اماواگرهای خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا همچنان ادامه دارد
پسلرزههای یك جدایی ناگهانی
پسلرزههای همهپرسی جدایی بریتانیا از اتحادیه اروپا، در سطح داخلی و خارجی همچنان ادامه دارد. اسکاتلندیها خشمگین هستند؛ اتحادیه اروپا عصبانی است؛ بسیاری از بریتانیاییها در نتایج همهپرسی و پیامدهای سنگین آن ماتم گرفتهاند و ابراز پشیمانی میکنند.چند روز پس از برگزاری همهپرسی، شوک و نگرانی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و پیامدهای سنگین آن بهتدریج بر بسیاری از شهروندان این کشور مستولی میشود. به نظر میآید با این شوک، جامعه از فضای احساسی به فضای عقلانی بازمیگردد. عقبنشینی از وعدهها سیاستمداران بریتانیا، ازجمله «دیوید کامرون»، نخستوزیر این کشور، این تصمیم پراهمیت و سرنوشتساز را به تودههای مردم سپردند تا خلاف همه دادههای اقتصادی و نظر کارشناسان اقتصادی و سیاسی، رأی به خروج از اتحادیه اروپا دهند. به گزارش بیبیسی، سیاستمداران بریتانیا با کارزاری که برای یک همهپرسی ایجاد کردند، صحنهای برای عوامگرایی راستگرایانی مانند «نایجل فاراژ»، رهبر حزب استقلال بریتانیا و «بوریس جانسون»، شهردار پیشین لندن، فراهم آوردند تا با شعارهای سطحی خود، احساسات مردم را علیه اتحادیه اروپا برانگیزانند. این عوامگرایان وعدههایی به مردم بریتانیا دادند که مدتی کوتاه پس از اعلام نتایج همهپرسی، آن را پس گرفتند. اكنون فاراژ میگوید نمیتواند تضمین کند پول بیشتری به صندوق درمانی کشور وارد شود و رقم ۳۵۰ میلیون پوند غلط بوده است؛ نیمی از این پول که به اتحادیه اروپا واریز میشود، به صورت تخفیف و سوبسید بار دیگر به بریتانیا بازمیگردد، اما رهبر حزب استقلال بریتانیا، این قسمت از اطلاعات را از مردم دریغ کرده بود. سیاستمداران جبهه خروج از اتحادیه اروپا از دومین وعده کانونی خود نیز عقبنشینی کردند. آنها میگفتند از شمار مهاجرانی که برای کار و زندگی از دیگر کشورهای اتحادیه اروپا به بریتانیا وارد میشوند، خواهیم کاست. اما اكنون «دانیل هانن»، نماینده حزب محافظهکار، به بیبیسی میگوید: «اگر مردم فکر کردهاند رفتهاند رأی دادهاند و از فردای آن روز دیگر مهاجری از اتحادیه نخواهیم داشت، سخت دچار اشتباه شدهاند، زیرا بریتانیا در صورت جدایی هم رابطه خود را با شبکه اقتصادی اتحادیه اروپا حفظ خواهد کرد و باید همچنان بپذیرد از دیگر کشورهای اتحادیه اروپا نیروی کار وارد بریتانیا شود. تفاهم كامل مركل و اولاند «آنگلا مرکل»، صدراعظم آلمان و «فرانسوا اولاند»، رئیسجمهور فرانسه، تأکید کردهاند این دو کشور بر سر مدیریت بحران عواقب خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا با یکدیگر «تفاهم کامل» دارند. اولاند هشدار داده است در صورت نداشتن تفاهم خطر تفرقه، منازعه و نبود هماهنگی وجود دارد. این در حالی است كه رهبران اروپا قرار است دوباره برای بررسی پیامدهای این خروج گردهم جمع شوند. روند جدایی بریتانیا از اتحادیه اروپا مطابق مفاد آییننامه این اتحادیه صورت خواهد گرفت. برابر ماده ۵۰ پیمان لیسبون که در سال ۲۰۰۹ به تصویب اعضای اتحادیه رسیده اما تاکنون هیچگاه به اجرا گذاشته نشده بود، کشورهای عضو اتحادیه بعد از تصمیم به جدایی باید مذاکرات خود با اتحادیه اروپا را آغاز کنند. در صورت توافق میان دو طرف بر سر چگونگی عملیکردن این جدایی، کشور خواستار جدایی، مطابق مفاد توافق پیش خواهد رفت، اما چنانچه توافقی حاصل نشود، عضویت کشور جداییطلب بعد از گذشت