سفر جانشین ولیعهد عربستان بهآمريكا
فراتر از سیاست
هفت دهه اتحاد میان عربستان سعودی و ایالات متحده امسال شکنندهتر از هر زمان دیگری بوده است، گواه این مدعا هم انتقاد ریاض از قرارداد هستهای با ایران و تهدید عربستان به خروج صدهاهزار دلار دارایی خود از ایالات متحده پس از انتشار گزارشهایی مبنی بر دستداشتن عربستان سعودی در حملات 11 سپتامبر است. پیچیدگی روابط دو طرف تا به آنجا پیش رفته که دو روز پس از رفتن «محمدبنسلمان»، معاون ولیعهد عربستان سعودی، به آمریکا کاخ سفید اعلام کرد رئیسجمهوری آمریکا برنامهای برای دیدار با این مقام سعودی ندارد. در حالی روز گذشته «فارینپالیسی» این خبر را به نقل از کاخ سفید اعلام کرد که پیشتر رسانهها و مقامات عربستان سعودی مدعی شده بودند بنسلمان روز پنجشنبه با «باراک اوباما»، رئیسجمهوری آمریکا، در کاخ سفید دیدار خواهد کرد. بااینحال محمدبنسلمان، معاون ولیعهد عربستان سعودی، با پیام متفاوتی به آمریکا سفر کرده است: «ممکن است شما دیگر به ما و نفتمان نیازی نداشته باشید؛ اما پادشاهی عربستان سعودی یک فرصت سرمایهگذاری بینظیر است. محمدبنسلمان، پسر 30ساله عجول، جاهطلب و قدرتمند پادشاه عربستان که برای سومینبار در سال جاری میلادی به آمریکا سفر کرده، بهدنبال روابط اقتصادی عمیقتر دو کشور است و از همین رو در سفر اخیر خود در گامی غیرمعمول فراتر از مذاکرات با مقامات دولتی آمریکا پیش رفته است. او که هم جانشین ولیعهد است و هم وزیر دفاع عربستان سعودی، در تلاشی برای جذب سرمایهگذاری در کشورش در این سفر به دره سیلیکون در کالیفرنیا، مهمترین منطقه اقتصادی آمریکا میرود. دیدار محمدبنسلمان فقط یک هفته پس از آن اتفاق افتاد که پادشاه عربستان از برنامه خود برای خصوصیسازی اقتصاد نفتی این کشور خبر داد. آنطور که پادشاهی عربستان سعودی اعلام کرده، هدف «طرح ملی تحول» که به چشمانداز 2030 معروف شده است، تنوعبخشیدن به منابع درآمد، کاهش بیکاری، ترویج گردشگری اسلامی و گسترش صنایع دفاعی محلی این کشور است. بر پایه این برنامه که برخی آن را غیرواقعی میخوانند، مقامات عربستان سعودی میخواهند شرکت ملی نفتی آرامکو را خصوصیسازی کنند و یک قطب مالی بینالمللی، مشابه مراکز مالی لندن و نیویورک و توکیو در کشورش ایجاد کنند. محمدبنسلمان روز دوشنبه نیز در دیدار با «جان کری»، وزیر امور خارجه ایالات متحده، درباره مسائلی نظیر بحران سوریه، عراق و یمن گفتوگو کرد، مسائلی که در چند ماه گذشته محل بحث و اختلاف دو کشور بوده است. به باور بسیاری از ناظران، روابط دو کشور بر سر نقش آمریکا در حصول توافق هستهای ایران، جنگ با رهبری عربستان در یمن و نبود توافق بر سر راهحل نهایی بحران سوریه رو به وخامت گذاشته است. ممکن است ریاض از این نکته که این پادشاهی مانند گذشته شریک اول آمریکا در خاورمیانه نیست، ناراحت باشد؛ اما همزمان سفر بنسلمان نشان میدهد عربستان سعودی به نوبه خود خواهان حفظ این ارتباط است. پس از بیش از 70 سال رابطه، این روزها این سؤال بیش از هر زمان دیگری پررنگ شده است: آیا رابطه ایالات متحده و عربستان سعودی همچنان ارزشمند است؟ این سؤال را میتوان با نگاهی به گزینههای پیشروی دو طرف جواب داد؛ امکان انتخاب ایالات متحده در میان کشورهای پایدار و امن خاورمیانه و گزینههای ریاض در میان مشاوران و سرمایهگذاران غرب نشان میدهد دو طرف همچنان به یکدیگر نیاز دارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.