|

شعر شیدا

جواد لگزیان: «گله‌ای اسب بر دریا شتابان/ و سیاهی شلاق با خورشید آمیخته/ به‌سوی آن کشتی کهنه که.../ صدای ترانه‌ای باستانی در آن بارانی است» شعرهایی زیبا چون سینمایی در حرکت در دریایی از احساس را در کتاب «دستور زبان باران» می‌توان خواند. اشعاری از نوع شعر «شت» که در تعریف آن در کتاب آمده است: «در شعر شت یا شیدا در اولین گام ساختارشکنانه رفتارهای عادی با کلمات کنار گذاشته می‌شود، سیستم خطی به‌تنهایی نمی‌تواند همه‌ ظرفیت‌های کلمه را استخراج نماید، شاعر شعر شت برای استحصال ذات کلمه مدام با کلمات دست‌و‌پنجه نرم می‌کند و به این واحد زبانی از ابعاد مختلف می‌نگرد و چنین چرخش و کنکاشی به شکستن ساختار خطی و عمل‌کردن در سیستمی دایره‌ای و پریودیک می‌انجامد». و این راه و اسلوب شاعر شعر شت، واله یا شعر شیدا یونس رضایی است، طرز شعری که خود رضایی آن را ایجاد کرده و شرحی نیز بر آن آورده؛ شعر شیدا به انکار رفتار عادی با کلمات می‌پردازد و راه کلنجار با کلمات برای نشاندن سر جای واقعی آنها را پیشنهاد می‌دهد، راهی که در نظر شاعر به شکستن ساختار خطی و دایره‌ای‌شدن آن ختم می‌شود. «پایان می‌یابم در راه... من گامی بارانیم/ تو نقاشی دیوانه‌وار باش بانویم!/ دو درخت... بر شریان‌های باد ترسیم کن/ دو پرنده...که بال‌شان رود و آتش/ و دشتی پر از پیاده نه/ پر از دیوار/ فرار می‌کنیم بر این راه تا پایان این شعر/ کسی برنده زخم نخواهد بود... غیر از تنهایی/ فرار می‌کنیم در کنار دیوارها/ که موازی هم نیستند... خطوط متقاطع شب‌اند» این کتاب شامل جدیدترین شعرهای یونس رضایی در حوزه شعرهای فرمیک و زبانی است. تنوع کارهای زبانی و مفهومی در این شعرها از ویژگی‌های این کتاب است. جدای از ویژگی‌های زبانی و فرمی، گستردگی مفهومی شعرها و دغدغه‌های انسانی در مفهوم جهانی‌اش در این مجموعه برجسته است. کتاب «دستور زبان باران» گزیده‌ای از اشعاری است که در دو سال گذشته به زبان کردی منتشر شده. «آن‌سوی کتاب‌های شب رازی است/ که ما را فاش می‌کند/ و آن‌طرف آبادی‌های زخم نیز/ سرخ می‌زند دلتنگی بر تن درخت‌ها/ که ما انبوهیم» حضور طبیعت حتی در تلخ‌ترین لحظات به‌منزله تسکینی در شعرها تصاویری بسیار بکر آفریده است. «در پایان دریا... نه... ببخشید این سطور/ می‌پرد از خواب کودکی/ و من تابی می‌بندم بین دو ساحل/ دریا را... در رویای کودکان تاب می‌دهم/ من چنینم و مردم آن سوی ساحل/ فردا خواب دریا را/ فردا تاب کودکان را/ فردا شعری شرقی را/ که در روزنامه‌هایشان سفرنامه‌ آب است./ من چنینم...دریا را می‌رانم با کشتی‌هایش» و البته دریا همیشه خبرهای خوب ندارد: «گله‌اسبی شیهه‌شان شعله‌ای دیوانه/ در تابلویی... ترسیم کن/ دسته‌ای مهاجر بر عرشه‌ یک کشتی/ تابوت‌هایشان را بازنویسی می‌کنند.../ با الفبای لاتین/ سوت پلیس/ سوت کشتی و شیهه‌ای طولانی از یک ماهی/ که سر از آب بیرون کرده و/ هزاران کبوتر چینه می‌کنند در ساحل/ دورادور جنازه‌ درختی... که پوستی برنزه و خونی سیاه/ و بر پوستش خالکوبی شده / دریا تا اطلاع‌ثانوی/ عزادار است...» با این همه زندگی ادامه دارد و: «بادبان‌هایتان را برافرازید فراسوی افق..../ غرب انتهای عمر گل است/ و آغاز هجرت انسان/ قایق‌ها در سواحل عاشقانه تاب می‌خورند / به‌سمت ناپیدای زخم/ به‌سوی قله‌ موجی ناکام... بر شانه‌های باد»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.