|

اولویت‌های نشست ماه جولای سران ناتو مشخص شد

نقشه راهی جدید در مرزهای شرقی

نشست بهاره مجمع پارلمانی ناتو در حالی روز گذشته پایان یافت که شناسایی اولویت‌های اجلاس ماه جولای رهبران کشورهای عضو در ورشو، پایتخت لهستان، دستور کار اصلی نمایندگان بود. شش هفته مانده به آغاز اجلاس ورشو، 250 نماینده از کشورهای عضو ائتلاف سیاسی- نظامی ناتو برای اولین‌بار در تیرانا، پایتخت آلبانی، گردهم آمدند تا بلکه با بازبینی عملکرد گذشته سازمان متبوعشان، نقشه راهی مناسب برای پاسخ‌گویی به چالش‌های پیشاروی کشورهای عضو تدوین کنند؛ چالش‌هایی که از تهدیدات روسیه در شرق اروپا و منازعات جاری در عراق و سوریه گرفته تا معضل تروریسم، بحران مهاجرتی و توسعه موشک‌ها و سلاح‌های کشتار جمعی را دربر می‌گیرد. آلکساندر ورشبو، معاون دبیرکل ناتو، در حالی در پایان نشست دیروز بیانیه‌ای حاوی دستور کار اجلاس ورشو را قرائت کرد که ینس استولتنبرگ، دبیرکل این سازمان، نیز روز گذشته برای دیداری دوروزه و گفت‌وگو پیرامون آماده‌سازی‌های لازم برای اجلاس ماه جولای، عازم لهستان شده بود. در بیانیه مجمع پارلمانی ناتو از تمامی رهبران کشورهای عضو خواسته شده تا در تقویت امکانات دفاع جمعی و بازدارندگی برای دفع تهدیدات بالفعل و بالقوه مانند روسیه که امنیت این پیمان را در خطر انداخته است، مشارکت کنند. معاون دبیرکل ناتو همچنین در حالی از مسئولیت سازمانش در کمک به همسایگان شرقی مانند اوکراین، گرجستان و مولداوی در برابر ماجراجویی‌های مسکو سخن گفته که تنظیم یک استراتژی فراگیر برای گسترش ثبات در خاورمیانه و شمال آفریقا نیز بخشی دیگر از دستور کار اجلاس ورشو خواهد بود. برت مک‌گورک، فرستاده ویژه ایالات متحده در ناتو، پیش‌تر در گفت‌وگویی با مجله آلمانی اشپیگل، ضمن تأکید بر لزوم مشارکت ناتو در جنگ داعش، اعلام کرده بود جزئیات مداخله احتمالی این ائتلاف در عراق، سوریه و لیبی، یکی از محورهای اجلاس ورشو خواهد بود. این مقام آمریکایی ابراز امیدواری کرده ناتو دست‌کم در زمینه آموزش نیروهای عراقی که تاکنون به میزبانی اردن صورت گرفته، نقش فعال‌تری ایفا کند. دراین‌میان، موضوع هزینه‌های نظامی کشورهای عضو و تقویت همکاری‌ها با اتحادیه اروپا نیز یکی دیگر از مسائل مورد بحث در اجلاس ماه جولای سران ناتو خواهد بود. مقامات آمریکایی درصددند دیگر کشورهای عضو را مجاب کنند تا سقف معینی از بودجه خود را صرف هزینه‌های نظامی ناتو کنند. مایکل ترنر، نماینده اوهایو در مجلس نمایندگان آمریکا و دبیر مجمع پارلمانی ناتو، پس از اذعان به این نکته که چالش‌های امنیتی کنونی به این زودی‌ها برطرف نخواهند شد، بر لزوم سرمایه‌گذاری دوباره در حوزه دفاعی این سازمان تأکید کرده و از همتایان خود خواسته است تا به منظور رفع نگرانی‌های واشنگتن در قبال سهم نامتناسب کشورهای عضو در هزینه‌های نظامی که بار اصلی بودجه را بر گردن ایالات متحده انداخته، گام‌هایی عینی بردارند. گذشته از بررسی دستاوردهای مأموریت حمایتی ناتو در افغانستان که گویا بناست حتی پس از پایان سال 2016 نیز ادامه یابد، امنیت بالکان‌شرقی نیز یکی دیگر از محورهای اصلی نشست بهاره مجمع پارلمانی بوده است. نمایندگان کشورهای عضو در حالی تنها چندروز پس از امضای پروتکل الحاق مونته‌نگرو به ائتلاف ناتو، پیوستن 29امین عضو این سازمان را گرامی داشته‌اند که گفته می‌شود فرماندهی ناتو درصدد است با افزایش حضور نظامی خود در لهستان و سه کشور حوزه بالتیک در قالب نیروهای دائم چندملیتی، از آنچه گسترش مدل جنگ پیوندی روسیه به فراسوی اوکراین می‌داند، جلوگیری کند. برگزاری مانور نظامی معاون دبیرکل ناتو همچنین در شرایطی از موافقت گروه چهارگانه ویس‌گراد، یعنی لهستان، مجارستان، اسلوواکی و چک برای اعزام نیرو به منطقه بالتیک تقدیر کرده که گزارش‌ها حکایت از اعتراضات مردمی علیه جدیدترین مانور نظامی ناتو به رهبری ایالات متحده در این منطقه دارند. جاده‌های اروپای‌ مرکزی و شرقی در حالی این روزها شاهد رژه بیش از ‌هزار و 400 سرباز و 400 خودرو زرهی آمریکایی است که بناست این نیروها پس از عبور از مسیری بیش از دوهزار کیلومتر که از آلمان آغاز شده و به استونی ختم می‌شود، مانور نظامی سالانه خود با نام «ضربه شمشیر بلند» را در کشورهای بالتیک آغاز کنند. این مانور که از سال 2011 تاکنون با مشارکت هم‌پیمانان اروپایی ناتو و به منظور آماده‌سازی نیروهای واکنش‌سریع این ائتلاف صورت می‌پذیرد، امسال برخلاف گذشته اعتراضات فراوانی را برانگیخته است. اگر از واکنش‌های مسکو به تحرکات اخیر ناتو در اروپای‌شرقی و بالتیک بگذریم که به‌زعم دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نشانه‌ای از پسرفت پرشتاب روابط روسیه و ناتو به وضعیت جنگ سرد است، به ‌نظر می‌رسد شهروندان اروپای‌شرقی نیز بیش از پیش نگران تبعات عادی‌سازی حضور نیروهای آمریکایی در خاک کشورهای خود هستند. شاهد این مدعا نیز اعتراضات خشمگینانه شهروندان جمهوری چک علیه عبور کاروان نظامی ارتش ایالات متحده از خاک آن کشور است که اگرچه روز گذشته و پس از برگزاری یک مانور کوچک مشترک پایان یافت، اما از منظر معترضان چکی، نشانی بر گسترش حضور نیروهای آمریکایی در منطقه و هشداری در قبال صدمات احتمالی آن است که زیر چتر همکاری‌های نظامی ناتو و عضویت روزافزون دولت‌های منطقه در این ائتلاف سیاسی- نظامی، می‌تواند ضربه‌ای بزرگ به ثبات و صلح در اروپای‌شرقی باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.