درباره موزه گالری «دیدی»
کارِ دل
لیلی گلستان
در تمام دنیا رایج است که بخش خصوصی یعنی شرکتها، بانکها یا سازمانها و... مجموعهدار میشوند. یعنی آثار هنری را از هنرمند یا گالریها یا حراجیها خریداری میکنند. این حرکت، هم کمکی است به بالندهشدن هنر تجسمی، هم پسانداز بسیار سوددهی است برای خریدار و هم میتواند در کاهش مالیات نقش مهمی بازی کند. مجموعهدار میتواند گاهی یکی از آثارش را بفروشد و اثر دیگری را جایگزین آن کند و بهاینترتیب مجموعهاش را زنده و بهروز کند. پیش از انقلاب، گروه صنعتی «بهشهر» متعلق به خانواده لاجوردی، بانک مرکزی، بانک کشاورزی با مدیریت مهدی سمیعی، بانک صنعت و معدن به مدیریت ابوالقاسم خردجو، بانک صادرات به مدیریت مفرح یا تلویزیون ملی ایران به مدیریت رضا قطبی به همین نحو رفتار کردند و حالا آثار هنری این مؤسسهها میلیاردها قیمت دارند. هرچند نمیدانیم کجا هستند! یا در چه وضعیتی نگهداری میشوند. حدود 20 سال بعد از انقلاب که دیگر گالریهای بسیاری در تهران شروع به کار کرده بودند و هنرهای تجسمی در دل مردم جا باز کرده بود، هفت گالری با مشارکت همدیگر گروهی به نام «هفت نگاه» درست کردند با این هدف که یک نمایشگاه و فروش بزرگ سالانه راه بیندازند. مدیران «هفت نگاه» اول از مدیریت بانک نوپای اقتصاد نوین دعوت کردند که در افتتاح این نمایشگاه حضور پیدا کند. آقای رسولاف، مدیر وقت بانک، همراه با مشاوران هنریاش به افتتاحیه آمدند و حدود 30 اثر از نمایشگاه خریداری کردند. ساخت ساختمان جدید بانک در حال اتمام بود، پس فضای بزرگی را به گالری بانک اختصاص دادند و گالری نوین بعد از مدتی افتتاح شد، با 30 کار درجهیک از نقاشان مهم ایران و این باعث شد که مشتریان بانک ضمن کار بانکی از این گالری و مجموعه گرانقدرش بازدید کنند؛ کاری بسیار درخور ستایش. بعد از رفتن آقای رسولاف از بانک، مدیریت جدید تمامی آثار را به انبار انداخت! بدون اینکه بداند چه گنجینهای دارند. بعد بانک سامان و بانک پاسارگاد شروع به خرید آثار کردند. بانک سامان در میانه راه از این کار دست کشید و بانک پاسارگاد همچنان به این کار ادامه داد تا جایی که توانست در مجموعه صبا موزه کوچکی با آثاری درخشان به راه اندازد. آثار بانک پاسارگاد که با مشورت مشاوری هنرشناس خریداری شده، آثاری ارزشمند با کیفیتی بالا هستند. این بانک هم مثل هر مجموعهدار دیگری گاهی اثری را میفروشد و اثر دیگری را وارد مجموعهاش میکند. اینهمه را بهعنوان مقدمه گفتم تا بگویم... ؛ شخص هنرشناس و هنردوستی به نام علی توسلی با هزینه شخصی و دستتنها، مجموعه بنایی در کنار دریای خزر در شهرستان ایزدشهر «نور» ساخته است؛ بنایی که حدود سههزار مترمربع آن را به موزه گالری اختصاص داده با باغی زیبا و منظری از کوه و شالیزار و جنگل و دریا. علی توسلی مجموعهدار بزرگی است. سالهایسال است که خریدار آثار هنری است. عاشق ایران است و عاشق هنر. با عشق از این مجموعه حرف میزند و تکتک آثار را با عشق خریده است و از سلیقه والایی برخوردار است. پس آثار موزه همه مهم و باکیفیتند، دنبال مد روز و «برند»! در نقاشی نرفته. بیشتر از جوانان خرید کرده و هرگز ندیدم چانهزنی کند یا تخفیفی بخواهد. همیشه حرمت هنر را حفظ کرده است. در این موزه- گالری حدود 150 مجسمه و 600 تابلو برای دیدن ارائه شده است و در انبار آن هم حدود 800 اثر دیگر نگهداری میشود. موزه گالری «دیدی»، هم مرکز خرید دارد، هم کافیشاپ، هم رستوران، هم خانه کتاب و هم سالن آمفیتئاتر برای سخنرانیها و سمینارها. منظر این بنا از چهار طرف جنگل است و دریا و کوه و شالیزار. از آقای توسلی پرسیدم هدف شما از این کار چه بود. خیلی راحت گفت: دلم خواست! و این کار دل، کل عشق او را به این موزه - گالری ثابت میکند و بعد اضافه کرد: 10 سال پیش که حراج کریستیز در دوبی شروع به کار کرد، افسوس خوردم که چرا ما با تاریخ چندهزارسالهمان کاری در جهت ارتقای هنرمان نمیکنیم اما در یک محل مصنوعی با قدمتی 30، 40ساله این رویداد دارد اتفاق میافتد. همانجا تصمیم گرفتم زمینی را که در منطقه دلکده کنار دریای خزر داشتم تبدیل به یک مجموعه فرهنگی هنری کنم. از این محل میتوان استفادههای بسیاری کرد. میتوان حراجهای داخلی و بینالمللی برگزار کرد، میتوان نمایشگاههای دورهای گذاشت و سمینار و کنفرانس و سخنرانی برگزار کرد که تمام این کارها در خدمت اقتصاد هنر و حمایت از هنر و هنرمندهای ایران خواهد بود. محل این بنا، هم نزدیک فرودگاههای نوشهر و ساری است و هم نزدیک چند هتل آبرومند. فاصلهاش هم از تهران با ماشین سه ساعت است. این مجموعهدار هم مثل باقی مجموعهداران حرفهای دیگر معتقد است که میتوان گاهی چند کار را فروخت و کارهای دیگری را خرید. میتوان به خواست هنرمندان و گالریداران، نمایشگاههای فصلی برگزار یا مسابقات هنری در آن راهاندازی کرد و خیلی کارهای دیگر که باعث میشوند اینجا همیشه زنده و مطرح باشد. علی توسلی میگوید طبق آمار سازمان گردشگری، تعداد بازدیدکنندگان از استان مازندران حدود 25میلیون نفر در سال گذشته بوده است! فکر میکنم اگر یکدهم این رقم به این موزه سر بزنند، آقای توسلی به هدفش رسیده است! کار درخشان این مجموعهدار قابل تقدیر و ستایش بسیاری است. باشد که این کار او سرمشقی باشد برای کسانی که دوست دارند به این خاک خدمت کنند و راهش را نمیدانند. هنگام خداحافظی، علی توسلی زیر لب شعر سعدی را زمزمه کرد: چه خوش باشد که بعد از انتظاری/ به امیدی رسد، امیدواری. واقعا دستمریزاد
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.