رئيسشوراي نگهبان با ۵۱ رأي به رياست مجلس خبرگان برگزيده شد
آيتالله جنتي اول شد
نفر آخر انتخابات تهران، نفر اول رقابت درونی خبرگان شد. آیتالله احمد جنتی درحالیکه عبا و قبای روشن تابستانی به تن داشت، عصادردست، از مقابل حلقه اول صندلیهای قرمزرنگ صحن مجلس قدیم عبور کرد، جایی که هاشمیرفسنجانی، حسن روحانی، هاشمیشاهرودی و حجتالاسلام محمدیگلپایگانی نشسته بودند؛ بعد بر بالاترین کرسی این مجلس تکیه زد تا تأثیرگذارترین عناوین نظام جمهوری را به نام خود ثبت کرده باشد. دبیری شورای نگهبان و حالا ریاست پنجمین دوره خبرگان. دوره حساسی که هم انتخابات آن نزد مردم و رسانهها پراهمیت جلوه یافت و در روزهای گذشته هم بحث ریاست آن. همه گمانهزنیها اگرچه با 51 رأی آیتالله جنتی در برابر 21 رأی آیتالله ابراهیم امینی از چهرههای نزدیک به جریان هاشمیرفسنجانی و 13 رأی آیتالله سیدمحمود شاهرودی پایان پذیرفت، اما ترکیب میهمانان و مدعوین به مراسم خود گمانههای دیگری را در اذهان ایجاد کرد. چه نگاهی به این ترکیب میتوانست گویای آرایش خاصی از فضای سیاسی کشور باشد که احتمالا نوک پیکان آن مربوط به آینده نزدیک خواهد بود. بر اساس آییننامه داخلی مجلس خبرگان، برگزارکننده مراسم افتتاحیه مجلس خبرگان که روز گذشته در صحن مجلس قدیم برپا شد، شورای نگهبان است. این شورا درواقع دعوتکننده همه خبرنگاران و میهمانان مراسم افتتاحیه است و ترکیب این میهمانان همه بر اختیار شورا نهاده شده است. با این حال بعضی از خبرنگاران و تصویربرداران از جمله خبرنگار «شرق»، بنا بر دلایلی نامعلوم از پوشش این مراسم منع شدند. از سوی دیگر حضور چهرههای میهمان این مراسم هم در نوع خود حائزاهمیت بود. حاضران و غایبان بزرگ شورای نگهبان برای روز گذشته شخصیتهای حقیقی و حقوقی متعددی را دعوت کرده بود. از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام گرفته تا شهرداری و استانداری، شورای عالی قضائی، برخی اعضای هیأت دولت، رؤسای برخی از کمیسیونها و نمایندگان مجلس و چهرههایی چون سیدحسن خمینی که صندلی خالی او به همراه برچسبی که نامش بر آن درج شده بود، بارها در قاب عکسهای دیروز جای گرفت. یکی از نزدیکان سیدحسن خمینی درباره علت غیبت او در این مراسم به «شرق» گفت: سیدحسن خمینی از روز شنبه هفته جاری در قم به سر میبرد و روز گذشته هم در کلاس درس خارج فقه و اصول خود حاضر شده است. کلاسی که در مدرسه دارالشفای قم تشکیل میشود. با این حال نمیتوان ماجرای عدم احراز صلاحیت سیدحسن خمینی برای نامزدی در خبرگان این دوره را نادیده گرفت. موضوعی که تا مدتها محل بحث اعضای شورای نگهبان و اهالی رسانه بود و در نهایت هم شورای نگهبان از ارائه مجوز به سیدحسن خمینی برای شرکت در رقابتهای خبرگان خودداری کرد. او البته یک بار هم در مراسم تنفیذ حکم ریاستجمهوری محمود احمدینژاد در سال 88 غیبت داشت. علت آن هم سفر او به پاکستان برای بازدید از دانشگاه امام خمینی کراچی عنوان شد. دعوت احمدینژاد از سوی شورای نگهبان پشت صندلی