المپیک در استخر آلوده
جولان ابرمیکروبها
فاطمه کاظمی
دانشمندان «ابرمیکروبهای» خطرناک مقاوم به آنتیبیوتیکها را در شهر ریودوژانیرو میزبان مسابقات شنای المپیک و در دریاچه محل برگزاری مسابقات کانوسواری و قایقرانی یافتهاند. این یافتهها، باعث نگرانی درباره وضعیت بهداشتی نقاط بسیار پرطرفدار توریستی شده است و نشان میدهد ابرمیکروبها به جز محل معمولشان در بیمارستان، دیگر نقاط را هم آلوده کردهاند. همچنین این نگرانی به وجود آمده است که آبراهههای آلوده با فاضلاب در ریو، غیرایمن باشند. بررسیای که در اواخر سال 2014 منتشر شد، نشاندهنده وجود باکتریهای مقاوم به داروها در یکی از سواحل خلیج گوانابارا بود. این خلیج محل برگزاری مسابقات موجسواری در بازیهای المپیک است. نخستین بررسی نشاندهنده وجود ابرمیکروبها در پنج ساحل پرطرفدار در ریو بود، ازجمله ساحل کوپاکابانا که محل برگزاری مسابقات شنای آبهای آزاد و سهگانه است. ایپانما، لبلون، بوتافوگو و فلامنگو هم چهار ساحل دیگر هستند. این ابرمیکروبها میتوانند باعث عفونتهای ادراری، تنفسی و خونی صعبالعلاج و نیز مننژیت شوند. بررسیها نشان میدهد این باکتریها در مرگ تا نیمی از بیماران دچار عفونت دخیل هستند. دومین بررسی نیز نشان داد ژنهای ابرمیکروبها در دریاچه رودریگو دوفریتاس در قلب ریودوژانیرو و در رودخانهای که به خلیج گوانابارا تخلیه میشود، وجود دارند. مواد زائد بسیاری از بیمارستانها بهعلاوه صدهاهزار خانه مسکونی، وارد آبهای جاری، رودخانهها و نهرها میشوند و این امکان را ایجاد کردهاند که ابرمیکروبها در سالهای اخیر به فراتر از بیمارستانهای شهر گسترش یابند. «رناتا پیکائو»، استاد دانشگاه فدرال ریو و سرپرست نخستین پژوهش، گفت: «آلودگی ساحلهای مشهور ریو نتیجه فقدان امکانات پایه دفع فاضلاب در کلانشهر 12میلیون نفری است». او میافزاید: «این باکتریها نباید در این آبها و دریا وجود داشته باشند». قرار بود پاککردن آبراهههای شهر ریو یکی از بزرگترین میراثهای بازیها باشد و وعده بزرگی بود که برای برندهشدن میزبانی نخستین المپیک آمریکای جنوبی داده شد. اما اقدامات برای رسیدن به این هدف به شکستی شرمآور انجامید و ورزشکاران از بوی تعفن فاضلاب ناراحت هستند و از خردهریزهایی که در خلیج گوانابارا به قایقها میخورند و به آن میچسبند و خطری بالقوه برای مسابقات منصفانه هستند، شکایت دارند. بررسی «پیکائو» در دانشگاه فدرال ریو مورد بازبینی درونی قرار گرفت. پژوهشگران در این بررسی با استفاده از 10 نمونه گرفتهشده از پنج محل ساحلی دریافتند ابرباکتریها بیش از همه، در ساحل بوتافوگو وجود دارند که همه نمونههای بهدستآمده از آن مثبت بودند. 90 درصد نمونههای ساحل فلامنگو که تماشاگران برای دیدن رقابتهای قایقرانان المپیک در آن گرد میآیند، حاوی ابرباکتری بود. 10 درصد از نمونهها از ساحل کوپاکابانا هم مثبت بودند. نمونههای ساحلهای ایپانما و لبلون، در 50 و 60 درصد موارد از لحاظ ابرمیکروبها مثبت بودند. «والری هاروود»، کارشناس باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک، میگوید: «ممکن است وضعیت از این هم بدتر شود، چراکه ژنهای مقاوم به آنتیبیوتیک در ابرمیکروبها بهطور طبیعی به سایر میکروبها منتقل میشوند». این آلودگی، پلیس فدرال و دادستانان را برانگیخته است تا به تحقیق دراینباره بپردازند که آیا شرکت آب و فاضلاب ریو به نام سیدا، مرتکب جرائم زیستمحیطی شده است یا نه. بازپرسان در حال تحقیق دراینباره هستند که میلیاردهادلاری که از اوایل دهه 1990 برای بهبود خدمات فاضلاب و پاککردن خلیج گوانابارا اختصاص یافته است، به کجا رفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.