|

گفت‌وگویی با ارژنگ سیفی‌زاده

از دور تا دیر

فرزانه نکواصل: مراسم رونمایی از آلبوم «از دور تا دیر» اثر ارژنگ سیفی‌زاده، شنبه، 25 اردیبهشت به‌همراه تنبک‌نوازی نوید افقه در فرهنگ‌سرای ارسباران برگزار شد. ارژنگ سیفی‌زاده متولد 1362 در تهران در خانواده‌ای اهل موسیقی به دنیا آمد و از پنج‌سالگی نوازندگی تنبک را نزد زنده‌یاد استاد فرهنگفر و در هفت‌سالگی آموزش تار را نزد هنرمند گرامی، داوود آزاد، شروع کرد. او هنرآموخته هنرستان موسیقی و فارغ‌التحصیل دانشکده عالی موسیقی است و ردیف‌های آوازی را نزد پدر و مادر خود آموخت. سیفی‌زاده در مورد آلبوم جدیدش گفت: «سرآغاز این آلبوم به سال 87 و کنسرت گروه کامکارها برمی‌گردد که قرار شد من تک‌نوازی کوتاهی در دستگاه نوا داشته باشم. تا آن زمان و با توجه به شرایط سنی‌ام، هیچ‌گاه درصدد جمع‌آوری اثری منسجم در دستگاه نوا نبودم که به قول استاد بزرگ، روح‌الله خالقی، نوا، سالخورده‌ای سرد و گرم‌چشیده را ماند که با کوله‌باری از تجربه و پختگی شنونده را خطاب قرار می‌دهد. مهاجرت به کانادا بستر لازم را برای تحقق و به‌سرانجام‌رساندن رپرتواری در مایه نوا فراهم کرد». سیفی‌زاده افزود: «زمان این آلبوم نیم‌ساعت است که به مدت دوسال برای آن تلاش کردم زیرا بر این باور بودم که کار تک‌نوازی باید دارای قوام و ویژگی‌هایی باشد زیرا از بخش ارکسترال و خواننده محروم است که امیدوارم این کار دارای این ویژگی‌ها باشد». او در مورد دیگر جزئیات این اثر عنوان کرد: «در اولین سفری که در سال 2012 به ایران داشتم، اثر را ضبط کردم و سال بعد از آن در سفر دوم، از آقای نوید افقه، خواستم که تنبک‌نوازی کار را برعهده بگیرند و ایشان همچون اثر قبل «نغمه ساز ضربه آغاز»، با مهربانی بسیار و بی‌هیچ چشمداشتی پذیرفتند». سیفی‌زاده سپس به موضوعی اشاره کرد که نزدیک به سه‌سال است در این خصوص سکوت کرده و این موضوع را بی‌ارتباط به موضوع آلبوم دانست؛ اما به دلیل اینکه در جمع هنرمندان و هنردوستان بود و همین‌طور به بهانه رونمایی از آلبومش، سکوتش را شکست: «مدت دوسال‌ونیم است که تار نمی‌زنم و برای اطرافیان و دوستان این سؤال پیش آمده بود که چرا تار نمی‌زنم. طبیعی است که گمانه‌زنی‌هایی پیش بیاید. من تا امروز سکوت کرده بودم. امروز برای اولین‌بار و احتمالا آخرین‌بار می‌خواهم دراین‌باره صحبت کنم؛ اول اینکه خودم هم نمی‌دانستم مشکل چیست و چندماه نخست مبهوت بودم و برایم بسیار عجیب بود که بعد از 25 سال نوازندگی تار از شش‌سالگی تا اکنون چرا نمی‌توانم تار بنوازم و در پی درمان‌های رایج پزشکی ازجمله سی‌تی‌اسکن و‌ ام‌آر‌آی و... و درمان‌های فراپزشکی ازجمله انرژی‌درمانی و... بودم تا اینکه در نهایت با تماس با کلینیکی در آمریکا که مخصوص این‌گونه درمان‌هاست، متوجه شدم علت تارنزدن من مشکلی است که برای چهار، پنج درصد از نوازندگان حرفه‌ای پیش می‌آید که به آن سندرم نوازندگی می‌گویند که این به‌هیچ‌وجه موضوعی جسمی نیست و کاملا ذهنی و مغزی است». او در توضیح این سندرم گفت: «وقتی حرکتی به شکل متناوب در شکلی خاص انجام می‌شود، از جانب لایه‌ای روی مغز است که به آن کورتکس می‌گویند و وظیفه فرماندهی و مپینگ حرکات دستوری بدن را دارد که به‌عنوان یک حرکت تدافعی فرمان را منتقل نمی‌کند. انقلاب درونی و تنش‌های روحی من می‌توانست عاملی برای بروز این مشکل باشد و درنهایت پاسخی که من از آنها گرفتم این بود که ممکن است این موضوع تأثیرگذار باشد و این نقطه‌ای بود که باید تصمیم مهمی بگیرم که بسیار تلخ بود و آن تصمیم این بود که نوازندگی تار را ترک کنم و فکر می‌کنم تصمیم درستی گرفتم». سیفی‌زاده عنوان کرد: «اینکه باید چیزی را جایگزین می‌‌کردم، تصمیم مهم‌تری بود. در این خصوص با خانواده‌ام که همراه همیشگی من بودند، به‌خصوص پدر بزرگوارم که همچون رفیق، در تمام مراحل، همراه من بودند، روی دو ساز کار کردم؛ اولی ‌سازی کششی که بر مبنای یک ساز ترکی-یونانی به نام لیره یا لیرا بود که این ساز دارای سه سیم بود که آن را چهارسیمه کردیم و این کار مستلزم آن بود که ابعاد و عمق ساز تغییر کند که پذیرش سیم چهارم را دارا شود و یک ساز مضرابی که فاقد پوست باشد. در پنج‌سالی که در کانادا زندگی کردم، از پوست تار به ستوه آمده بودم؛ مخصوصا در تابستان که رطوبت هوا به 80، 90 درصد هم می‌رسید. این ساز مضرابی نامش طرب است و قصدم این نبود که ‌سازی ابداع شود. تنها تلاشم این بود که هر کاری که با تار می‌توانستم انجام دهم، با این دو ساز انجام دهم که با آنها، هم کنسرت داده‌ام و هم کار ضبط کرده‌ام». سیفی‌زاده ادامه داد: «در این چندسال اخیر کار من در زمینه موسیقی رنگ جدی‌تری به خودش گرفته است و بیشتر آهنگ‌سازی و تنظیم کرده‌ام». او همچنین در پایان آرزو کرد سازهایش جایگاه خود را در موسیقی پیدا کنند و یک موسیقی‌دان باشد تا نوازنده، زیرا موسیقی‌دان واژه بزرگ‌تری است. سیفی‌زاده بر این باور است که یک موسیقی‌دان حرفش در همه‌حال یکی است، چه وقتی كه می‌نوازد و چه زمانی که آهنگ‌سازی یا تنظیم می‌کند و چه وقتی که حرف می‌زند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.