|

سیاست خارجی وزارت ارشاد!

نقی آقالو

دوم مهر 94 حادثه دلخراش مرگ هزاران نفر از حجاج کشورهای اسلامی از جمله ایران (حدود 500 نفر) در منا اتفاق افتاد و سه ماه بعد (12 دی‌) گروهی ناشناس و خودسر (که بعدا شناخته شدند!) به سفارت عربستان در تهران حمله كردند. به‌دنبال این رویداد، عربستان ‌سعودی، رابطه سیاسی خود را با ایران قطع کرد، به این ترتیب سفارتخانه‌های دو کشور در پایتخت‌ها بسته شدند و کاردارها و سفيران نیز به کشورهایشان بازگشتند. دور اول مذاکرات رئیس سازمان حج و زیارت با مقامات رژیم سعودی در تاریخ 27/1/95 انجام شد که بدون دستيابي به نتیجه‌ای ملموس پایان يافت. در فاصله دور اول مذاکرات و سفر هیأت شش‌نفره ایران به عربستان به ریاست اوحدی که صبح پنجشنبه گذشته انجام شد، دیدگاه‌های متفاوتی در رسانه‌ها و مطبوعات از سوی برخی دست‌اندرکاران و آگاهان ارائه شد. معاون وزیر ارشاد و رئیس سازمان حج و زیارت ایران می‌گوید دور دوم مذاکرات،‌ آخرین فرصت برای سعود‌هاست تا به وعده‌هایی که در پذیرش شرایط دادند، ‌عمل کنند و تا زماني كه این شرایط که گویا 11گانه باشد، از سوي عربستان پذيرفته نشود، هیچ زائری به حج اعزام نخواهد شد.صرف ‌نظر از برخوردهای بسیار ناهنجار و نپذيرفتني مأموران سعودی در فرودگاه‌های این کشور با ایرانیان، روی‌دادن سه حادثه تلخ و ناگوار در سال گذشته که حکام سعودی هرگز مسئولیت آن را به عهده نگرفتند، بر تیرگی و پیچیدگی روابط و مناسبات دو کشور عمق و وسعت دوچندان بخشید.وزیر ارشاد در آخرین موضع‌گیری در آستانه اعزام هیأت شش‌نفره به عربستان، ضمن ابراز ناامیدی از تصحیح رفتار نسنجیده و نابخردانه این کشور در ارتباط با ایران، دست‌برداشتن عربستان از خصومت و پذیرش شروط ایران در اعزام زائران به مکه و مدینه را بعید دانست. از سوی دیگر، رئیس قوه قضائیه در یک سخنرانی ضمن هشدار به سعودی‌ها، «اظهار امیدواری کرد کشورهای جهان اسلام برای آزادسازی حج ابراهیمی از دست سعودی‌ها راهی پیدا کنند». هم‌زمان دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز ضمن توصیه به بیرون‌آمدن از حالت صبر و انتظار در قبال عربستان، خطاب به مسئولان گفت: «سعودی‌ها با این صبر و انتظار به صراط مستقیم برنمی‌گردند و باید در مقابل آنان اقدام کنید».خب! حال که به قول سخنگوی وزارت خارجه؛ «ایران در زمین عربستان بازی نمي‌کند»، چند سؤال درباره مواضع گفته‌شده و روش «بازی» مطرح می‌شود:

1- اگر وزیر ارشاد از رفتار و عملکرد سعودی‌ها ناامید است، پس چرا معاون خود را به‌عنوان رئیس گروه شش‌نفره برای مذاکره فرستاده است؟ 2- جهان اسلام که درگير موج گسترده‌ای از خشونت‌ها، تفرقه‌ها و درگیری‌ها و بی‌ثباتی‌هاست، چگونه می‌تواند برای آزادسازی حج ابراهیمی از دست سعودی‌ها، راهی پیدا کند؟3- آیا سعودی‌ها می‌توانند خود را با صراط مستقیم مورد نظر دبیر مجمع تشخیص هماهنگ کنند؟4- دعوت به اقدام در مقابل سعودی‌ها آیا برای ترساندن است و می‌تواند آنان را به صراط مستقیم هدایت کند؟5- اگر از رفتار سعودی‌ها ناامید هستید، چرا هیأت مذاکره‌کننده اعزام می‌کنید؟6- آیا تلاش برای توافق بر سر مسائلی مانند اعزام زائران به مکه در شرایطي که روابط سیاسی متوقف و سفارتخانه‌ها تعطیل شده‌اند، ممکن‌ و خردمندانه است؟7- آیا عاقلانه‌تر این نیست که در گام نخست، درباره موضوع برقراری مجدد روابط سیاسی و اعزام سفیر مذاکره و توافق شود و آن‌گاه نوبت به اولویت‌ها و مراحل بعدی برسد؟ به‌هرحال این مأموریت از توان و ظرفیت سازمان حج و زیارت و وزارت ارشاد خارج است و رسیدن به توافق و پیشبرد شرایط مورد نظر، مذاکره‌کننده‌های وزارت خارجه و سیاست‌گذاران بالاتر و عالی‌تر را می‌طلبد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.