آیا شما هم «اماس» دارید؟
مریم پیمان
تلفن زنگ میخورد. صدایش نگران است، احوالپرسی طولانی من را صبورانه تحمل میکند و بعد با شرمندگی و ترس در صدایش درباره مریضی میپرسد. نشانههایش و درمانش. این هفتهها چندین بار به شکلهای مختلف به این پرسشها پاسخ دادم. تلفن سادهترین راهش بود. در یک روز دو بیمار جدید مشکوک به «اماس». کمی نگران میشوم. حال خودم روبهراه نیست؛ اما دلیلی نمیشود که نگرانی صدا یا لحن پیامها را نادیده بگیرم و پاسخ ندهم. هر روز شماره دکتر را دستکم برای یک نفر فرستادهام. تعداد بیماران به نظر، بیشتر شده؛ اما واقعیت این است که تشخیصها دقیقتر شدهاند و بیمارهایی که پیشازاین دیرتر یا به اشتباه تشخیص داده میشدند، الان به راحتی تشخیصدادنی هستند. دقت در تشخیص نقش اول را بازی میکند تا اگر کسی اماس دارد یا مشکوک به این بیماری است، بتواند مسیر درست کنترل آن را پیش بگیرد. به همه نگرانیها یک پاسخ مشترک دارم: «بیماری خاصی نیست!». اماس از معدود بیماریهای کنترلشونده است که هنوز درمان قطعی ندارد؛ اما با وجود تلاشهای همه بهویژه رسانهها، اگر کسی متوجه شود که حتی احتمالا درگیر این بیماری شده، وحشت میکند. این را هم مدیون فیلمی هستیم که درباره «اماس» ساختهاند؛ یادم است، دوست همراهمان بیش از من و بستگانم اصرار داشت سینما را ترک کنیم. روایت اغراقشده از بیماری در فیلم «طلا و مس» او را بیش از ما نگران کرده بود و میخواست از سینما برویم. بارها شنیدهام و دیدهام که بیماران تنها تصویرشان از «اماس» همین فیلم بوده است. یک خطای رسانهای نهتنها بیماران را ترسانده؛ بلکه اطرافیان را به وحشت از زندگی معمولی با آنها هدایت کرده است؛ بهطوریکه بیماران جرئت طرح بیماریشان را با نزدیکترین افراد خانوادهشان ندارند. ای کاش پیش از آنکه تجربه کنید، باور کنید با کمی مراعات و سبک زندگی سالم میتوان بهتر زندگی کرد و قرار نیست یک ماه نشده روی ویلچر بنشینیم. در بدترین شکل، حداکثر 10 سال از متوسط عمر عادی کمتر زنده خواهیم بود و این یعنی ما خیلی پیر نخواهیم شد و داغهای کمتری را تجربه میکنیم. برای من سال دو فصل دارد؛ خنک و گرم. ماههایی گرم و ماههایی گرمتر توصیف خوبی برای فرق بین تیر و دیماه است. روزهای گرمتر، بیماری خودش را به من متذکر میشود. تاری دید، خوابرفتگی، گرفتگی عضلات، احساس خستگی و خوابآلودگی، درد مزمن و مشکل در ادرار و مدفوع، عدم تمرکز، افسردگی و... همهساله است؛ اما این روزها بیشتر است. مشکلات گوارشی تنها دستهای از مشکلات «بیکلاس» اماس است که من را شاکی میکنند؛ وگرنه با بقیه نشانهها میتوانم کنار بیایم. برای تشخیص بیماری تنها به سراغ چشمپزشک رفتن راهحل نیست؛ بلکه یک متخصص مغز و اعصاب عمومی و نه جراح برای تشخیص بیماری ضروری است. امآرآی مغز و نخاع، نوار عصب و نوار مغز از راههای تشخیص عمومی بیماری هستند و در هرکس براساس اینکه کدام عضو درگیر شده، لازم است آزمایشهای بیشتری بدهد؛ اما بدون گذر زمان و تکرار حملهها کسی نمیتواند قاطعانه بگوید چه کسی اماس دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.