|

نتانیاهو فقط وقت می‌خرد

یک بار دیگر «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر اسرائیل آمده تا مانور دهد و هرچه را می‌خواهد بگوید. وقتی او می‌گوید طرح صلح اعراب را می‌پذیرد، خوب می‌داند که این حرف برایش هیچ هزینه‌ای ندارد. طرح صلح اعراب سال 2002 از سوی «ملک عبدالله» پادشاه سابق سعودی در کنفرانس بیروت پیشنهاد شد و بر عقب‌نشینی اسرائیل به مرزهای 1967 و تأسیس دولت مستقل فلسطینی در مرزهای چهارم ژوئن تأکید دارد. پس از دعوت «عبدالفتاح السیسی» رئیس‌جمهوری مصر از اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها برای اینکه برای به‌نتیجه‌رسیدن روند صلح تلاش کنند و اینکه مصر حاضر است در‌این‌باره میانجیگری کند، تحرکات تازه‌ای در سطح منطقه و بین‌المللی شروع شد. اینها در شرایطی بود که نتانیاهو داشت برای الحاق حزب «کار» به رهبری «اسحاق هرتزوگ» به ائتلاف دولتی خود رایزنی می‌کرد. از این رو مصر، آمریکا، اتحادیه اروپا و «تونی بلر» نخست‌وزیر سابق بریتانیا، ضمن تشویق نتانیاهو برای این کار امیدوار بودند یک دولت میانه‌رو سر کار ‌آید. اما ناگهان دیدیم که نتانیاهو خلاف انتظار آنها به سراغ دشمن افراطی و دست‌راستی‌اش یعنی «آویگدور لیبرمن» رفت و او را به وزارت دفاع منصوب کرد و در همان حال از شر متحد لیکودی‌اش «موشه یعالون» نیز خلاص شد. درواقع آن زمان نتانیاهو مانور نمی‌داد بلکه از خودش دفاع می‌کرد. او در برابر شورش درون‌حزبی از سوی چهره‌های شاخص لیکود از خودش دفاع می‌کرد و در همان حال نمی‌خواست رهبری جریان راست به چنگ احزاب لیبرمن و «نفتالی بنت» بیفتد. او می‌دانست ممکن است به دلیل «طرح فرانسه» از سوی اروپا و آمریکا به‌خصوص از سوی «باراک اوباما» رئیس‌جمهوری آمریکا که در ماه‌های آخر دولتش به سر می‌برد، تحت فشار قرار گیرد و در نهایت مجبور شود دوباره گفت‌وگوهای صلح با فلسطینی‌ها را از سر بگیرد. برای همین سیاست فرار‌به‌جلو را انتخاب کرد؛ یعنی لیبرمن را به وزارت جنگ منصوب کرد، چون می‌دانست این وزیر افراطی در چنین مقامی هرگز جرئت نخواهد کرد بدون اجازه و موافقت او دست به اقدام نظامی بزند یا برای مثال نیروهای طرفدارش را در ارتش به کار گمارد. حال یک بار دیگر باید پرسید نتانیاهو تا چه حد قادر است حرف‌هایش را به عمل تبدیل کند؟ مانوردادن برای او امری عادی و همیشگی است. یک بار در سخنرانی مشهوری که در دانشگاه «بار ایلان» داشت، از طرح دو دولت دفاع کرد و بعد وقتی طرفداران و متحدان داخلی‌اش دلیل این کار را از او پرسیدند، این‌طور توجیه کرد که دنیا از او انتظار داشت چنین عبارتی را بگوید و او هم گفته است. برای نتانیاهو آن چیزی مهم است که در زمین جریان دارد و آن افزایش قدرت اشغالگری و مصادره زمین‌های بیشتر فلسطینی‌ها به‌خصوص در مناطقی است که تحت‌نظارت دولت خودگردان است. حتی جریان چپ اسرائیلی طرفدار راه‌حل دو دولت نیز این روزها دارد از ممکن‌نبودن اجرای این طرح صحبت می‌کند و در عوض بر تشکیل یک کنفدراتیو اسرائیلی-فلسطینی تأکید دارد. «یوسی بیلین» وزیر خارجه اسبق اسرائیل و معمار توافق‌نامه اسلو می‌گوید در حال مطالعه روی طرح تأسیس یک کنفدراتیو اسرائیلی-فلسطینی است زیرا این تنها راه‌حل عملی در شرایط کنونی است. این در حالی است که از سوی دیگر «عبدالسلام المجالی» سیاست‌مدار مشهور اردنی، بعد از سفر به سرزمین‌های فلسطینی در سخنانی جدید صحبت از یک کنفدراتیو اردنی-فلسطینی کرد؛ طرحی که از سال‌ها پیش نیز مطرح شده بود و برای اجرای آن مقامات فلسطینی با «ملک عبدالله» پادشاه اردن نیز دیدارهایی داشتند. هدف از این کار حمایت از طرح صلح عربی بود اما المجالی شرط کرد تحقق چنین کنفدراتیوی باید به صورت مستقل و به گونه‌ای باشد که ابتدا از سوی جامعه بین‌المللی به رسمیت شناخته شود. به گفته او، این مسئله اول باید از سوی مجامع بین‌المللی به رسمیت شناخته شود تا حقوق فلسطینی‌ها پایمال نشود. در شرایطی که گروهی از فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها برای ترویج تفکر فدراتیو اسرائیلی-فلسطینی تلاش می‌کنند، گروهی دیگر از فلسطینی‌ها به دنبال تشکیل یک فدراتیو اردنی-فلسطینی هستند. اما هیچ‌کدام از اینها مهم نیست؛ مهم موضع نتانیاهو است که نه فدراتیو می‌شناسد و نه طرح دو دولت. او می‌خواهد با قوت تمام همچنان به روند شهرک‌سازی‌ها ادامه دهد و در همان حال، طرح صلح پیشنهادی اعراب را تعدیل کند. اسرائیل می‌خواهد عادی‌سازی روابط با کشورهای به‌اصطلاح میانه‌رو عرب به‌گونه‌ای باشد که هیچ‌گونه تعهدی را متوجه این رژیم بابت فلسطینی‌ها نکند. به بیان دیگر نتانیاهو قصد دارد طرح صلح اعراب را به‌کلی از محتوا خالی کند. او در واقع می‌خواهد با دورزدن پیشنهاد اعراب و فرانسه، برای پیشبرد برنامه‌هایش وقت بیشتری بخرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.