|

دومین کاربرد وام‌های قرض‌الحسنه در ایران، برای آزادی زندانیان است

تماس‌هایی که زندان‌ها را خالی می‌کند

مهناز افضلی-مستندساز

واژه «کمک»، یکی از انسانی‌ترین واژه‌های روی زمین است. وقتی که پیام درخواست کمک می‌شنوید، به‌عنوان یک انسان نمی‌توانید رو برگردانید یا با بی‌توجهی، «نه» بگویید؛ خصوصا وقتی که پای آزادی زندانیان از بند در میان باشد، «نه»گفتن به خانواده‌ای که در شرایطی چنین سخت به‌سر می‌برند کاری نشدنی‌ است. گاه خانواده زندانیان از شهرستان‌های خیلی دور، درخواست کمک برای آزادی زندانی‌شان را دارند؛ زندانیانی که می‌توانند با مقداری پول آزادی خود را به دست آورند؛ تماس‌هایی که هیچ برنامه‌ریزی ازپیش‌تعیین‌شده‌ای نمی‌تواند برایش اعمال شود؛ تماس‌هایی که جنبه هماهنگی دارد و برقراری ارتباط بین شبکه‌ای از خیرین و دوستان هستند که مایلند نقش مثبتی در رشد اجتماعی خود و جامعه اطرافشان داشته باشند و هدف معرفی این دو گروه به یکدیگر است.

در استان تهران، درخواست کمک برای آزادی زندانیان بیشتر از دیگر استان‌های کشور است. بعد از تهران، استان‌های شمالی کشور قرار دارند و آرام‌آرام هرچه به سمت جنوب کشور برویم، باز هم چنین تقاضاهایی مطرح است به‌طوری‌که همین حالا از استان بوشهر، خانواده جوانی که مرتکب قتل شده، توانسته‌اند پس از گذشت دوسال از زندان او، موفق به اخذ رضایت از اولیای‌دم مقتول شوند و حالا نیازمند کمک مالی برای پرداخت دیه هستند. می‌توان با انتشارخبر وضعیت بد خانواده زندانی در روستایی که در نزدیکی کنگان استان بوشهر قرار دارد، از خیرین کمک خواست تا این جوان زندانی به نزد همسر 18ساله و پسر سه‌ساله‌اش بازگردد و این راهی است که جز از طریق مشارکت مردم غیرقابل‌دسترسی است. در مقایسه با 10 سال گذشته، حضور مردم به شکل عام در فعالیت‌هایی این‌چنینی بسیار پررنگ شده، گویی مردم کم‌کم به نقش خود در ساختار اجتماعی جامعه واقف شده‌اند و حالا فارغ از گروه‌ها و دسته‌ها، مایلند در راه نجات خانواده‌هایی که فردی را در زندان دارند قدم بردارند. اگر تا پیش از این، شاهد شنیدن اخباری درباره حضور گروه‌هایی چون هنرمندان، بازاریان و... در مسیر رهایی زندانیان بودیم، امروز این کلیت جامعه است که فارغ از گروه‌ها خود به‌دنبال نهادینه‌کردن چنین امر خیری است. شاهد این مدعا هم، آمارهایی است که به‌تازگی از سوی بانک مرکزی اعلام شده و حکایت می‌کند که بعد از تهیه جهیزیه، بیشترین کاربرد وام‌های قرض‌الحسنه در جهت آزادی زندانیان بوده است. قطعا نقش بانک مرکزی به‌عنوان سیاست‌گذار نظام بانکی کشور در این مسیر، نقش کوچکی نیست و شایسته تقدیر است. همه ما می‌دانیم که جرم در طبقات اجتماعی و اقتصادی دچار مشکل بیشتر رخ می‌دهد و اگر بتوان با کوششی همگانی، جامعه را به سمت تعادل سوق داد، پیشگیری را جایگزین درمان کرده‌ایم. مجازات‌های سنگین، تا به امروز نتوانسته‌اند جرم‌زدایی مؤثری داشته باشند اما گسترش روحیه «کمک» به همنوع قطعا می‌تواند گام‌های مؤثرتری در این زمینه بردارد. هنرمندان بسیاری در سال‌های اخیر نقش پررنگ‌تری در جامعه پیرامونشان پذیرفته‌اند و در حوزه‌های مختلفی چون حمایت از بیماران، کودکان و خانواده زندانیان در بند وارد عمل شده‌اند که نمی‌توان آنها را در فهرستی گنجاند اما به حد کفایت شاید بد نباشد از محمود رضوی، مهتاب کرامتی، رویا تیموریان، رضا عطاران، بهاره رهنما و... نام ببرم که تاکنون از تلاش برای آزادی زندانیان در بند غافل نبوده‌اند و نیستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.