|

سندرز، از امروز به بعد

رهبران حزب دموکرات هیچ‌گاه دل خوشی از انتخابات مقدماتی نداشته‌اند. فرایند کنونی انتخابات مقدماتی در حقیقت محصول ظهور انواع و اقسام جنبش‌های مردمی در اوایل دهه 70 میلادی، ازجمله جنبش‌های ضدجنگ، حقوق زنان، سیاه‌پوستان و دیگر اقلیت‌های قومی است که مادامی که رهبری حزب را به چالش نکشد، تحمل می‌شود؛ چنان‌که اگر نامزدی از زیر نرده‌ها عبور کرده و همچون جورج مک‌گاورن در سال 1972، شور و هیجانی مردمی برپا کند، دموکرات‌ها به‌سرعت دست‌به‌کار تعمیر نرده‌ها می‌شوند. معرفی ابرنمایندگان (سوپردلیگیت) در نظام انتخابات درون‌حزبی دموکرات‌ها در سال 1982، نمونه چنین اقدامی است. امروز نیز می‌توان تقریبا مطمئن بود رهبران حزبی دیگر اجازه نخواهند داد تا از این پس نامزد مستقلی مانند برنی سندرز برای کسب نامزدی نهایی دموکرات‌ها پا به عرصه بگذارد. درنتیجه سؤال اینجاست که چرا سندرز از همان ابتدا وارد رقابت‌ها شد؟ و مهم‌تر آنکه برنامه او پس از انتخابات ایالتی کالیفرنیا چیست؟ گزینه اول سندرز، ادامه حضور در صحنه رقابت‌ها در قامت یک نامزد مستقل یا پیوستن به امید اول حزب سبز، یعنی جیل استاین است که اعلام رسمی آن می‌تواند به همین زودی‌زود در ماه جاری میلادی صورت گرفته یا در اقدامی نسنجیده و غیرواقع‌بینانه، به پس از کنگره دموکرات‌ها در ماه جولای موکول شود، چراکه بسیاری از ایالات آمریکا رقابت در انتخابات نهایی را به‌طورکلی برای نامزدهای مستقل دشوار کرده‌اند، چه رسد به آنکه نامزدی خود را نیز دیر اعلام کرده باشند. سناریوی دوم آن است که سندرز اعلام کند مبارزه پایان‌ نیافته و او می‌خواهد آرای ابرنمایندگان را در کنگره حزبی به دست آورد. شاید او هنوز باور دارد که می‌تواند شماری کافی از نمایندگان غیرمتعهد را مجاب کند در کنگره حزبی به هیلاری کلینتون پشت کنند. اما اگر این طرح جایگزین سندرز باشد، بسیار خام و ناپخته است. سیاست‌بازان و مهره‌های دست‌نشانده حزبی که امید دارند در ساختار حزب بالا بیایند، به هیچ عنوان رهبری حزب را به چالش نخواهند کشید. سوم آنکه سندرز می‌تواند همچنان از ادامه کارزار خود تا روز برگزاری کنگره حزبی سخن گوید؛ به این امید که اطمینان حاصل کند برنامه تدوین‌شده حزبی پیرامون مواضع سیاسی آن، بازتاب آرا و عقاید حامیانش و تمامی آنانی باشد که از خط‌مشی دموکرات‌ها سرخورده شده‌اند. اما این طرح نیز چیزی جز یک نمایش سیاسی نیست. برنامه مواضع حزبی مجموع گزاره‌هایی است که صرفا برای خلق یک وجهه عمومی جذاب و همه‌پسند نوشته می‌شوند و هیچ نقشی در طرح‌ها و برنامه‌های پیشنهادی و اقدامات قانونی و اجرائی از سوی سیاست‌مداران در قدرت حزبی ندارند. چهارمین سناریوی احتمالی اما می‌تواند متضمن فراخوان رادیکال سندرز برای برپایی یک انقلاب دموکراتیک به منظور تغییر بنیادین ساختار حزب دموکرات باشد؛ مبارزه‌ای که از روز برگزاری کنگره حزبی آغاز شده و پس از آن نیز با شدت تمام، ادامه خواهد یافت تا چه ترامپ رئیس‌جمهور شود چه نه، فضا برای دور بعدی و بسیار سرنوشت‌ساز انتخابات در سال 2020 مهیا شود. دراین‌میان، مباحثات داغ و آتشین هم‌چنان ادامه داشته و سندرز نیز در روزهای بعد از انتخابات و در 74سالگی، پس از آنکه سخنرانی‌های دانشگاهی، مصاحبه‌های رادیویی و نوشتن کتابی را به پایان می‌رساند، در جایگاه سرپرست موج جدیدی از چپ‌های لیبرال، چهار سال آتی را در آستانه پله‌های حزب دموکرات چمباتمه زده و کم‌کم از دیدها محو می‌شود. اما سناریوی پنجمی نیز قابل تصور است. سندرز و حامیانش می‌توانند تلاش کنند تا او را در جایگاه نامزد اصلی معاون‌اولی حزب دموکرات بنشانند؛ خواسته‌ای که با نظر به افزایش روزافزون احتمال شکست هیلاری در انتخابات نهایی در برابر ترامپ، احتمالا مورد اعتنای برخی رهبران زیرک‌تر دموکرات قرار خواهد گرفت. سندرز نه‌فقط آرای اکثریت قاطعی از جوانان، روشنفکران و بخشی از اتحادیه‌ها و اصناف را پشت خود دارد، بلکه توانسته در ایالت‌های کلیدی شمال شرق و ساحل غربی نیز با اختلاف بر هیلاری پیروز شود. کلینتون در ایالات جنوبی و غرب میانه که اکثرا مناطقی محافظه‌کار هستند، پیروز شده که نمی‌تواند در رقابت با ترامپ برای او امتیازی محسوب شود. هیلاری به آرای هواداران سندرز احتیاج دارد، اما نمی‌توان انتظار داشت مرکزیت حزب به طور جدی به این گزینه آخر بیندیشد. درواقع، از میان پنج سناریوی ذکرشده، احتمال وقوع گزینه‌های اول و پنجم بسیار کم است. درنتیجه، برنامه احتمالی سندرز پس از انتخابات کالیفرنیا، یکی از گزینه‌های میانی خواهد بود که هواداران او را که خواستار تغییراتی بنیادین در نظام سیاست حزبی ایالات متحده هستند، به‌شدت ناامید خواهد کرد. برنامه جایگزین سندرز می‌تواند درسی تلخ و عبرت‌انگیز برای بسیاری از جوانان قاطع و اصلاح‌طلب باشد و آن اینکه با اتکای صرف به هرکدام از شاخه‌های «حزب شرکتی آمریکا»، هیچ راهی برای برون‌رفت از بحران سیاسی جاری ایالات متحده وجود ندارد. شاید تنها پس از آن باشد که جنبشی توده‌ای از انبوه روزافزون ناراضیان آمریکایی بتواند در هیأت یک حزب به راستی مستقل سیاسی اعلام وجود کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.