کابوس ترک اتحادیه اروپا
زمانی که اسکاتلندیها در سپتامبر سال 2014 رفراندوم استقلال خود را برگزار کردند، رهبران ملیگرا از این اتفاق بهعنوان فرصتی بیهمتا برای بریدن پیوند 300 ساله بین اسکاتلند و انگلیس یاد کردند. اما کمتر از دو سال پس از اینکه اسکاتلندیها ماندن در بریتانیا را انتخاب کردند، روح جدایی یکبار دیگر بر سبزههای خرمی که در سراسر جزیره انگلیس گسترده شدهاند، نمایان شده است. اینبار اما علت، رفراندوم دیگری است که طی آن انگلیسیها به ماندن یا ترک اتحادیه اروپا رأی میدهند. اگر مردم این کشور به جدایی از این اتحادیه رأی دهند، رهبران ناسیونالیست اسکاتلندی آنطور که گفتهاند یکبار دیگر برای جدایی اسکاتلند از بریتانیا تلاش میکنند تا بتوانند اسکاتلند را در اتحادیه اروپا حفظ کنند. این رهبران اینبار گمان میکنند که پیروز خواهند شد. «الکس سالموند»، رهبر جنبش استقلال اسکاتلند در سال 2014 و نماینده فعلی این منطقه در پارلمان انگلیس، در اینباره میگوید: خارجکردن اسکاتلند از اتحادیه اروپا مطابق با خواست ما نیست و نتیجه ملموسی خواهد داشت. در این سناریو به گفته سالموند، اسکاتلندیها بار دیگر طی دو سال آتی رفراندوم استقلال برگزار خواهند کرد و اینبار قطعا جواب «بله» خواهد بود. خروج انگلیس از اتحادیه اروپا بهعنوان اولین کشوری که خروج از این اتحادیه 28 عضوی را در نظر گرفته، این کشور را در معرض مخاطرات متعددی قرار میدهد. ازجمله این مخاطرات میتوان واردشدن شوک به اقتصاد جهانی، گسستگی در ائتلاف کشورهای غربی و تغییر در سیاستمداران عالی انگلیس را برشمرد. جدای از اینها وجود «بریتانیای کبیر» نیز در معرض تهدید قرار میگیرد. اما احتمال خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا و در پی آن آغاز دوباره ماراتن جدایی اسکاتلند از این کشور نشان میدهد استراتژی کامرون تا چه میزان ناکارآمد است. «منزیس کمپبل»، یکی از اعضای قدیمی اسکاتلندی پارلمان که از ابقای اسکاتلند در مرزهای بریتانیا و ماندن انگلیس در اتحادیه اروپا حمایت میکند، معتقد است: برای اینکه پاسخ به سؤالات ماهوی بالا درباره بریتانیا نسلها دوام یابند 60 درصد آرای رفراندوم مورد نیاز است. اگر طرف بازنده 45 درصد آرا را کسب کند، هرگز تسلیم نخواهد شد. این مسئلهای بود که حامیان استقلال اسکاتلند در رفراندوم سال 2014 در آن پیروز شدند. از آن زمان این گروه پیروزیهایی در انتخابات کسب کرده است. پیروزی چشمگیر حزب ملت اسکاتلندی، هم در انتخابات پارلمانی انگلیس در سال 2015 و هم در انتخابات پارلمان اسکاتلند نشان داد که اشتیاق استقلال چندان هم در بین مردم کم نشده است. نظرسنجیها نشان میدهند که اگر امروز بار دیگر رفراندوم استقلال در اسکاتلند برگزار شود، استقلال پیروز خواهد شد. اگر انگلیسیها ماه آینده خروج از اتحادیه اروپا را حتی با مخالفت اسکاتلندیها انتخاب کنند، خواست ناسیونالیستها تغییر خواهد کرد و بار دیگر به بحث جدایی شمال و جنوب دامن زده خواهد شد. گفتمان ضداتحادیه اروپا که فضای سیاسی انگلیس را فرا گرفته است، بهسختی میتواند فراتر از دیوار هادریان برود؛ دژی که بریتانیا را در زمان روم باستان به دو قسمت تقسیم کرده بود. نظرسنجیها نشان میدهند درحالیکه کمپین ابقا در اتحادیه اروپا هرروز در اسکاتلند قدرت مییابد، از آن طرف کمپین خروج در انگلیس پیشرفت میکند. این تفاوت پاسخ، ریشه در اختلافات تاریخی و معاصر دارد. اسکاتلند مدتهای مدیدی است که روابط نزدیکی با کشورهای اروپایی دارد تا آنجایی که سالها پیش در جنگ علیه انگلستان با فرانسه متحد شد. بهعنوان شهروندان یک کشور کوچک، اسکاتلندیها عضویت در یک جامعه اروپایی وسیعتر را نقطه قوت میدانند درحالیکه انگلیسیها بیشتر قدرتهای رقیب در مرکز اروپا را به چشم یک تهدید میبینند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.