سیدحسن خمینی، محمود احمدینژاد رئیس دولتهای نهم و دهم بود که گویا بنا بر حکم عضویت مجمع به مراسم دعوت شده بود. اگرچه بسیاری از فعلان سیاسی حتی از جریان اصولگرا از جمله احمد توکلی و غلامرضا مصباحیمقدم حتی معتقدند امکان حضور مجدد او در انتخابات ریاستجمهوری آینده وجود ندارد. توکلی بهتازگی گفته بود دلایل شرعی و قانونی برای رد صلاحیت او وجود دارد و مصباحیمقدم هم گفته بود احمدینژاد لیاقت بازگشت به عرصه قدرت را ندارد. با این حال و در شرایطی که اصولگرایان بهویژه طیف سنتی آن تا سالها سعی کردند خود را از وجود احمدینژاد مبرا اعلام کنند، روز گذشته اما شورای نگهبان تصمیم گرفت او را به یکی از مهمترین مراسمهای نظام جمهوری اسلامی دعوت کند، دعوتی معنادار. با فاصله یک صندلی از احمدینژاد، غلامحسین محسنیاژهای بر صندلی تکیه زده بود. غیبت عارف این در حالی بود که از دیگر چهرههای مجمع از جمله محسن رضایی، دبیر آن، مصطفی میرسلیم و محمدرضا عارف خبری نبود. یک منبع نزدیک به عارف هم به «شرق» گفت: «از عارف برای حضور در این مراسم دعوتی نشده و دعوتنامهای هم ارسال نشده است». از دیگر غایبان روز گذشته میتوان به آیتالله مصباحیزدی عضو جامعه مدرسین و پدر معنوی جریان پایداری نام برد. یکی از چهرههای سرشناسی که به همراه محمد یزدی، رئیس خبرگان چهارم از ورود به این دوره از مجلس بازماند. با این حال یزدی روز گذشته از جمله میهمانانی بود که در نشست افتتاحیه حاضر شده بود.
ترکیب جلیلی و علمالهدی در کنار غیبت چهرههای نامبرده اما حضور چهرههای دیگر و ترکیب جایگرفتن آنها بر صندلیها هم حامل پیامهای خاص خود بود. سعید جلیلی که هماکنون از اعضای مجمع تشخیص مصلحت است و از منتقدان پروپاقرص برجام هم به شمار میرود، از جمله این میهمانان بود که در کنار احمد علمالهدی، امام جمعه مشهد که بهتازگی به نمایندگی ولیفقیه در خراسان رضوی منصوب شده است، نشسته بود. حجتالاسلام ناطقنوری، سردار عزیر جعفری، فرمانده کل سپاه، حجتالاسلام سعیدی نماینده ولیفقیه در سپاه، سرلشکر فیروزآبادی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، سردار اسکندر مؤمنی، جانشین فرمانده ناجا، محمدحسین صفارهرندی، پرویز داوودی، اسحاق جهانگیری و علیاکبر صالحی از جمله چهرههای مهم روز گذشته بودند که در مجلس حضور داشتند. محمدباقر قالیباف، شهردار تهران، هم از جمله مدعوین برنامه دیروز بود. میهمانان و اعضایی که گاه زمانی با یکدیگر رقیب انتخاباتی بودند و بعضا نقطه مقابل هم در مواضع سیاسی به شمار میرفتند، در مواجهه روز گذشته سلام و علیکی ردوبدل کردند و بعد هم بر صندلیهای تعیینشده تکیه زدند. از مصافحه سعید جلیلی و قالیباف با هاشمیرفسنجانی گرفته تا خوشوبش هاشمیرفسنجانی با موحدیکرمانی، آیتالله یزدی و جنتی. تشکیل هیأترئیسه سنی جلسه افتتاحیه پنجمین دوره خبرگان، روز گذشته از ساعت 9 صبح با قرائت آیاتی از قرآن، پخش سرود ملی و قرائت پیام مقام معظم رهبری از سوی حجتالاسلام محمدیگلپایگانی، رئیس دفتر ایشان، رسمیت