و آسیبپذیری دولتمردان میافزاید. مجموعه چنین وضعیتی پتانسیل انقلابی کشور برای تغییر دائمی مناسبات غلط سیاسی- اجتماعی در کشور را هدر داده و مردم بهتدریج منفعل و سردرگریبان خود داشته و دولت (قوه مجریه) تنها میماند و بهتدریج فاصله مردم و دولت افزایش مییابد. آنچه مهم است راهکار این گردش قدرت است. در این یادداشت قصد، نظریهپردازی راهبردی و عملیاتی نیست، اما نقش نهادهای دولتی و حاکمیتی و مخصوصا اتاقهای فکر نظام در این روندی که کشور طی میکند، بسیار حساس و تعیینکننده است. سیالبودن نیروهای سیاسی و شکل ژلهای جامعه برای روند آتی تحولات سیاسی - اجتماعی ایران مطلوب نیست. در این زمینه نبود نقش مشخص برای احزاب در نظام انتخاباتی از منظر قوانین بالادستی و تأثیرنداشتن آن در شکلگیری دولت، مجلس و سازماندهی قوه مقننه و تعامل آنها نقطه ضعفی است که مشکلات زیادی را برای اداره کشور به همراه دارد. «تحزب» از این به بعد صرفا یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی است که اگر به آن توجه نشود، در سالهای آینده باید هزینه سنگینتری بپردازیم. تحزب، یعنی شناسنامهدارکردن و ساماندادن جریان رودخانه مواج تحولات اجتماعی برای استفاده از ظرفیت سازنده آن که اگر کنترل و هدایت نشود، آفتزاست. تحزب سبب موریانهزدایی از سیاست، پخش قدرت به جای تمرکزگرایی و باعث حرکت مداوم، پیوسته و آرام قطار قدرت در کشور خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.