به یاد آزیتا شرفجهان
او عاشق زندگی بود
لیلی فرهادپور
«ونیز، خود جشنوارهای است از کلیساها، ساختمانهای رنگی، پنجرهها، کانالهای باریک، پلهای کوچک و بزرگ، ماسکها و شیشههای رنگی. شهری که برای رسیدن از نقطهای به نقطه دیگر آن، بهترین راه پیادهرفتن و عبور از پلهای بسیار است. شهرِ قایقهای کوچکی که از کانالها عبور میکنند، شهری که در هر کوچه و خیابانش تابلوهای زردرنگی شما را به سوی میدان سنمارکو یا پل ریالتو، راهنمایی میکند؛ شهر کارناوالهای ماسک، شهر فستیوالهای معماری، سینما، تئاتر و رقص. شهری آرامیده بر کنار دریای آدریاتیک، شهر دریانوردان و دزدان دریایی و شهری که برای نویسندگان، شاعران، موسیقیدانان و بعدها فیلمسازان جذابیت بسیار داشته است. از تاجر ونیزی شکسپیر تا کازانواي ولپن. شهری که در سالهای دور جمهوری ونیز خوانده میشد...». اینها را آزیتا شرفجهان نوشته بود، برای درآمدی بر گزارشی از بیینال ونیز، چهار سال پیش. این گزارش برای روزنامهای بود که قرار بود منتشر شود و نشد و آزیتا مسئول صفحه تجسمی آن بود. آزیتا شرفجهان روزنامهنگار بود و عاشق و کارشناس هنرهای تجسمی. یک کیوریتور موفق! تمام نقاشان و گالریداران وطنی و بسیاری از نقاشان و گالریداران ایتالیایی او را میشناختند. بیش از 15 سال پیش، چه آن زمان که کارشناس و مسئول گالری خانه هنرمندان بود و چه وقتی در گالری طراحان آزاد با خواهرش رزیتا نمایشگاههای منحصربهفردی را تدارک میدیدند و در هر زمان دیگر، همه خندههای آزیتا را به یاد دارند. زنی که اول لبخندش را میدیدی و بعد خودش وارد فضایت میشد. آزیتا شرفجهان را در همان روزهای خانه هنرمندان شناختم. همان روزهایی که دولت اصلاحات عوض شد و پاکسازیها در بسیاری از مراکز فرهنگی شروع شد. مسئول وقت خانه هنرمندان تحت فشار مدیریت جدید ارشاد، هر دو ما را جواب کرد... سالها بعد وقتی قرار شد روزنامه نشاط دوباره منتشر شود، با شور و شوق به ما ملحق شد. کلی مطالب ناب در دست داشت؛ مانند گفتوگویی منتشرنشده با صادق تیرافکن (عکاس فقید) که خودش انجام داده بود. گفتوگویی که هرگز منتشر نشد. شاید اگر زمانه جور دیگری چرخیده و بیماری امانش را نبریده بود، الان صفحات هنرهای تجسمی روزنامهها پر بود از قلمفرساییهای ناب آزیتا. اگر زمانه بد نبود و استعدادها و توانمندیهایی مانند آنچه را آزیتا داشت به کنج خانهها پرتاب نمیکرد، الان دنیای بهتری داشتیم. دنیای بهتری که آزیتا شرفجهان به رسیدن به آن اعتقاد داشت. همان موقع که از خانه هنرمندان ما را راندند، آزیتا تازه از دور اول سرطان جان به در برده بود و پر از انرژی برای ادامه زندگی هنریاش تلاش میکرد؛ حتی در دورهای که به او اجازه کارکردن نمیداد. تمام این سالها کیوریتوری آثار بسیاری از هنرمندان را برعهده داشت و با تمام وجود زندگی میکرد. سه سال پیش، زمانی که تحریریه روزنامه نشاط شروع به کار کرد، انرژی آزیتا در آن جاری شد. در سانحهای پایش شکست اما با ویلچر به سر کار میآمد. همان روزی که خبر رسید انتشار روزنامه «نشاط» منتفی است، نشانههای بازگشت بیماری داشت خود را به او نشان میداد اما حریف شوق زندگی در او نبود.
تا اینکه یک سال بعد حماسه بخشش اعدامی شهرستان نور پیش آمد. بلال، جوان محکوم به اعدام، اگر اکنون زندگی میکند، از تلاش بیوققه آزیتا شرفجهان و خواهر نقاشش رزیتا شرفجهان است. بدون آنکه حتی در تمام غوغای رسانهای این بخشش (از صدا و سیما و برنامه نود داخلی تا روزنامه گاردین انگلیس) اثری از او باشد. آزیتایی که زندگی آفرید و اکنون دیگر نیست. جمعه آزیتا رفت ولی شوق او به زندگی در تمام ابعاد زندگی ما حضور دارد. یادش گرامی.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.