یافت و هیأترئیسه سنی با ریاست سیدابوالفضل میرمحمدی، ابراهیم حاجامینی به عنوان نایبرئیس و حججالاسلام روحالله صدرالساداتی و احمد پروایی به عنوان منشی تشکیل شد. میرمحمدی از مردم به خاطر حضور در انتخابات قدردانی کرد و یاد درگذشتگان خبرگان را گرامی داشت. بعد از آن آیتالله احمد جنتی طبق برنامه به ارائه گزارشی از روند برگزاری انتخابات پرداخت. جنتی: از حمایتهای رهبري از شورای نگهبان به خود میبالیم آیتالله جنتی دراینباره گفت: «رهبر عظیمالشأن انقلاب اسلامی در دیدار اخیر خود با نمایندگان مجلس خبرگان چهارم مطالب بسیار مهمی را یادآوری فرمودند؛ معظمله با برشمردن نکات بسیار اساسی پیرامون نفوذ، استحکام ساخت داخلی، حفظ خصوصیات انقلابی و حفظ عزت و هویت ملی-اسلامی و هضمنشدن در هاضمه خطرناک جهانی به بیان وظایف نمایندگان دوره جدید مجلس خبرگان به عنوان یکی از مهمترین ارکان نظام اسلامی پرداختند و وظیفه خبرگان را به انقلابیماندن، انقلابیفکرکردن و انقلابیعملکردن مطرح فرمودند». به گزارش ایرنا، جنتی ادامه داد: «این بیانات که باید بهمثابه نقشه راه دوره جدید خبرگان در دستورکار قرار گیرد، بیانگر نظریات مبارک حضرت امام(ره) بود که مسئولیت خبرگان را در رأس مسئولیتها قرار داد و سرنوشت ملت را در گرو کار نمایندگان آن دانستهاند». جنتی گفت: «پنجمین دوره انتخابات مجلس خبرگان در حالی برگزار شد که حساسیتها و شرایط خاصی آن را احاطه کرده بود». جنتی افزود: «خداوند متعال را بسیار شاکر هستیم که توفیق خدمت به مردم مسلمان را نصیب فرمود و انتخابات هفتم اسفند 94 علاوه بر رضایت مردم، رضایت رهبر معظم انقلاب اسلامی را نیز دربر داشت». او ادامه داد: «از راهنماییها و ارشادات ایشان و حمایتهای مستمر معظمله از شورای نگهبان به خود میبالیم و خدای را سپاس میگوییم. انشاءالله قدردان این نعمت عظما باشیم». او در ادامه به برگزاری انتخابات پنجمین دوره مجلس خبرگان رهبری اشاره کرد و گفت: «این دوره از انتخابات خبرگان رهبری از افزایش 2.1درصدی نسبت به دوره قبل برخوردار بوده است». بعد از اتمام سخنان آیتالله جنتی، مراسم تحلیف اعضای خبرگان برگزار شد و جلسه علنی مجلس خبرگان به کار خود پایان داد. در فاصله تنفسی که اعلام شد، محمود احمدینژاد نشست خبرگان را ترک کرد و فرصتی برای سلاموعلیکهای اعضا فراهم شد. انتخابات هیأترئیسه دائم بعد از پایان زمان تنفس، جلسه غیرعلنی خبرگان برای انتخاب اعضای هیأترئیسه و رئیس تشکیل شد. تعیین رئیس پنجم از روزهای قبل از برگزاری نشست افتتاحیه محل بحثها و رایزنیهای بسیاری بود. از یک طرف موضوع نامزدنشدن هاشمیرفسنجانی به عنوان منتخب اول تهران مطرح بود و از طرف دیگر بحث نامزدی آیتالله ابراهیم امینی به عنوان نامزد جریان اعتدالگرا در خبرگان. در سوی دیگر اما حجتالاسلام موحدیکرمانی، دبیرکل جامعه روحانیت مبارز بر احتمال نامزدی آیتالله جنتی تأکید میکرد و گزینه دیگر هم مانند همیشه آیتالله سیدمحمود شاهرودی بود. بااینحال گمانهها از احتمال رأیآوری