|

به بهانه «روز جهانی اقیانوس‌ها»

اقیانوس سالم، سیاره سالم

گروه علم: اقیانوس‌ها بیش از 71 درصد از سطح زمین را پوشانده‌اند، به‌همین‌دلیل برخی می‌گویند سیاره آب نام شایسته‌تری برای آن است تا سیاره زمین. اقیانوس‌ها نقش بسیار مهمی در سرنوشت زمین دارند، برخی می‌گویند حیات در سیاره ما از اقیانوس‌ها شروع شده است. علاوه بر این، اقیانوس‌ها حافظ حیاتند، حیات در جایی شکل می‌گیرد و گسترش می‌یابد که دمای متعادلی داشته باشد و دامنه تغییرات آن زیاد نباشد. تنظیم دما در سیاره ما نیز برعهده اقیانوس‌هاست. نقش اقیانوس‌ها در پدیدآوردن و حفاظت از حیات به‌قدری زیاد است که سیاره‌شناسان، برای جست‌وجوی حیات فرازمینی، به دنبال سیاره‌های دارای آب و اقیانوس می‌گردند. علاوه بر این، اقیانوس منبع بسیار مهمی برای غذا و شغل و همچنین راهی برای ارتباط‌های آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر است و به‌همین‌دلیل، کمتر جنبه‌ای از زندگی و تمدن ماست که این پهنه‌های وسیع آب، نقشی در آن نداشته باشند. اقیانوس‌ها بسیار پهناورند، همین موضوع این توهم را در بشر پدید آورده است که اقیانوس‌ها، بی‌انتها هستند و منابع آن پایان‌ناپذیر. گمان می‌کنیم هرچه از منابع آن برداشت کنیم هیچ‌گاه خالی نمی‌شود و هرچه آلاینده در آن بریزیم، پر نمی‌شود. متأسفانه این نگرش سطحی بشر، موجب پدیدآمدن تغییرات بسیار زیان‌باری شده است و ما زمانی متوجه این تغییرات شده‌ایم که زندگی ما را نیز تحت‌تأثیر قرار دادند. با توجه به اهمیت اقیانوس‌ها در زندگی بشر، در کنفرانس ریو در سال 1992، بنا بر پیشنهاد دولت کانادا، روز هشتم ژوئن به‌عنوان «روز جهانی اقیانوس‌ها» نام‌گذاری شد تا زمینه‌ای برای حفاظت از این زیست‌بوم در عرصه بین‌المللی فراهم شود. از سال 1992 تا 2008 میلادی این روز به صورت غیررسمی در تقویم زیست‌محیطی بسیاری کشورها ثبت شد و آنان این روز را گرامی می‌داشتند. در پنجم دسامبر سال 2008 میلادی، مجمع عمومی سازمان‌ملل متحد در قطع‌نامه 111.63 مربوط به اقیانوس‌ها و حقوق دریاها، روز جهانی اقیانوس‌ها را به رسمیت شناخت و از سال 2009 تاکنون، اين روز جهانی را به شکل رسمی در همه کشورهای عضو سازمان‌ملل گرامی می‌دارند و مراسمی برای آگاهی از اهمیت آن برگزار می‌شود. بنابر تصمیم مجمع عمومی سازمان‌ملل متحد «برنامه اقیانوس» و «شبکه جهانی اقیانوس‌ها» متولی رسیدگی به موضوعات زیست‌محیطی اقیانوس‌ها هستند و به‌ویژه بزرگداشت روز جهانی اقیانوس‌ها را بر عهده دارند. برنامه اقیانوس و شبکه جهانی اقیانوس‌ها، با مشارکت و همکاری سازمان‌ها و نهادهای مردمی منطقه‌ای و جهانی، برای بزرگداشت این روز تلاش و برنامه‌هایی مانند پاک‌سازی ساحل، فعالیت‌های آموزشی، برگزاری نمایشگاه‌های هنری، فستیوال فیلم و... برگزار می‌کنند. برای جلب توجه هرچه بیشتر مردم برای اهمیت این روز، هر ساله شعاری نیز برای این روز انتخاب می‌شد. «یک آب‌وهوا، یک اقیانوس و یک آینده مشترک»، «اقیانوس‌های زندگی، اقیانوس محبوبتان را انتخاب و از آن حفاظت کنید» شعار سال‌های 2009 و 2010 بود. از سال 2011 نیز شعارها، به شکل دوسالانه انتخاب می‌شود. «جوانان: موج جدیدی از تحولات (2012-2011) »، «همه با هم می‌توانیم از اقیانوس‌ها محافظت کنیم (2014-2013) » و «اقیانوس سالم، سیاره سالم (2016-2015) » به‌عنوان شعار سال‌های بعد انتخاب شده است. امروز (سه‌شنبه، 18 خرداد و هشتم ژوئن) روز جهانی اقیانوس است. کارشناسان، در این صفحه، اقیانوس‌ها را از ابعاد مختلف بررسی کرده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.