|

تقدیر از فرهادی در خانه سینما

فرهادی: ‌اگر سینمای آمریکا الگوست، ‌چرا انقلاب کردیم

تینا جلالی: بعدازظهر سه‌شنبه 11 خرداد «خانه سینما» مملو از سینماگران و بازیگرانی بود که برای تقدیر و تحسین از دستاورد اصغر فرهادی، شهاب حسینی و ترانه علیدوستی به آنجا آمده بودند. دو صنف «انجمن بازیگران» و «کانون فیلم‌نامه‌نویسان» گردهم آمدند تا از برگزیدگان شصت‌ونهمین جشنواره فیلم کن تقدیر کنند. دکتر حجت‌الله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی و سیدرضا میرکریمی، مدیرعامل خانه سینما، هم در این مراسم سینماگران را همراهی کردند. در ابتدای این مراسم که با کمی تأخیر آغاز شد، کامران ملکی به‌عنوان مجری پشت تریبون قرار گرفت و از حضار به‌خاطر این تأخیر عذرخواهی کرد و گفت: «اصغر فرهادی به دلیل اینکه به عیادت عباس کیارستمی رفته‌اند کمی با تأخیر در این مراسم حاضر می‌شوند». ملکی افزود: «همه کسانی که امروز وارد حیاط خانه سینما شدند، آرزو کردند که همیشه برای چنین مراسم‌ها و شادی‌های این‌چنینی دور هم جمع شویم. در برنامه امروز دعوت‌هایی هم که صورت گرفته بسیار محدود بوده تا ما به دلیل فضای کوچک سالن شرمنده دوستان نشویم و با آرامش این برنامه اجرا شود». میرکریمی: دست از چنددستگی برداریم در ادامه، مدیرعامل خانه سینما روی سن آمد و ضمن عذرخواهی بابت تأخیر گفت: «این روزها باید به اصغر فرهادی حق داد چراکه او این‌قدر گرفتار است که باید به همه کارهایش برسد». او افزود: «امروز دور هم جمع شده‌ایم تا از دستاوردهای این عزیزان برای سربلندی سینما و ایران عزیز تقدیر و تشکر کنیم. چقدر این واژه «ایران» مظلوم است. وقتی کلمه ایران را ادا می‌کنیم از چند جهت متهم می‌شویم. بعضی می‌گویند این واژه حس پوپولیستی و عوام‌فریبی می‌دهد و معمولا توسط دولت استفاده می‌شود تا افکار عمومی را کنترل کند. عده‌ای هم می‌گویند این واژه را بعضی‌ها به کار می‌برند تا مرز جغرافیایی برای باورهاي خود درست کنند و جهان‌شمولی را زیر سؤال ببرند یا حس نژادپرستانه که در تعصبات ناسیونالیستی هست که می‌خواهند از آن بهره ببرند». اصغر فرهادی در این زمان به جمع اهالی سینما ملحق شد. میرکریمی با تبریک به وی گفت: «در حضور تعدادی از سینماگران شاخص و همچنین رؤسای صنوف خواستیم از شما و سیدشهاب حسینی و همه عوامل این فیلم و همچنین خانم کتایون شهابی تقدیر کنیم». شاهوردی برای تقدیر از فرهادی آمد رئیس سازمان سینمایی که از دقایق ابتدایی این جلسه در میان سینماگران قرار گرفته بود، با تبریک به اصغر فرهادی گفت: «من هم به‌عنوان یک ایرانی مثل شما از اینکه کشورم سربلند باشد خوشحالم و این شعف و خوشحالی خود را دوباره ابراز می‌کنم. از همه همکاران در خانه سینما و از آقای میرکریمی تشکر می‌کنم که این جلسه خوب را آراستند. بازسازی ساختمان خانه سینما را تبریک می‌گویم. این روزها فضای سینما هم مثل ساختمان خانه سینما نو و به‌روز شده است. مردم به سراغ سینما می‌روند؛ چه در داخل و چه در خارج استقبال از فیلم‌های ایرانی بسیار زیاد است». وی ادامه داد: «نکته‌ای که دوست دارم به‌عنوان مطلب تکراری اینجا بگویم اینکه ببینید رقیبان ما در منطقه برای ایران‌هراسی چه می‌کنند؟