آیتالله امینی در این سو حکایت میکرد؛ اما نتیجه چیز دیگری از آب درآمد. گویا موحدیکرمانی اطلاع موثقی داشت که با اطمینان خاصی از رأیآوری جنتی در همه گمانهزنیها خبر میداد و معتقد بود که در صورت نامزدشدن جنتی، اکثریت خبرگان به او رأی خواهند داد. موحدیکرمانی درعینحال هرگونه گمانه منفی درباره نامزدنشدن جنتی را هم رد کرده بود. به طور مشخص حجتالاسلام ابراهیمی، عضو جامعه روحانیت از نپذیرفتن نامزدی از سوی جنتی خبر داده بود. موحدیکرمانی اما بلافاصله این خبر را رد و تأکید کرده بود که آیتالله حتما نامزد خواهد شد. لحظه رأیگیری که فرا رسید، آیتالله امینی وارد عرصه شد. هاشمی همانطور که گفته بود، نیامد و در عوض آیتالله جنتی نامزد شد و آیتالله هاشمیشاهرودی. هاشمیشاهرودی در آخرین اجلاسیه خبرگان نامزد شده بود؛ اما کنارهگیری کرده بود. این بار اما خواسته بود تا خود را به رأی بگذارد. نتیجه هم کسب 51 رأی جنتی در برابر 21 رأی امینی و 13 رأی شاهرودی. بهاینترتیب، آیتالله جنتی برای دو سال پیروز میدان رقابتی شد که پیشتر موحدیکرمانی، همطیفی دبیر شورای نگهبان، آن را اعلام کرده بود. انتخاب جنتی تودهنی به فضاسازیها بود اما حسین ابراهیمی از اعضای جامعه روحانیت همچنان بر نظر اولیه خود پافشاری دارد. او به انتخاب دراینباره گفته است: «آقای جنتی در ابتدا قبول نفرمودند، حالا امروز (روز سهشنبه) بههردلیلی تصمیم به کاندیداتوری گرفتند. ایشان احساس تکلیف کردند و حتی اعضای خبرگان از ایشان تقاضا کردند و ایشان هم پذیرفتند. عامل دیگری لازم ندارد». او در ادامه با اشاره به انتخابات هفتم اسفندماه و میزان رأی آیتالله جنتی گفت: «در آن مقطع با آقای جنتی سیاسی برخورد شد و علیه ایشان خیلی فضاسازی کردند که از ناحیه اصلاحطلبان بود. اینها علیه آیتالله جنتی، مصباحیزدی و یزدی کودتایی صورت دادند و انتخاب آیتالله جنتی یک تودهنی به این فضاسازیها بود». حجتالاسلام درینجفآبادی اما در گفتوگو با خبرآنلاین درباره بهریاسترسیدن آیتالله جنتی نیز گفت: نتیجه انتخابات هیأترئیسه خبرگان از قبل قابلپیشبینی بود. چراکه در شرایط کلی این مجلس تحول خاصی ایجاد نشده است و ایشان(جنتی) نیز از شخصیتهایی هستند که همواره در خدمت امام(ره)، مقام معظم رهبری و انقلاب بوده و هستند. اگر انتخابات کرسي رياست، به دور دوم هم کشیده میشد، شانس آیتالله جنتی از دو نامزد دیگر بیشتر بود». او ادامه داد: «به نظر من شرایط برای اعلام نامزدی آیتالله هاشمی فراهم نبود و خود ایشان نیز طبعا شرایط عمومی مجلس را برای نامزدی مناسب نمیدیدند». نگاهی به مجموع آرای بهدستآمده نشان میدهد که 85 نفر از 88 نفر عضو خبرگان پنجم در این رأیگیری شرکت کردهاند که یک نفر هم رأی ممتنع داده است. البته خبرگزاری تسنیم یک رأی را باطل اعلام کرده است. واکنش هاشمیرفسنجانی و حسن روحانی آیتالله هاشمیرفسنجانی اما در اولین واکنش نسبت به ترکیب هیأترئیسه گفت: «انتخابات در فضایی آرام، سریع و بدون هیچگونه مشاجره برگزار شد. ترکیب هیأترئیسه نیز