|

میانجیگری السیسی برای فعال‌کردن روند صلح

«عبدالفتاح السیسی»، رئیس دولت کودتایی مصر، تلاش می‌کند با فعال‌کردن گفت‌وگوهای صلح بین اسرائیل و دولت فلسطین فضای تازه‌ای را به وجود آورده و حیاتی دوباره به این آب راکد ببخشد؛ اما سنگی را که او در این آب می‌اندازد در درجه اول به نفع اسرائیلی‌هاست تا فلسطینی‌ها. به گزارش الرایه، برخی رسانه‌های اسرائیلی این‌طور وانمود کردند که پیشنهاد السیسی مسبوق به سابقه بوده و پیش‌تر نیز تماس‌هایی مخفی بین قاهره و تل‌آویو دراین‌باره وجود داشته است. همچنین گفته می‌شود لحنی را السیسی در عرضه این پیشنهاد اتخاذ کرده بود به درخواست مستقیم «تونی بلر»، فرستاده کمیته چهارجانبه سابق، بوده است؛ یعنی فردی که با سیاست‌مداران اسرائیلی در ارتباط بوده و این پیام را به السیسی رسانده بود. او در گفتمان خود حتی از «احزاب اسرائیلی» خواست برای پیشبرد روند صلح با فلسطینی‌ها حمایت کنند. اما نتایج این درخواست کاملا متفاوت بود؛ زیرا «بنیامین نتانیاهو»، نخست‌وزیر اسرائیل، با متوقف‌کردن مذاکرات هرتزوگ به آخرین رده جریان راست متوسل شد و با حزب «اسرائیل خانه ما» به رهبری «آویگدور لیبرمن»، وزیر خارجه سابق خود متحد شد؛ حرکتی که به‌مثابه سیلی محکمی به گونه بلر و السیسی به صورت هم‌زمان بود. لیبرمن همان کسی است که در دوران «حسنی مبارک»، رئیس‌جمهوری سابق مصر، خواستار بمباران سد «العالی» در مصر شده بود. البته این امری طبیعی بود که نتانیاهو و «محمود عباس»، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، از پیشنهاد السیسی استقبال کنند؛ زیرا عباس در بحرانی سیاسی گرفتار شده و به دنبال برون‌رفت از میراث اسلو است؛ اما نتانیاهو می‌داند پیشنهاد السیسی صرفا یک «نکته» پیش‌پاافتاده است. برای او فقط مهم ادامه بازی گفت‌وگوها به صورتی بی‌پایان است. او می‌خواهد برای یهودی‌کردن اراضی فلسطینی و توسعه شهرک‌سازی‌ها زمان بخرد. جالب‌تر اینکه پیشنهاد السیسی در شرایطی مطرح شد که چند روز پیش از آن نتانیاهو پیشنهاد فرانسه را برای احیای مذاکرات صلح با فلسطینی‌ها از طریق کنفرانس پاریس، رد کرده بود. این را همه می‌دانند که تعیین سرنوشت سیاسی فلسطین تا حد زیادی به دخالت واقعی آمریکا و فشار این کشور بر رژیم اسرائیل بستگی دارد اما واشنگتن این پرونده را فعلا بر تاقچه گذاشته است زیرا سرگرم فیصله‌دادن به بحران سوریه با همکاری روسیه است. ازسوی‌دیگر، «باراک اوباما»، رئیس‌جمهور آمریکا، در آخرین ماه‌های حکومتش قرار دارد و بیش از هفت سال از دولتش را تاکنون بی‌حاصل سپری کرده است. از آن گذشته، سابقه نداشته است دولت آمریکا دراین‌باره تاکنون تصمیمی جدی و سرنوشت‌ساز گرفته باشد. غیر از این نیز باید منتظر یک انقلاب نارنجی برای نجات قضیه فلسطین بود که آن هم در حد خود یک معجزه است. نقش مصر تاکنون حمایت از قضیه فلسطین بوده است؛ نه اینکه در این ماجرا «بی‌طرف» باشد یا بخواهد نقش «میانجی» را بازی کند. به نظر می‌رسد دولت برآمده از کودتا مصر را که روزی «مادر دنیا» خوانده می‌شد در خدمت رژیم اسرائیل درآورده باشد. این کشور با تشدید محاصره غزه و به‌کاربستن شیوه‌های ابتکاری برای ازبین‌بردن تونل‌ها نشان داد که نسبت به فلسطینی‌ها از دولت بنیامین نتانیاهو بی‌رحمانه‌تر عمل می‌کند. دولت السیسی حتی از این هم پا فراتر گذاشت و تلاش کرد تا حماس را به قاچاق سلاح به داخل مصر و کمک‌رساندن به گروه‌های تروریستی متهم کند. البته این طبیعی است که اسرائیل از گفتمان السیسی استقبال کند. برخی از تحلیلگران، اظهارات السیسی را با حرف‌های «انور سادات» در سال 1977 مشابه دانستند. سادات زمانی خواستار دیدار از اسرائیل و سخن‌گفتن به صورت مستقیم با کنست شد و همه تقریبا حوادث آن زمان را به یاد دارند. آن چیزی که در بین حرف‌های السیسی، جدید به نظر می‌رسد همانی است که رسانه‌های اسرائیلی از منابع غربی نقل کردند؛ یعنی آمادگی عربستان سعودی و کشورهای حوزه خلیج فارس با تعدیل پیشنهاد صلح عربی. نکته‌ای که هرتزگ، رهبر گروه‌های مخالف اسرائیلی با اشاره به آن در جریان یک همایش در شهر «کفرسابا» چند روز پیش افشا کرد و گفت: «نتانیاهو برای اولین‌بار به پیشنهاد صلح با اعراب اهمیت داد». گفته می‌شود قرار است تعدیلی نیز در طرح قبلی اعراب صورت گیرد که ازجمله آنها مسئله تپه‌های جولان و حق بازگشت پناهندگان است. برخی ناظران عرب می‌گویند السیسی در واقع پیشنهادی را مطرح کرده است که قبل از آن با دولت‌های عربی و دولت خودگردان هماهنگ شده بود. 15سال پیش پیشنهاد قبلی اعراب را اسرائیل نپذیرفت. حال چه اتفاقی افتاده است که پیشنهاد جدید، نتانیاهو را به وسوسه انداخته است؟ اتفاقی که اینجا افتاده، آن پیشنهاد «عربی» به یک پیشنهاد «اسرائیلی» تبدیل شده است. دراین‌میان السیسی نیز فرصتی پیدا می‌کند تا نگاه‌ها را از بحران‌های پیچیده داخلی کشور به خارج معطوف کند. غافل از آنکه شکاف بین فلسطینی‌ها درحال‌حاضر بزرگ‌ترین مانع تحقق هرگونه پیشرفتی چه درزمینه مقاومت و چه درزمینه گفت‌وگوهای صلح است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.