گرگهای تنها؛ تهدیدی امنیتی برای جهان
«گرگهای تنها» در اصطلاح به افرادی گفته میشود که به صورت فردی و بدون داشتن ارتباطی تشکیلاتی دست به انجام عملیات تروریستی میزنند؛ این اصطلاح بر حملاتی که گاه مجموعهای کوچک (حداکثر تا پنج نفر) نیز ترتیب میدهند؛ اطلاق میشود. دو نمونهاش، یکی حمله به موزه «پاردو» در تونس و دیگری حمله به کلوب همجنسگرایان در اورلاندوی آمریکا بود. بااینحال گرگهای تنها در کل به افرادی گفته میشود که به صورت مسلحانه با انگیزههای اعتقادی، اجتماعی، سیاسی یا حتی روحی و روانی شخصی دست به اقدامات تروریستی میزنند. برای مثال «آندره بریونیک» نروژی که در سال 2011 دهها نفر را به دلیل اینکه مخالف سیاستهای کشورش درباره قوانین مهاجرت بودند، کشت. کارشناسان امنیتی میگویند هدف از این عنوان، افرادی است که به صورت انفرادی دست به عملیات قتل میزنند، بدون اینکه انگیزهای تشکیلاتی پشت کارشان بوده یا برای آن از قبل برنامهریزی تشکیلاتی شده باشد. غالبا اینها افرادی عادی هستند و بههمیندلیل رفتار و اعمالشان برای دیگران ایجاد شکوتردید نمیکند. گرگهای تنها انواع و اقسام عملیات را میتوانند انجام دهند؛ ازجمله جاگذاری بمبهای خودکار در اماکن مختلف و منفجرکردن آنها از راه دور، حملات فردی با سلاحهایی که حتی ممکن است در خانهها ساخته شده باشد یا سلاحهایی که به صورت قانونی خریداری میشود یا فرستادن فردی به داخل دستگاههای حکومتی برای انجام عملیات امنیتی با برنامهریزی و تأمین نیازهای مالی به صورتی کاملا مخفی. گرگهای تنها اغلب دست به عملیاتی فردی میزنند؛ برای همین گرگهای تنها سعی میکنند پرونده امنیتی نداشته باشند یا رفتاری و اعتقادی از آنها سر نزند که نشانهای از «افراطگرایی» در آن باشد. اگر هم هستهای (زیر پنج نفر) داشته باشند، معمولا افرادشان با اسامی خاص معرفی میشوند، نه با اسمهای واقعی و اگر عملیاتی انجام دادند، بلافاصله مخفی میشوند تا شناسایی نشوند. معضل امنیتی کارشناسان امنیتی میگویند، افرادی که بهصورت گرگهای تنها عمل میکنند، خطری بزرگتر از تشکیلات شناختهشدهای مانند داعش یا القاعده یا سایر تشکلهای تروریستی به شمار میروند. به نظر آنها این تاکتیک جدیدی است که بزرگترین سازمانهای اطلاعاتی-امنیتی نیز قادر به پیشبینی آن نیستند و بههمیندلیل خطر گرگهای تنها در جهان روبهافزایش است. در سال 2015 روزنامه «واشنگتنپست»، پدیده گرگهای تنها را «کابوس جدید» توصیف کرد. روزنامه «دیلیتلگراف» نیز نوشت، بازداشتن گرگهای تنها از ارتکاب اعمال تروریستی بزرگترین چالش دستگاههای امنیتی در جهان و بهویژه غرب به حساب میآید. یک تحلیلگر نظامی اسرائیل در روزنامه «یدیعوت احارونوت» نیز نوشت: «حملات گرگهای تنها از سال 2014 یکی از عمدهترین عملیاتهای مرگبار در غرب و تا حدودی روسیه بوده است». روزنامه واشنگتن پست در همان گزارش خود همچنین مینویسد، گرگهای تنها دو نوع هستند؛ یکی گرگهای «دیوانه» و دیگری «شرور». این روزنامه برای مثال به نام «نضال حسن» روانپزشک آمریکایی اشاره میکند که در سال 2009 به یک پایگاه نظامی حمله و 13 نظامی را کشت و هرگز هم ابراز پشیمانی نکرد. یک نمونه دیگر، «هارون مونس» مهاجر ایرانیتبار ساکن استرالیا بود که دهها نفر را در یک کافه در شهر سیدنی به گروگان گرفت؛ اما وکیلش گفت او دیوانه و خودشیفته است و پیشازاین نیز سابقه جنایی و جادوگری داشته است. روزنامه دیلیتلگراف نیز به آن شهروند کانادایی اشاره کرد که پس از کشتن یک سرباز، در داخل پارلمان کانادا اقدام به تیراندازی کرد. این روزنامه احتمال داد اقدام فرد مذکور در واکنش به مشارکت کانادا در عملیات نظامی علیه داعش بوده باشد. اسرائیل نیز از سال 2015 با پدیدهای مواجه شده است که در آن فلسطینیها با چاقو یا سلاحهای گرم اقدام به عملیات میکنند. ازآنجاکه هیچ ساختار تشکیلاتیای برای انجام چنین عملیاتی وجود ندارد، دستگاههای امنیتی اسرائیل قادر به پیشبینی یا تشخیص هویت مهاجمان نیستند و همین مسئله موجب شده تا اسرائیل درباره گرگهای تنها بیش از دیگران ناقوس خطر را به صدا درآورد. «فهمی هویدی»، نویسنده مصری میگوید، «پدیده گرگهای تنها حاوی پیامی محکم به حاکمان در همهجاست و نشان میدهد شیوع ظلم و ستم باعث میشود انسانهای تحت ستم هرکدام به یک بمب آماده انفجاری تبدیل شوند. در چنین حالتی دیگر انتقامگرفتن نیاز به توطئههایی از پیش برنامهریزیشده یا تشکیلات تروریستی عریض و طویل ندارد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.