|

درباره نمایش «اکتبر ۱۹۴۲ پاریس»

مقاومت

سحر سلطانی

«اکتبر 1942 پاریس» درباره مقاومت مردمی در برابر هجمه و نفوذ آلمانی‌های نازی در فرانسه است. این نمایش برگرفته از آنتیگونه سوفوکل است که توانسته در مقطعی معاصر این وضعیت را برایمان منطبق کند. اینکه میلاد حسینی خواسته و توانسته به برداشتی مدرن از آنتیگونه مرتبط با یونان باستان برسد، حرکت خلاقه‌ای است که در آن یک وضعیت معاصر که در آن خودی‌ها به دشمن فضا می‌دهند که مديريت کنند و این استثمارگری ولو برای فرانسه استثمارگر در آن مقطع تاریخی دردناک می‌نماید. آنت مدعی است بنا بر اعتقادات مذهبی‌اش، باید جسد برادرخوانده‌اش را از دار آویخته بر پل پایین بیاورد. او کسی است که به خیانت‌کاران فرانسوی که تحت فرماندهی آلمان‌های هیتلری هستند، یورش برده و حالا حلق‌آویز است... خانواده آنت به‌جز خودش تحت سیطره نیروهای آلمانی، دارند زمامدار امور می‌شوند. صالح میرزاآقایی نقش کلود را بازی می‌کند که پسرعموی آنت است و دارد شهردار پاریس می‌شود و امیلی (شیوا خسرومهر) خواهر آنت است که با فردریش، افسر عالی‌رتبه آلمانی (رسول نقوی) دارد ازدواج می‌کند. هانری (فرداد صفاخو) نامزد آنت است و این دختر را برای هواخوری به پاریس آورده بی‌آنکه بداند این سرآغاز یورشی دیگر به خیانت‌کاران وطنی است که تا مرز مردن پیش خواهد رفت. دستمایه متن دقیقا آنتیگونه است و آنت هم انقلابی‌گری‌بودنش نیز کم از او نمی‌آورد و حتی هانری هم بعد از قتل آنت مانند هایمن نامزد آنتیگونه، خود را خواهد کشت. یک تراژدی که در آن در یک خانواده قتل‌های به‌هم‌پیوسته‌ای وجود دارد با این تفاوت که هانری مادرش نیست که خود را بکشد یا پدری مانند کرئون ندارد که پس از خودکشی هایمن و همسرش دچار سقوط و پشیمانی شود. مسعود موسوی سعی کرده در یک فضای واحد که در آن دکور چند‌تکه در نظر گرفته شده است، همه‌چیز را برجسته کند. حس می‌شود دکور دینامیک برای این فضای حماسی و تراژیک، بیشتر بیانگر تصورات دقیق‌تری از این وضعیت انقلابی می‌شد. از سوی دیگر، نیز بازی‌ها چندان هم‌گرا نیست. به‌جز ریحانه سلامت، رسول نقوی و معصومه آقاجانی (ویویان)، بقیه رفتاری اغراق‌آمیز دارند که با بازی حسی آن سه نفر هم‌خوانی ندارد. به‌نظر همین بازی حسی می‌توانست بیانگر درست رفتارها باشد مگر که این سه نفر هم مثل بقیه اغراق‌آمیز بازی می‌کردند و آنگاه هم‌گرایی بازیگران سنجیده‌تر به نظر می‌رسید و این دقیقا کار کارگردان است که می‌تواند بیانگر حضوری تأثیرگذار در روال بازی‌ها و ارائه میزانسن‌های مؤثر باشد. به هر تقدیر، پرداختن به مقوله جنگ و خیانت که مانند تهدیدی همیشه ما را متوجه خود کرده است، این نمایش می‌تواند برای یک‌بار دیده و فهمیده شود. یعنی به‌لحاظ موضوعی و متن درخورتأمل است و البته نگره کارگردانی هم در ارائه متن قابل تأمل است، اما در جاهایی ناتوانی مانع از دقیق‌شدن به آن شده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.