خیلی خوب است». حسن روحانی، رئیسجمهور و از اعضای خبرگان، هم در جمع خبرنگاران با بیان اینکه وظیفه مجلس خبرگان آن است که در روز مبادا، رهبر را با شرایطی که در قانون اساسی آمده است انتخاب و به مردم معرفی کند، گفت: «امیدواریم سالیان دراز عمر بابرکت رهبر معظم انقلاب پایدار بماند و مجلس خبرگان نیازی نداشته باشد در این زمینه تصمیم بگیرد اما بسیار مهم است که فقهایی در این زمینه تصمیمگیر هستند که منتخب مردمند». او گفت: «مجلس خبرگان در آزمون گذشته خود بسیار موفق بوده است و در 14 خرداد بعد از رحلت حضرت امام (ره) توانست، هم با سرعت و هم با دقت، رهبر شایستهای را انتخاب کند بهگونهای که دنیا از سرعتعمل مجلس خبرگان رهبری کشورمان دچار شگفتی شد». ترکیب یکدست هیأترئیسه در ادامه رأیگیری دیروز اما، سایر اعضای هیأترئیسه نیز انتخاب شدند؛ ترکیبی تقریبا یکدست که نشاندهنده غلبه جریان سیاسی حامی آیتالله جنتی است. برایناساس، آیتالله موحدیکرمانی با 65 رأی بهعنوان نایب رئیس اول و آیتالله شاهرودی نیز با 63 رأی بهعنوان نایبرئیس دوم مجلس خبرگان در دوره پنجم انتخاب شدند. براساس رأیگیری نمایندگان مجلس خبرگان، حجتالاسلام سیداحمد خاتمی و قربانعلی درینجفآبادی هم به عنوان منشیان هیأترئیسه برای مدت دو سال انتخاب شدند. همچنین با رأی اعضای خبرگان، آقایان سیدهاشم حسینیبوشهری بهعنوان کارپرداز فرهنگی و سیدابراهیم رئیسی بهعنوان کارپرداز مالی هیأترئیسه مجلس خبرگان رهبری انتخاب شدند. بهاینترتیب نوبت صبح نشست افتتاحیه خبرگان به اتمام رسید و انتخاب ترکیب و رؤسای کمیسیونهای این مجلس به نوبت عصر موکول شد. جلسهای که باز هم به صورت غیرعلنی برگزار میشود و برخی اعضای خبرگان هم نطق پیشازدستور دارند. برنامه بعدی هم برگزاری ضیافت شام رئیس جدید به اعضای خبرگان است. روز اول نشست خبرگان اینگونه پایان پذیرفت.
-------------------------------------
احمد جنتی کیست؟ آیتالله احمد جنتی، متولد 1305 از شهر اصفهان است. او دروس حوزوی خود را پای درس استادان متعددی از جمله امامخمینی و مرحوم آیتالله بروجردی گذرانده و از اعضای جامعه مدرسین قم که آیتالله محمد یزدی دبیر آن است، محسوب میشود. او از مبارزان پیش از انقلاب بوده است و به دلیل این فعالیتها سهماه در زندان و سهسال را در اسدآباد همدان در تبعید بهسر برده است. جنتی از سال 59 یعنی دوسال بعد از پیروزی انقلاب اسلامی از اعضای فقیه شورای نگهبان بوده است. جنتی از سال 71 تاکنون دبیری این شورا را برعهده دارد. از سمتهایی که آیتالله جنتی از آغاز انقلاب اسلامی تاکنون متصدی آنها بوده است، میتوان به دبيري شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي، رياست سازمان تبليغات اسلامي، عضويت در شوراي پشتيباني جنگ، عضويت در مجمع تشخيص مصلحت نظام، مسئوليت ستاد احياي امربهمعروف و نهيازمنكر و عضويت در شوراي بازنگري قانون اساسي اشاره کرد. جنتی خطیب موقت نماز جمعه تهران است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.