‌میلیاردها هزینه صرف می‌کنند، رئیس‌جمهور می‌خرند، باج و رشوه می‌دهند تا نام ایران با افتخار و سربلندی آورده نشود. آنها این کارها را می‌کنند تا بگویند ایران کشور مداخله‌گر، خشونت‌طلب و تروریست است تا ایران‌هراسی را تبلیغ کنند». سپس صدای اصغر شاهوردی از پشت‌پرده سن خانه سینما به صورت گنگ شنیده شد. کمتر کسی به اصغر شاهوردی فکر می‌کرد. او به‌همراه همسرش روی سن حاضر شد و همه به افتخار او ایستادند و او و اصغر فرهادی را تشویق کردند. سعید عقیقی، نایب‌رئیس کانون فیلم‌نامه‌نویسان، هم طی سخنانی گفت: «بعد از بازیگران، بیشترین جوایز جهانی متعلق به فیلم‌نامه‌نویسان سینمای ایران است و این در حالی‌ است که در سال‌های گذشته بارهاوبارها تکرار شده که مشکل اساسی سینمای ایران فیلم‌نامه‌نویسی است. کمی تعجب‌آور است، درحالی‌که سینمای ایران توانایی خود را در مقوله فیلم‌نامه ثابت کرده و از جشنواره‌هایی چون ونیز و کن و برلین هم جایزه دریافت کرده است». فرهادی و فرصتی برای تقدیر اصغر فرهادی با تشویق حضار روی سن قرار گرفت. او بعد از دریافت لوحش از کانون فیلم‌نامه‌نویسان خانه سینما گفت: «از تأخیر امروز عذرخواهی می‌کنم. به عیادت آقای کیارستمی رفته بودم و بسیار خوشحال شدم که او قرار است کارش را شروع کند. فیلم آخرش را با هم دیدیم و من شگفت‌زده شدم از اینکه دیدم وی با این بیماری همچنان عاشقانه سینما را دنبال می‌کند و در این چندساعتی که ما با هم بودیم، او فقط از عکس و فیلم و موسیقی برایم حرف زد».فرهادی با اشاره به اینکه صحبت‌هایی که در جشنواره کن داشتم و در روز دوشنبه در نشست مطبوعاتی فیلمم گفتم را امروز برایتان می‌گویم، گفت: «از من سؤال شد که چه احساسی‌ داری و من در پاسخ گفتم این احترام به یک نوع سینماست؛ سینمایی که چندین دهه قبل و پیش از انقلاب فیلم‌هایی که ساخته می‌شد اگر به بیرون از ایران برای نمایش راه پیدا می‌کرد جوایز معتبر و مهم جهانی را دریافت می‌کرد. شاید این جایزه فیلم‌نامه‌نویسی را که من امروز گرفتم، 40 سال پیش می‌توانستیم دریافت کنیم. آیا در این جمع کسی شک دارد که فیلم «گاو» آقای مهرجویی می‌توانست نخل طلا دریافت کند. همه به این مسئله ایمان داریم. درواقع این شرایط برای آنها فراهم نشد و همین‌طور بسیاری از فیلم‌های دیگر که می‌توانستند جوایز مهم را کسب کنند». وی ادامه داد: «عده‌ای زیر چرخ‌دنده‌های جهل آزار دیدند ازجمله عباس کیارستمی و فیلم‌سازان دیگر تا راه برای ما باز شد، تا ما راحت برویم و بیاییم. وقتی از پله‌های فرودگاه با شهاب حسینی و ترانه علیدوستی پایین می‌آمدیم، به آنها گفتم که همین مسیر را عباس کیارستمی با نخل طلا طی کرد درحالی‌که عده‌ای آمده بودند او را بزنند. این حس عباس کیارستمی را با عمق جانم کاملا درک و تعجب می‌کردم از اینکه چرا باید این اتفاق بیفتد و امروز آن برخوردها به شکل دیگری تبدیل شده است». فرهادی با بیان اینکه به‌واسطه سفرهایی که داشتم و داور جشنواره‌ها