همه چیز درباره سونوگرافی
در دسترس و ایمن
حمیدرضا حقیقتخواه.رادیولوژیست-دانشیار دانشگاه علومپزشکی شهیدبهشتی
1- سونوگرافی یا آوانگاری، یکی از رایجترین و بیعارضهترین روشهای تشخیصی به شمار میرود که به طور وسیع در حیطه پزشکی کاربرد دارد. در این روش با استفاده از امواج فراصوتی (اولتراسونیک)، داخل بدن انسان به تصویر کشیده میشود. در سونوگرافی از امواج مضر یا اشعه ایکس که یونیزان و دارای عوارض است، استفاده نمیشود؛ بنابراین یکی از کاربردهای مهم این روش تشخیصی در بررسی سلامت جنین و بارداری است. سونوگرافی را میتوان بر بالین بیمار بدحال در بخش اورژانس یا بخش مراقبتهای ویژه به صورت پُرتابل انجام داد و با توجه به سرعت، دردسترسبودن، کمهزینه و ایمنبودن، این روش را میتوان در قدم اول رایجترین روش تشخیصی برای بسیاری از بیماریها در انسان قلمداد کرد. 2- الاستوگرافی یکی دیگر از کاربردهای سونوگرافی است که کاربردهای متنوعی در تشخیص پیدا کرده است. هدف اصلی در این روش، تعیین سختی یا سفتی یک بافت و قوام داخلی یک قسمت در تمایز با سایر نواحی یا بافت نرمال است. به همین منوال میتوان از این روش در تشخیص سفتی و فیبروز بافتی در ارگانهای مختلف استفاده کرد. درحالحاضر بیشترین کاربرد این روش در بیماران دچار هپاتیت و سیروز کبدی است. همچنین در بررسی بیماری عضله قلب، موارد نارسایی جفتی و اختلال رشد جنین و نیز برای یافتن مراکز فعال در دردهای عضلانی که ممکن است یک کانون کوچک داخل عضله باشد، میتوان از این روش مکمل در سونوگرافی استفاده کرد. 3- پیشرفتهای جدید در سالهای اخیر قدرت و وضوح تصویربرداری با سونوگرافی را فراتر از حد انتظار افزایش داده و افقهای جدیدی برای سهولت تشخیص در بعضی از شاخههای تخصصی علوم پزشکی ایجاد کرده است. سونوگرافی سهبعدی و چهاربعدی از قابلیتهای جدید این روش تصویربرداری به شمار میرود که در سالهای اخیر بهویژه در تشخیص دقیقتر و واضحترکردن ناهنجاریهای جنین یا آنومالیهای شکلی رحم به عنوان یک روش مکمل در کنار سونوگرافی به کار میرود؛ البته استفاده از این روش خاص برای تشخیص آنومالیهای جنین ضروری نبوده و در موارد ویژه استفاده میشود. 4- به دنبال استفاده از سونوگرافی «کالر داپلر» یا رنگی در بررسی عروق و جریان خون و سپس ابداع تصاویر سهبعدی، سونوگرافی رنگی قابلیت مهمی در بررسی تکمیلی با سونوگرافی پدید آورده است. کاربرد اصلی این روش تشخیص گرفتگی یا تنگی عروق و ایجاد لخته و انسداد در عروق بدن است. همچنین با این روش میتوان کاهش یا افزایش عروق یا جریان خون را در یک ارگان بدن یا یک ضایعه تومورال بررسی کرد. روش اکوکاردیوگرافی رنگی نیز به منظور بررسی عضله و حفرههای قلب و دریچههای قلبی نیز ازجمله کاربردهای سونوگرافی داپلر است. 5- سونوگرافی «شیرویوالاستوگرافی» که در گروه روشهای تصویربرداری چهاربُعدی قرار دارد، ازجمله تکنیکهای جدید در تصویربرداری بوده که هماینک کاربردهای زیادی در پزشکی پیدا کرده است. این روش برای بررسی تودههای مشکوک به سرطان در کبد، پستان، پروستات و تیروئید به کار میرود و در موارد شروع نارسایی کبد، میزان آسیب بافتی و تأثیر درمان در بهبود بیماری را مشخص میکند. پیشبینی میشود در آینده برای تشخیص شدت بیماری عضله قلب و میزان نارسایی جفتی در خانمهای باردار نیز از الاستوگرافی استفاده شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.