برنده نخل طلای کن ۲۰۱۶ از نگاه منتقدان
شکاف خطرناک
ساسان گلفر
موقعی که نام «من، دنیل بلیک» به کارگردانی کن لوچ، یکشنبهشب در پایان و اوج مراسم اهدای جوایز جشنواره بینالمللی فیلم «کن» بهعنوان برنده اعلام شد، گزارشگر روزنامه انگلیسی گاردین بلافاصله درباره اعلام نام این فیلمساز مشهور هموطنش چنین واکنش نشان داد: «این فیلم خشمگینی است درباره مشکلات پیشِروی آنهایی که در بریتانیا به دنبال منافع خود هستند. شخصا کاملا غافلگیر شدم، چون من احساس میکردم این فیلم، بحثوجدلی زمخت و ناشیانه است، اما حالا که ظاهرا همه خیلی خوشحال هستند، پس چرا من نباشم!». کن لوچ نیز در نطق هنگام دریافت جایزهاش نظر سیاسی خود را اعلام کرد: «وقتی مردم ناامید هستند، دستِراستیهای افراطی سود میبرند. ما باید بگوییم دنیای دیگری ممکن و لازم است». قهرمان فیلم «من، دنیل بلیک» (I, Daniel Blake) مرد نجار میانسالی است که به علت ازکارافتادگی، از خدمات تأمین اجتماعی استفاده میکند و در اداره رفاه با یک مادر مجرد آشنا میشود که او نیز حال و وضع مشابهی دارد. این سیویکمین فیلم سینمایی داستانی یا مستند کن لوچ 80ساله دانشآموخته رشته حقوق از دانشگاه آکسفورد است و مثل دیگر آثار او در فضایی واقعگرا و شبهمستند میگذرد. متوسط نمرهای که 9 منتقد نشریات معتبر انگلیسیزبان در سایت متاکریتیک به این اثر کن لوچ دادهاند، 78 از صد است. اوون گلیبرمن منتقد ورایتی که نمره کامل به فیلم داده، با اشاره به بیش از 50 فیلم سینمایی و تلویزیونی که لوچ تاکنون ساخته، نوشته است این یکی از زیباترین فیلمهای اوست که نئورئالیسم بیغلوغش آن به آثار ویتوریو دسیکا پهلو میزند و فیلم «یکی از نادر درامهای سیاسی است که روح را نوازش میکند». دیوید رونی از هالیوودریپورتر که چهار از پنج ستاره به فیلم داده، درباره «داستانسرایی ساده و قدرت شگفتانگیز» این فیلم نوشته و افزوده است: «فیلم کاملا بجا و بهموقع در زمانی آمده است که... فاصله میان دارا و ندار به یک شکاف خطرناک بدل شده است». پیتر بردشا، منتقد گاردین، نیز نمرهای مشابه رونی به فیلم داده، «سادگی خشن» آن را که «بیپیرایه، بدون عذرخواهی و حتی بدون تحول» است، ستوده و گفته است فیلم لوچ به قواعد پذیرفتهشده در مورد ذوق سلیم که عبارت است از «ظرافت، طنز و غیرمستقیمبودن»، دهنکجی میکند. اریک کوهن، منتقد ایندیوایر، اندکی کمتر از آن دو منتقد دیگر، سه از چهار ستاره برای فیلم کن لوچ قائل شده و نوشته: «این داستانی تأثیرگذار است که اگر اینقدر از حس ضرورت و فوریت انباشته نبود، کمابیش آشنا به نظر میآمد». منتقدی که در این میان کمتر از همه به فیلم نمره داده و آن را با سه از پنج ستاره، اثری متوسط به شمار آورده، رابی کالین، منتقد تلگراف، است که آن را در عنوان مقالهاش، «درامی بیسروصدا و مهیب» دانسته، بیش از همه از رابی رایان، فیلمبردار، برای ارائه بافت تصویری «گرم و انسانی» از لوکیشنهای نیوکاسل تعریف کرده، ولی بیانیه صادرکردن لوچ را نپسندیده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.