امنیت شهروندان در فضای مجازی
سرگرد بهروز غلامی. کارشناس ارشد فضای مجازی
بسیاری از خانوادهها روزانه به پلیس و مراجع قضائی مراجعه میکنند و درباره اینکه حساب بانکی آنها هک شده یا موجودی آنها از مقدار واقعی کمتر است یا گوشی همراه خود را فروختهاند ولی اکنون عکس و تصاویر خصوصی آنها در فضای مجازی بارگذاری شده است، شکایت میکنند. اینها همه خبرهای کوتاه و بلندی است که صفحه حوادث روزنامهها را پر کرده است و گاهی تحلیلهای کارشناسی به طور پراکنده، آموزشهای لازم را به شهروندان میدهد. ایجاد امنیت از مؤلفههای حقوق شهروندی است. بشر حقمحور و تکلیفمحور است، یعنی در عین اینکه شهروندان حق دارند اطلاعاتشان افزایش یابد، مکلف به رعایت قواعد جامعه بشری هستند تا با همکاری و مشارکت آنها، اقدامهای پیشگیرانه از وقوع جرم در مبارزه غیرکیفری با جرائم عملی شود. گاهی پروندههایی با موضوع انتشار تصاویر خصوصی در فضای مجازی در مراجع قضائی تشکیل میشود. در این حالت، فرد مجرم اطلاعات خصوصی قربانی را از طریق بازیابی اطلاعات گوشی تلفن همراه خریداریشده به دست میآورد. پس بهتر است کاربران هنگام فروش تجهیزات دیجیتالی خود اعم از گوشی و تبلت، اول کارت حافظه آن را عوض کنند و سپس چند بار حافظه دستگاه را با اطلاعات بیاهمیت پر و سپس پاک کنند و در پایان، تنظیمات دستگاه را به حالت کارخانه (Reset Factory) بازگردانند. اگرچه این امر تضمینکننده صددرصد نیست، ولی بازیابی اطلاعات را مشکل میکند و در صورت ریکاوریشدن، اطلاعات شخصی افراد بهراحتی بازگردانده نخواهد شد. گاهی مجرمان سایبری از طریق شبکههای اجتماعی با کاربران آشنا میشوند و کاربران بدون اینکه در فضای واقعی این افراد را بشناسند، اطلاعات شخصی خود را مانند آدرس منزل، متأهل و مجردبودن، تعداد جمعیت خانواده، برنامههای روزانه، اموال و دارایی، موقعیت شغلی و... در گفتوگوها و پیامها در اختیار این افراد قرار میدهند. زمانیکه مجرم اطلاعات موردنیاز خود را به دست آورد منتظر موقعیت مناسب میماند. ازجمله هنگامی که این کاربران به مسافرت میروند و عکسهای سلفی خود را از مسافرتی که رفتهاند در شبکههای اجتماعی به اشتراک میگذارند، مجرمان متوجه نبود اعضای خانواده در منزل شده و برنامه سرقت خود را عملی میکنند. بهتر است شهروندان افراد ناآشنا و غریبه را از برنامه مسافرت خود، چه در فضای مجازی و چه در فضای واقعی، مطلع نکنند و هنگام مسافرترفتن از آشنایان و دوستان خود بخواهند روزانه به منزل آنها سر بزنند تا سارقان متوجه غیبت طولانیمدت اعضای خانواده نشوند. میتوانید با تأمین آسایش و آرامش برای خود، بعد از بازگشت از مسافرت تصاویر خود را با دوستان و آشنایان خود به اشتراک بگذارید. از دیگر پروندههایی که در مراجع قضائی بارها تشکیل میشود، سرقت موجودی حسابهای بانکی در فضای مجازی است که با نصب یک بدافزار صورت میگیرد. بدافزار spy banker از طریق شبکههای اجتماعی بهویژه فیسبوک گسترش مییابد ولی میتواند با استفاده از سرورهای ابری گوگل نیز منتشر شود. این بدافزار از طریق مهندسی اجتماعی و لینک کوتاه BIT.LY به سامانه کاربران نفوذ پیدا میکند. لینکهای دانلود این بدافزار روی سرورهای مختلف رایانه ابری گوگل قرار میگیرد. پس از کلیک کاربر روی لینک مخرب، بدافزار روی سامانه کاربر نصب میشود و هدف آن فقط سرقت اطلاعات حساب بانکی افراد است. توصیه میشود کاربران فضای مجازی ضمن تجهیز رایانه خود به آنتیویروس قوی و بهروز و انجام تنظیمات امنیتی کامل، از کلیک روی لینکهای مشکوک خودداری و دسترسیهای بیمورد و مشکوک سرویسهای گوگل را از سیستم یا گوشی هوشمند خود حذف کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.