|

دیپلمات حقوق‌دان

علی شاملو . روزنامه نگار

شادروان مهدی شاملو در شهریور ماه 1320 در خانواده‌ای مذهبی و در شهر ملایر دیده به جهان گشود. دوران کودکی خود را در آن شهر گذراند و تا سال سوم متوسطه در شهر ملایر تحصیل کرد و پس از آن برای ادامه تحصیل روانه تهران شد. در سال 1339 از دبیرستان دارالفنون دیپلم ادبی گرفت. یکی از هم‌کلاسان آن مرحوم در سال ششم ادبی، سیدکاظم اکرمی، وزیر آموزش‌وپرورش دولت میرحسین موسوی بوده است. در سال 1340 در کنکور ورودی دانشکده حقوق و علوم سیاسی شرکت کرد و نفر اول در رشته علوم سیاسی شد ولی به دلیل علاقه‌ای که به رشته حقوق قضائی داشت، در دانشکده حقوق ثبت‌نام کرد. در اردیبهشت‌ماه 1340 مهدی که از دوران نوجوانی علاقه‌مند به مسائل و جریانات سیاسی بود به حزب تازه‌تأسیس نهضت آزادی که چهره‌های نامداری مانند دکتر یدالله سحابی، مهندس مهدی بازرگان و آیت‌الله سید محمود طالقانی در رأس این حزب و مؤسسان آن بودند پیوست. در مهرماه 1340 وارد دانشکده حقوق شد و هم‌زمان فعالیت نامبرده علیه حکومت پهلوی آغاز شد. در بهمن‌ماه 1340 که کماندوها به دانشگاه حمله کردند مهدی، مورد ضرب‌وشتم واقع شد. در سال 1341 هم‌زمان با قیام امام خمینی(ره) مهدی نیز مبارزه جدی خود را با حکومت پهلوی آغاز کرد و در این راه روز و شب نمی‌شناخت و هرازگاهی به زادگاه خود ملایر می‌رفت و همراه با برادر کوچک‌تر خود، اصلان، اعلامیه‌های علما، به‌ویژه امام خمینی(ره) را در منازل شهر ملایر پخش می‌کرد. مرحوم مهدی شاملو یکی از شرکت‌کنندگان همیشگی جلسات مرحوم آیت‌الله طالقانی در مسجد هدایت بود. در اثر فعالیت‌های مستمر مهدی سرانجام در اوایل تیرماه 1343 سازمان امنیت تهران به همراه ساواک همدان به منزل پدری وی در ملایر هجوم بردند تا مهدی را دستگیر کنند اما موفق به فرار شد. ولی سرانجام پس از دو ماه زندگی مخفیانه دستگیر و روانه زندان قزل‌قلعه و پس از شش ماه زندان، در دادگاه به دو سال زندان محکوم شد. دوران زندان را با زنده‌یادان مهندس بازرگان، دکتر یدالله سحابی، علی بابایی، مهندس عزت‌الله سحابی و افرادی مانند دکتر سیدمحمدمهدی جعفری، دکتر عالی، محمد بسته‌نگار و عباس شیبانی گذراند و همراه با آنها به زندان برازجان تبعید شد. پس از آزادی از زندان برای ثبت‌نام به دانشکده حقوق مراجعه کرد اما از ثبت‌نام او ممانعت به عمل آمد و ثبت‌نام منوط به اجازه ساواک شد. به مدت یک سال به‌طور مستمر مهدی توسط ساواک احضار می‌شد و موافقت با ثبت‌نامش منوط به همکاری با سازمان امنیت بود که وی نمی‌پذیرفت. سرانجام پس از یک‌سال‌ونیم با وساطت دکتر عبدالله شیبانی، معاون آموزشی دانشگاه از مهدی ثبت‌نام به عمل آمد و پس از هفت سال رنج و تلاش سرانجام در سال 1347 فارغ‌التحصیل شد. مهدی پس از فارغ‌التحصیلی در ادارات و سازمان‌های مختلفی مانند مسکن و شرکت مخابرات به ‌عنوان مستشار حقوقی استخدام ولی پس از شش ماه با دستور و اشاره ساواک اخراج می‌شد. در اوایل دهه 50 برای وکالت به کانون وکلا مراجعه کرد و پس از یک سال کارآموزی و سنگ‌اندازی ساواک برای اخذ پروانه وکالت در نهایت موفق به اخذ پروانه دائم شد و تا پیروزی انقلاب اسلامی به کار وکالت پرداخت. فعالیت‌های بعد از انقلاب مهدی پس از پیروزی انقلاب تا سال 1361 در مسائل حقوقی و قضائی فعالیت می‌کرد و در فروردین 1361 وارد کادر وزارت خارجه و به ‌عنوان اولین سفیر ایران در لیبی منصوب شد اما با اصرارهای مردم و اهالی فرهیخته ملایر در اسفندماه 1362 در دوره دوم مجلس شورای اسلامی ثبت‌نام و به‌ عنوان نماینده مردم ملایر انتخاب شد. مردم شهرستان ملایر هنوز از مهدی شاملو به نیکی یاد می‌کنند. در مجلس دوم پس از ماجرای مک‌‌فارلین نطقی را به دفاع از آقای هاشمی‌رفسنجانی ریاست وقت مجلس ایراد کرد که بعدها این نطق موجب اذیت و آزارش شد. پس از نمایندگی به ‌عنوان مشاور حقوقی بنیاد شهید منصوب شد و مدتی نیز به ‌عنوان مشاور حقوقی مهندس زنگنه، وزیر نیرو در دولت سازندگی، با ایشان همکاری کرد. وی مدتی نیز به‌ عنوان کارشناس حقوقی در دفتر حقوقی ایران در لاهه هلند فعالیت کرد. مرحوم شاملو به علت اینکه کارشناس عالی‌رتبه وزارت خارجه بود در اوایل دهه 70 به آن وزارتخانه بازگشت اما متأسفانه شخص وزیر خارجه وقت به او بی‌مهری کرد و او چندین سال در گوشه‌ای از این وزارتخانه به ‌عنوان کارشناس مشغول خدمت شد و سرانجام در سحرگاه دوم خرداد 1375 و درست یک سال قبل از حماسه دوم خرداد 1376 در 54 سالگی به دیدار معبود شتافت. مهدی شاملو حقوق‌دان و دیپلماتی نامدار بود که هم در عرصه حقوق و هم در عرصه سیاسی و دیپلماتیک فعالیت داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.