برگزیت: ترامپیسم منهای ترامپ
برای رأیدهندگان آمریکایی که مدتی است شاهد ظهور و اوجگیری «دونالد ترامپ» بودهاند، کارزار جاری تبلیغاتی در بریتانیا که خواهان ترک اتحادیه اروپاست، به طرز هراسآوری آشنا مینماید. ملیگرایی، حسرت گذشتهای آرمانیشده، بیاعتمادی به نخبگان سیاسی و اقتصادی و ترس از مهاجران و ارمغانشان که از منظر برخی همانا جرم و جنایت و البته کمبود فرصتهای شغلی است، تمامی آن مختصاتی است که کارزار همهپرسی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا را به سمت ترامپیسمی منهای ترامپ سوق داده است. اگر شهروندان بریتانیایی روز پنجشنبه در حمایت از ایده خروج از اتحادیه اروپا پای صندوقهای رأی حاضر شوند، به دولت بریتانیا این فرصت را خواهند داد تا در کنار بسیاری موارد دیگر، بهشخصه درباره شرایط عقد قراردادهای تجاریاش تصمیمگیری کند و کنترل بهتری روی ورود بیگانگان به خاک آن کشور داشته باشد. این در حالی است که با نظر به مباحثات قطبیشده و کارزارهای گسترده تبلیغاتی از سوی هر دو جبهه، نظرسنجیها نیز نشان از آن دارند نتیجه همهپرسی احتمالا بسیار نزدیکتر از آن است که بتوان پیروز آن را از همینحالا پیشبینی کرد. دراینمیان، ترامپ، میلیاردر نیویورکی که موفق شده نامزدی نهایی حزب جمهوریخواه در انتخابات آتی ریاستجمهوری آمریکا را به دست آورد، حامی کمپین خروج، یا همان برگزیت است. او که بناست در همین هفته به بریتانیا سفر کند، در گفتوگو با ساندیتایمز، از تمایل شخصی خود به خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا خبر داده و اعلام کرده برای این موضع خود دلایل بسیاری دارد که یکی از آنان خلاصی نسبی از بند بوروکراسی است. ترامپ خود بخش بزرگی از کارزار انتخاباتیاش را صرف هشدار درباره ورود مهاجران غیرقانونی از مکزیک و همچنین پناهجویان خاورمیانهای کرده و حتی پیشنهاد ساخت دیواری در امتداد مرزهای جنوبی ایالات متحده را داده بود. البته پناهجویان سوری یکی از محورهای اصلی مباحثات درباره برگزیت هم هستند؛ چنانکه بسیاری از حامیان خروج مدعی آن هستند بریتانیا باید برای مهار موج مهاجران اقتصادی از خاورمیانه و بقیه نقاط دنیا، اقدامات سختگیرانهتری در پیش گیرد. وندی ران، استاد علوم سیاسی در دانشگاه مینهسوتا که اکنون در حال مطالعه تحقیقاتی درباره هواداران ترامپ است، بر این باور است که میتوان در فضای تبلیغاتی هر دو سوی اقیانوس اطلس اشتراکات فراوانی یافت؛ از نگرانی شدید درباره جهانیسازی و دیگر تهدیدهایی که هویت ملی را تضعیف میکند تا حسرت گذشته و این باور که نخبگان مسئولیتپذیر و پاسخگوی وضع کنونی نیستند. درحقیقت، کارزار انتخاباتی ترامپ و جنبش برگزیت، دو تا از شاخصترین نمونههای جریان جدیدی از پوپولیسم محافظهکارانه است که آرامآرام در حال بسط و گسترش به فراتر از مرزهای ایالات متحده و بریتانیا و کشورهایی همچون سوئد، فرانسه و لهستان است. درست مانند شخص ترامپ و هوادارانش، نیروهای حامی برگزیت نیز اینروزها با برچسب بیگانههراسی شناخته میشوند. برای مثال، نایجل فراج، رهبر حزب استقلال بریتانیا، که همچون ترامپ از تجارت به سیاست روی آورده است، همین هفته گذشته به دلیل انتشار پوستری، آماج انتقادات فراگیری قرار گرفت که پناهجویان سوری را به تصویر کشیده و در زیر آن هشدار داده بود اروپا در آستانه فروپاشی است. البته بخش بزرگی از هواداران جریان اصلی برگزیت، فاصله خود را با چهرههایی مانند فراج حفظ کردهاند؛ درست مانند چهرههای شناختهشده حزب جمهوریخواه ایالات متحده همچون جب بوش و میت رامنی که بهشدت در تلاش هستند راه خود را از ترامپ جدا کنند. درنتیجه جای تعجب نیست که اوجگیری ترامپ تا حدودی مرهون نفرت فزاینده حامیانش از نخبگان سیاسی و اقتصادی نیز باشد؛ وضعیتی که درباره مدافعان برگزیت نیز که معتقدند جهانیسازی در تعارض با منافع آنان قرار دارد، صادق است. اینها همه جدای از دیگر اشتراکات حامیان برگزیت و ترامپ است که برای مثال و به نظر چارلز گرانت، رئیس مرکز مطالعات اصلاح اروپایی، اندیشکدهای مستقر در لندن، اغلب سفیدپوست هستند و نسبت به مخالفانشان سن بیشتری دارند، از سطح رفاه کمتری برخوردار بوده و بیشتر در حومه مناطق شهری زندگی میکنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.