دو سال خودبهخود لغو میشود. اگر چه ماده ۵۰ معاهده لیسبون کلیات روند جدایی کشورها از اتحادیه اروپا را مشخص کرده، اما جزئیات آن فقط از طریق مذاکره میان دو طرف مشخص خواهد شد و برای عملیاتیکردن هرگونه توافقی هم ممکن است سالها زمان لازم باشد. استعفا در حزب «کارگر» همزمان 11 نفر از اعضای دولت سایه بریتانیا، از حزب «کارگر» در مخالفت با «جرمی کوربین»، رهبر حزب، از عضویت در کابینه استعفا دادند. مخالفان کوربین، او را به «کمکاری»، در زمینه تشویق رأیدهندگان، برای رأی به باقیماندن کشور در اتحادیه، متهم میکنند. اما او می گوید در رقابت برای انتخاب رهبری جدید، باز هم نامزد خواهد شد. در جناح مقابل و حزب «محافظه کار» هم گفته میشود «ترزا می»، وزیر کشور، قصد دارد در رقابت با «بوریس جانسون»، شهردار سابق لندن، خود را نامزد رهبری حزب- و به تبع آن- نخستوزیری کند. تلاش برای توقف اجرای برگزیت درهمینحال، طوماری که خواستار برگزاری رفراندوم دوم درباره عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپاست، به سه میلیون امضا رسید. این طومار از دولت لندن میخواهد اگر میزان آرا به ماندن یا خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، کمتر از 60 درصد و میزان شرکتکنندگان کمتر از 75 درصد بود، این رفراندوم باطل اعلام شود. درحالحاضر بیش از سه میلیون نفر این طومار را امضا کردهاند. بااینحال، گزارشهایی از امضاهای جعلی منتشر شده و وزارت کشور انگلیس قول بررسی امضاها را داده است. گفته میشود دستکم 77 هزار امضا جعلی است.دراینمیان در پارلمان نیز خواستههایی مطرح میشود که میگویند نتیجه این همهپرسی را اجرائی نکنیم. «دیوید لامی»، نماینده حزب کارگر بریتانیا، به روزنامه گاردین میگوید: «بیدار شوید! ما مجبور نیستیم از این همهپرسی پیروی کنیم. این دیوانگی را میتوانیم متوقف کنیم و با یک رأیگیری در پارلمان میتوان به این کابوس پایان داد».حتی به نظر میآید مخالفان سیاسی حزب کارگر نیز دچار تردید شدهاند. «لیام فاکس»، از حزب محافظهکار، میگوید گامهای ضروری برای اجرای ماده ۵۰ را میتوان به تعویق انداخت.این تلاش فقط به چند سیاستمدار محدود نمیشود، «تونی بلر» نخستوزیر سابق این كشور، «نیکلا استورجن»، وزیر اول اسکاتلند، برخی از نمایندگان پارلمان حامی ماندن در اتحادیه اروپا و یکی از مقامات ارشد آلمان گفتند: اکنون که پیامدهای خروج از اتحادیه اروپا کاملا مشخص و آشکار شده، یک تجدیدنظر لازم است. استورجن دراینباره گفت: مردم اسکاتلند باید رضایت قانونی خود را از این مسئله ابراز کنند و به آنها توصیه میکنم رأی خروج انگلیس از اتحادیه اروپا را وتو کنند. او به بیبیسی گفت اسکاتلند باید «رضایت قانونی» خود را برای پایان عضویت بریتانیا در اتحادیه اروپا اعلام کند و تأکید کرد از نمایندگان حزب ملی اسکاتلند و حزب حاکم در این کشور، خواهد خواست به خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا رأی منفی دهند. یک گزینه آلترناتیو دیگر نیز برای اجتناب از خروج بریتانیا وجود دارد. با اجرائیشدن ماده ۵۰ قرارداد اتحادیه اروپا، بریتانیا باید با اتحادیه اروپا درباره خروج وارد مذاکره شود، اما در مدت مذاکرات هنوز عضو اتحادیه اروپاست؛ توافقنامهای که در پایان مذاکرات به تصویب طرفین خواهد رسید، میتواند موضوع یک همهپرسی در بریتانیا باشد. از این بهاصطلاح «در پشت» نیز میتوان مانع از خروج بریتانیا از جرگه اتحادیه اروپا شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.