|

ناپدیدشدگان

رمان «مرد است و قتلش، آقا کمال!» در سری مجموعه نقابِ نشر جهان کتاب، کمی متفاوت به‌نظر می‌رسد. این‌بار قتل و غارت و آدم‌کشی تنها ماجرای اصلی نیست. بحث بر سر پدیده‌ای است که اخیرا جهان به‌طرز هولناکی با آن مواجه شده است: مهاجران غیرقانونی. کمال کایانکایا، شخصیت اصلی رمان مأمور می‌شود تا یکی از همین مهاجران غیرقانونی را پیدا کند. یک دختر آسیایی که دور از حصار قانون در آلمان زندگی و کار می‌کرده و حالا چندی است که ناپدید شده است. قاچاق انسان نیز از دیگر مسایل طرح‌شده در کتاب است. کمال در جریان این مأموریت با سویه دیگری از پدیده مهاجرت روبه‌رو می‌شود، با باند تبهکاری که یک‌سر آن به اداره امور اتباع بیگانه می‌رسد. جایی که بنا بود که قانون به حمایت از بیگانگان بپردازد، خود پناه تبهکاران است. داستان برخلاف موضوع حساس و جنجال‌برانگیزش با روایتی ساده و سرراست از زندگی روزمره کارآگاه خصوصی، کمال کایانکایا آغاز می‌شود. «پشت میزتحریر نشسته بودم، داشتم برای خودم صف‌آرایی تیم فوتبال گلادباخ را در عالم لاهوت روی تقویم می‌کشیدم و با آقای کونتسه گفت‌وگوی کسل‌کننده را ادامه می‌دادم...» آقای کونتسه، صاحبخانه کمال پای تلفن دارد حساب‌وکتاب می‌کند و توضیح می‌دهد که چرا بنا دارد از ماه دیگر اجاره را اضافه کند. «روز 31 مارس 1989 بود، ساعت نُه صبح. کلی بدهی داشتم و هیچ کار و مأموریتی برای انجام نداشتم. شیر آب چکه می‌کرد و دستگاه قهوه‌ساز خراب بود و من خسته بودم». بعد سر فرصت راوی از اوضاع دفتر کارش می‌گوید که جایی شبیه به مرکز اشتغال کاذب است و از بهم‌ریختگی آن. «تنها تزیین دیوار یک تقویم کهنه چهار سال پیش بود و یک کارت‌پستال از باهاما... یک موکت پر از لکه و جای آتش سیگار بود با کاغذ دیواری‌ای به مرور زردشده. بقایای یک ماشین قهوه‌ساز که یک ‌زمانی منفجر شده بود در تمام اتاق پراکنده بود. درواقع اسباب‌کشی و رفتن از اینجا نیز فکر بدی نبود». ماه آوریل بود. «با همه تغییر و تحول و ادا و اطوار هوایش. ابرها همچون فیل‌هایی به آسمان هجوم می‌آوردند؛ این وسط یک تکه آبی آسمان هویدا شد، یک شعاع آفتاب و سپس باران». اما آن‌سوی روزمرگی‌ها و خمودگی‌ها اتفاقات دیگری در جریان بود، یکی هم مسئله پناهندگان، مهاجران و دلالانِ بی‌پناهی انسان یا همان قاچاقچیان انسان. «کایانکایا در پی دختری تایلندی است که در محدوده‌ای بی‌قانون - که در آن فراریان و پناهندگان بدون برجای گذاشتن ردپایی سربه‌نیست می‌شوند- ناپدید شده است. آنان که در هنگام جست‌وجوی دختر بر سر راه کایانکایا سبز می‌شوند، از بزرگان شهری گرفته تا پلیس‌های رشوه‌خوار و هواداران فاشیست حزب دست‌راستی که جامعه را علیه هرچه و هر که بیگانه است تحریک می‌کنند، با زبان صریح، شوخ، غیراحساساتی و بسیار مسلط آرژونی تصویر می‌شوند». یاکوب آرژونی، نویسنده آلمانی پیش از این کتاب «تولدت مبارک آقا کمال» را نوشته است و درواقع این نخستین کتابی است که شخصیت کمال را معرفی می‌کند. کارآگاه کمال، شخصیتِ دو رمان دیگر او نیز هست. «به سلامتی آقا کمال» و همین «مرد است و قتلش، آقا کمال!». از مشخصات برجسته آثار آرژونی که در مقدمه کتاب نیز به آن اشاره شده، نوشتن از مشکلاتی است که در نگاه نخست، فردی به نظر می‌آیند اما ریشه در معضلات جامعه دارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.