بودم، فیلم‌های زیادی را دیدم، گفت: «به عقیده من سینمای ایران جزء پنج سینمای مطرح و برتر دنیاست. خود آقای جیم جارموش در نشست مطبوعاتی فیلمشان گفتند که سینمای ایران باغ سینمای جهان است. او با ما تعارف که ندارد. این درحالی است که عده‌ای تیشه برداشتند و مدام بر سر سینمای ایران می‌زنند و تفکرشان بر یک نگاه سیاست‌زده‌ای‌ است که همه باید یک نوع فیلم بسازند، این در حالی است که زیبایی سینما به این است که همه‌نوع فیلم در آن وجود دارد». او ادامه داد: «آنها تعجب می‌کنند با این شرايط، این کارها در سینمای ایران انجام می‌شود؛ چه در بازی، چه در فیلم‌سازی و بعد فنی با این شرايط این توانایی‌ها ارائه می‌شود. آقای کلاری در دعوتی که از وی صورت گرفته شده بود، برای پروژه در کشور آمریکا با پروداکشن بزرگ، از وی خواسته شد که تصویری که در فیلم جدایی ارائه داده به آنها بدهد. آنها در حسرت این سینما هستند آن‌وقت یک عده هرروز می‌گویند چرا سینمای ما مانند آمریکا نیست. اگر قرار است الگوی شما آمریکا باشد پس چرا انقلاب کردید؟ برخي شعار غرب‌ستیزی می‌دهند ولی به مثال و الگو که می‌رسند، الگو آمریکا می‌شود. اینکه نمی‌شود. به نظر من این الگو اشتباه است». وی گفت: نکته دیگری که اتفاقی بد است اینکه فیلم‌های جریان پیش و بعد از انقلاب را دو قسمت می‌کنند درحالی‌که به نظر من نمی‌توان این دو را از هم جدا کرد، به نظر من فیلم‌های پیش و بعد از انقلاب خط ممتدی می‌سازند و در امتداد هم هستند. من اعتقادی به این جدایی ندارم. فرهادی همچنین گفت: «بحثی که سالیان‌سال است گریبان سینمای ایران را گرفته و همچنان خواهد بود و وسیله‌ای برای تخطئه سینمای ایران شده، بحث سیاه‌نمایی است. مثالی می‌زنم؛ با سینماگری آمریکایی فیلم ایرانی می‌دیدیم که دختری سر چهارراه فال می‌فروخت. سینماگر از من سؤال کرد که چه می‌کند. گفتم شعر می‌فروشد. تعجب کرد و به همه دوستان در جمع گفت ما راجع به سرزمینی حرف می‌زنیم که مردمش سر چهارراهشان شعر می‌فروشند. این از دید یک کج‌اندیش سیاه‌نمایی است که به نظر من از توهم دایی‌جان ناپلئونی و ترسی که دارد ناشی می‌شود و فکر می‌کند لکه سیاه فقط در ایران است درحالی‌که در متروهای پاریس چه چیزهایی که دیده نمی‌شود». وی ادامه داد: «من با آن عده که از راه قصد و غرض حرف می‌زنند اصلا بحثی ندارم چون ارتزاقشان از راه جهالت است اما برای یک عده ناآگاه می‌گویم که پشت فیلم گاو آن‌قدر راز است که چندین دهه روایت می‌شود. درحالی‌که اگر فیلم گاو هم به جشنواره خارجی می‌رفت چه تهمت‌ها که به آن نمی‌زدند». فرهادی با بیان اینکه برای این مشکل سینمای ایران باید سمینار گذاشته شود، گفت: «تعجب می‌کنم چرا خانه سینما به این صحبت‌ها پاسخ نمی‌دهد. بی‌پاسخی‌ها باعث می‌شود طرف مقابل به توهین و تهمت خود ادامه دهد. مثل رفتاری که با کمال تبریزی شد. سال‌ها بود که نمی‌خواستم وارد حاشیه شوم چراکه مهری که از همکارانم می‌گیرم بیشتر از تصورم است اما دوست دارم حرمت همکارانم نگاه داشته شود».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.