جلسه دادسرای تهیهکنندگان سینما برگزار شد
کلاف سردرگم «تیزر»
بهناز شیربانی: از طرفی پخش ارزانقیمت تیزر فیلمهای سینمایی و اقبال مردم به سینماها و شادمانی پخشکنندگان و تهیهکنندگان از گیشه داغ فیلمهایشان و از طرف دیگر احضار برخی از تهیهکنندگان به دادسرا و سؤال و جواب بابت چرایی این اقبال و همکاری با شبکههای ماهوارهای! اردیبهشت سال گذشته بود که سازمان سینمایی در اطلاعیهای اعلام کرد، پخش تیزرهای سینمایی در شبکههای ماهوارهای غیرمجاز، منع قانونی دارد و دفاتری که مغایر ضوابط و مقررات اعلامشده عمل کنند، باید در برابر اقدام خود پاسخگو باشند. همچنین از سوی تلویزیون اعلام شد اگر فیلمی در این شبکهها تبلیغ داشته باشد، تیزر تلویزیون داخلی را نخواهد داشت. این در حالی بود که بعضی از سینماگران مانند سید جمال ساداتیان، تهیهکننده فیلم «جامهدران» و مصطفی احمدی، کارگردان «نزدیکتر» به اکران همزمان فیلمهایشان در داخل و خارج از کشور اشاره کرده و گفته بودند، وقتی فیلمی در خارج از کشور اکران دارد، چگونه میتوان مخاطب مقیم خارج را از نمایش آن آگاه کرد؟ و اساسا پخش تیزر از شبکههای ماهورهای برای اطلاعرسانی به این مخاطبان است. از سوی دیگر حذف چهره بعضی از بازیگران و نام برخی از آنان از تیزرهای تلویزیونی داخلی همچنان در حال تکرار بود تا اینکه دیماه سال گذشته سینماگران به دادسرای فرهنگ و رسانه دعوت شدند. این جلسه به گفته حاضران در آن، جلسه مثبت و محترمانهای بود و قرار شد راهکارهایی مشخص شود تا به کمک آن فیلمسازان از ارائه تیزر فیلمهایشان به شبکههای فارسی زبان خارج از کشور بینیاز شوند؛ اما این سخنان امیدوارکننده هنوز جنبه عملی پیدا نکرده است. بهطوریکه چندی پیش امیر پورکیان، تهیهکننده «خندههای آتوسا»، در نامهای خطاب به رئیس وقت صداوسیما از پخشنشدن تیزر تلویزیونی فیلمش انتقاد کرد. سیدغلامرضا موسوی، رئیس شورایعالی تهیهکنندگان سینما، از دیگر چهرههایی بود که سال گذشته به وضعیت تیزرهای تلویزیونی واکنش نشان داد. او توضیح داد: آگهیهای ماهواره دو شکل دارد، در شکل اول آنها تیزرها را از روی سایتها یا خبرگزاریهای رسمی برمیدارند چراکه درحالحاضر بیشتر فیلمها، آنونس یا تیزری دارند که بر سایتها و خبرگزاریهای رسمی قرار میگیرد و هرکس در هر جای دنیا امکان دسترسی به آن را دارد. این شیوه بیشتر مورد استفاده شبکههایی است که بیشتر از مالزی پخش میشوند و البته برد بالایی هم دارند و جالب اینجاست که اصلا تهیهکنندگان آن فیلمها درخواست یا سفارشی برای پخش تیزر فیلمشان از این شبکهها ندارند. تهیهکننده فیلمهای «چهارشنبه خون به پا میشود» و «بغض» افزود: «از سوی دیگر برخی شبکههایی که فیلمهای ایرانی را برای خارج از کشور خریداری میکنند و معمولا مخاطبانشان ایرانیان مقیم خارج از کشور هستند، با توجه به اینکه حق پخش فیلمها را میخرند برای تأمین این هزینه به طور خودجوش آگهی میدهند و از آنجا که در خارج از کشور فعالیت میکنند، قوانین داخلی شامل حالشان نمیشوند». اما در تازهترین حواشی احضار سینماگران به دادگاه بابت پاسخگویی به پخش تیزرهایشان در شبکههای ماهوارهای، روز گذشته 10 خرداد، جلسات دادرسی تهیهکنندگان فیلمهای «کوچه بینام» به تهیهکنندگی منصور لشکریقوچانی، «ابد و یک روز» به تهیهکنندگی سعید ملکان و «۵۰ کیلو آلبالو» به تهیهکنندگی مصطفی شایسته برگزار شد. نتیجه مثبت تعامل سیما با سینماگران لشکری قوچانی در گفتوگو با «شرق» با اشاره به مطالبات سینماگران گفت: «در جلسه دادرسی و در حضور آیتالله لاریجانی نیز اعلام کردم سینمای ایران ورشکسته است و دست تهیهکنندگان سینما نیز بسته است. نهادهای مختلفی مثل صداوسیما، مخابرات یا شهرداری که میتوانند به یاری فرهنگ این کشور بیایند، از این کار امتناع میکنند». او ادامه داد: «رئیس قوه قضائیه در این جلسه اذعان کردند که با حضور علی عسگری در مقام ریاست سازمان صداوسیما، میتوان امیدوار بود مشکلات این بخش حل شود؛ و اینکه پخش تیزر در شبکههای ماهوارهای یک جرم است اما باید شرایطی فراهم شود تا جرم هم به وقوع نپیوندد. همچنین آقای لاریجانی دستور داد تا بهزودی جلسهای با حجتالله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی، برای پیگیری و حل پخش تیزرهای تبلیغاتی فیلمها در شبکههای ماهوارهای برگزار شود». لشکری در بخش دیگری از صحبتهایش در پاسخ به این پرسش که در صورت همراهی صداوسیما با تهیهکنندگان سینما میتوان به رونق سینماها امیدوار بود یا خیر؟ گفت: «طبعا همه چیز بهتر خواهد شد. اگر شبکههایی مثل نمایش، آیفیلم یا شبکه سه سیما با تعرفهای ارزانتر اقدام به پخش تیزرفیلمهای سینمایی کند؛ در این صورت سینماگران از این طرح بهخوبی استقبال خواهند کرد و در فروش فیلمها مؤثر خواهد بود». او ادامه داد: «زمان اکران فیلم «عصر یخبندان»، 21 نوبت زیرنویس 15ثانیهای از تلویزیون پخش شد و بابت آن 50 میلیون تومان پرداخت کردم؛ طبعا چنین مبلغی برای تهیهکنندگان صرفه اقتصادی ندارد و اگر صداوسیما، شهرداری یا مخابرات تعامل خوبی با سینماگران داشته باشد اتفاق بهتری برای سینمای ما خواهد افتاد». محسن امیریوسفی، کارگردان و تهیهکننده شناختهشده سینمای ایران نیز در گفتوگو با «شرق» در پاسخ به این پرسش که تعامل با صداوسیما در ارتباط با پخش تیزر فیلمهای سینمایی میتواند رونق حال حاضر سینما را در پی داشته باشد، گفت: صداوسیما در چند سال اخیر و در بازههای زمانی مختلف، متأسفانه وارد بازیهای سیاسی و مسائلی که دلخواه مردم نیست، شده است و درحالحاضر اقبال چندانی نسبت به صداوسیما در مردم وجود ندارد و عملا موضوع سرگرمیسازی در تلویزیون بر دوش معدود برنامههای خاص مثل برنامه «نود» یا حضور بازیگران شناختهشده در کسوت مجریهای سرگرمکننده است. او ادامه داد: اینکه چرا تلویزیون ما بهجای سریالها و فیلمهای سرگرمکننده صرفا مجریمحور شده است، هم خود جای بحث دارد. نظر شخصی من این است که در چند سال اخیر، سریالها و تلهفیلمهای ضعیف باعث شدند تلویزیون از سریالها و فیلمهای تلویزیونی خوب تهی شود و این موضوع از جایی آغاز شد که تلویزیون ما به سمت ساخت تلهفیلم گرایش پیدا کرد و شأن سینما را پایین آورد. تلهفیلمهایی که نه سینما بود نه تلویزیون و این امر، اول به سینما و بعد به تلویزیون ضربه زد و به این دلیل به نظر میرسد صداوسیما متأسفانه کمتر از قبل میتواند در بین مردم تأثیرگذار باشد. امیریوسفی در بخش دیگری از صحبتهایش افزود: از طرف دیگر تلویزیون سالها با تمسخر به شبکههای ماهوارهای نگاه میکرد ولی در کمال ناباوری مسابقه را به این شبکهها باخت و این جای تأسف دارد که هماکنون پخش تیزر فیلمهای سینمایی از این شبکههای ماهوارهای تأثیر بیشتری در اقبال مردم به سینما داشته است. باعث تأسف است فیلمهایی که در داخل ایران مجوز ساخت و نمایش دارند و به اکران در میآیند، در صداوسیما با مشکلات پخش تیزر مواجه میشوند و مجبورند تبلیغاتشان از شبکههای ماهوارهای پخش شود ولی طبعا همیشه راه برای بازگشت هست و صداوسیما میتواند رویه خود را عوض کند. او ادامه داد: البته بحث شما درباره همکاران تهیهکننده است که در این مدت تیزر فیلمهایشان هم از صداوسیما و هم از شبکههای ماهوارهای پخش شد و این در حالی است که فیلم من «خواب تلخ» بعد از 12 سال بهصورت محدود در هنر و تجربه اکران شد ولی صداوسیما حتی اجازه نداد تیزر این فیلم از تلویزیون پخش شود! و حتی اجازه نقد و بررسی این فیلم را در هیچکدام از دو برنامه سینمایی آخر هفته هم ندادند! این نگاه گزینشی در انتخاب فیلمها هم نکته قابلتوجه و تأسفباری است، آنهم برای فیلمی مثل «خواب تلخ» که افتخارات بینالمللی زیادی برای سینمای ایران به ارمغان آورده و بعد از ۱۲ سال و با وجود نداشتن تیزر تلویزیونی، در اکران هنر و تجربه فروش بالایی داشت. امیدوارم صداوسیما از خواب دههاساله بیدار شود و با سینما مهربانتر باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.