|

لزوم بازیافت زباله‌های الکترونیک

گجت‌ها هم می‌میرند

فاطمه کاظمی

بازار پرزرق‌وبرق مدل‌های جدید ابزارهای کوچک الکترونیک، مشتریان زیادی را وسوسه می‌کند و به‌سوی خود می‌کشد، اما برای خلاصی از دست ابزارهای قدیمی‌تر فکری کرده‌ایم یا می‌خواهیم آنها را هم مانند زباله‌های معمولی درون سطل زباله بیندازیم؟ به گزارش هافینگتون‌پست، تولیدکنندگان در پاسخ به این پرسش، موضوع بازیافت را مطرح می‌کنند. در روش بازیافت، ابزارهای الکترونیکی کوچک مانند انواع تلفن‌های هوشمند و تبلت‌ها به قطعات کوچک خرد می‌شوند تا از میان آنها بخش‌های باارزش و قابل‌استفاده مجدد، جدا شوند. اما کارشناسانی همچون «جیم پاکت»، رئیس «شبکه اقدام باسل» (Basel) که برای جلوگیری از گسترش زباله‌های خطرناک فعالیت می‌کند، معتقد است که خردکردن ابزارهای الکترونیکی و سپس تلاش برای جداسازی آنها، در صورت رعایت‌نشدن ضوابط ایمنی، برای فرد بازیافت‌کننده و نیز محیط‌زیست خطرناک است و باعث آلودگی می‌شود. «شبکه اقدام باسل» یک سازمان غیردولتی در آمریکاست که چندماه قبل مدارکی ارائه کرد که نشان می‌داد در برنامه‌های بازیافت در این کشور اشکالات جدی وجود دارد. این نهاد متوجه شد که شرکت‌های بازیافت وسایل الکترونیکی برای درآمد بیشتر، زباله‌های الکترونیکی را برای بازیافت، به طور غیرقانونی به کشورهای دیگر می‌فرستند که از این طریق، محیط‌زیست با سموم مضری مانند جیوه موجود در برخی از این محصولات آلوده می‌شود. وی همچنین به کارگرهای بدون‌مجوزی اشاره می‌کند که در مناطقی مانند هنگ‌کنگ کار می‌کنند و بدون تجهیزات ایمنی، سرگرم بازیافت قطعات باارزش هستند. این کارگرها مجبورند تمام روز در هوای مملو از جیوه تنفس کنند. بسیاری از تولیدکنندگان محصولات الکترونیکی درباره سرنوشت نهایی تولیدات خود چندان احساس مسئولیت نمی‌کنند، اما اصرار برخی از آنها بر یکپارچه و بدون درز ساختن ابزارهای الکترونیکی، کار بازیافت آنها را دشوارتر می‌کند. «کیل وینس»، از فعالان محیط‌زیست، در زمینه محصولات الکترونیکی می‌گوید که اپل از این نظر یک خلافکار بزرگ است. وی به طور خاص به آی‌پد اشاره می‌کند و می‌گوید: «سازندگان آی‌پد به‌منظور نازک‌سازی آن، به پنل روی این ابزار چسب می‌زنند. بنابراین برای از هم جداکردن قطعات آی‌پد، باید شیشه این گجت را حرارت داد اما نه آن‌قدر زیاد که به ال‌سی‌دی آن صدمه وارد شود». همچنین در آی‌پد و تمام محصولات اپل، خطر باتری نیز مهم است زیرا یک باتری شارژشده ممکن است منفجر و باعث جراحت و حتی مرگ فرد بازیافت‌کننده شود، بنابراین پیش از خردکردن گجت، باید باتری آن را خارج کرد. اما بدون جدا‌کردن قسمت پشت از صفحه نمایش آی‌پد، نمی‌توان به باتری دسترسی پیدا کرد. البته اپل تنها شرکت فناوری‌ای نیست که مشکلاتی در زمینه بازیافت دارد. مدل‌های قبلی رایانه‌های سطحی مایکروسافت نیز از لحاظ قابلیت بازیافت در وضعیت نامناسب‌تری هستند. «شبکه اقدام باسل» در تازه‌ترین گزارش خود از شرکت «دل» (Dell) نیز به دلیل صادرات ابزارهای الکترونیکی به کشورهای درحال‌توسعه انتقاد کرده است. در گزارش باسل آمده است تمامی این غول‌های فناوری باید اقدامات زیادی در زمینه تشویق به بازیافت مسئولانه انجام دهند. بااین‌همه، به نظر می‌رسد اجتناب از تنوع‌طلبی و مصرف‌گرایی که به کاهش تقاضا منجر می‌شود، بهترین راه‌حل است و در گام بعدی، می‌توان با قراردادن وسیله الکترونیکی قدیمی خود در اختیار افرادی که به آن نیاز دارند، عمر آن را افزایش داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.