|

سلوک رهروان آگاه امام منتظَر

محمدجواد لسانی . مدرس دانشگاه

گویا فلسفه‌ای توحیدی در این سفارش نهفته است؛ ماهی که یادآور میلاد باسعادت منجی عالم بشری است، راهبری که درپی بازگرداندن قدرت حاکمه به ستمدیدگان و ضعیفان عالم است. قطعا انسانی که می‌خواهد ولیّ زمان خویش را پیروی کند لازم است تمام افکارش مخلصانه و توحیدی باشد تا کار او مورد رضایت ولیّ زمان قرار گیرد. مسلما آن حضرت از یارانی استقبال خواهد کرد که خداوند را بالاترین قدرت گیتی قلمداد کنند و منجی عالم را در حقیقت به‌جای پادشاهی دنیا، فرمانبر محض خداوند در این حرکت مبارک محسوب کنند. در سخنی که به حضرت حجت علیه‌السلام منتسب است فرموده‌‌اند ما در رعایت حال شما کوتاهی نمی‌کنیم و یاد شما را از خاطر نبرده‌ایم که اگر جز این بود گرفتاری‌ها به شما روی می‌آورد و دشمنان، شمارا ریشه‌کن می‌کردند، پس تقوای الهی پیشه خود کنید و ما را پشتیبان باشید.۲- که این نتیجه‌گیری حضرت، با آوردن واژه «پس» تداعی‌گر این حقیقت است که رعایت حال پیروان منوط به یادآوری حق متعال است، این نکته توحیدی می‌تواند چراغ راه ما در کشف معیارهای آن امام همام تلقی شود. نکته سوم و پایانی که به‌نوعی با دو نکته قبلی در ریشه مطلب پیوند دارد اشاره‌ای است به یک خصلت نامناسب که در میان هواداران سرسپرده و ناآگاه به شکل خزنده‌ای سرایت می‌کند و پیشوایان دینی ما درباره آن اعلام خطر کرده‌‌اند؛ ابتدا از نهج‌البلاغه مولا علی علیه‌السلام شروع می‌کنیم که در فرازی از آن فرمودند؛ دو کس به‌خاطر من نابود می‌شوند؛ یکی آن کسی که مرا بیش از آنچه هستم ستایش کرد و در حق من زیاده رفت و غلو نمود و دوم آن کس که با من دشمنی کرد و کینه‌توز شد. ۳- در این گفتار، روی بحث ما به آن دسته است که در حق امام با مدح زیاده از حد، جفا کردند، این گرایش افراطی متأسفانه پس از سپری‌شدن دوران امامت مولا علی علیه‌السلام ادامه یافت تا جایی که امامان بعدی نیز از این زیاده‌روی ابراز نارضایتی کردند تا آنکه می‌رسیم به زمان غیبت صغرای حضرت ولی‌عصر که درود حق‌تعالی بر او باد. در کتاب معتبر «الاحتجاج» شیخ طبرسی، ایشان به دو دسته از مسلمانان که در برابر هم ایستادند، اشاره کرده است؛ گروهی که به اهل تفویض و غُلات شیعه مشهور شدند. معتقد بودند تمام امر عالم را خداوند به امام واگذار کرده و به قدرت مطلق ایشان عقیده داشتند، در توقیعات شریفی که به امام منتظر منتسب است، نایب آن حضرت، جناب محمدبن‌عثمان، از امامش درباره درستی اعتقاد این گروه کسب تکلیف می‌کند. جای تأسف است که این توقیع حضرت کمتر در محافل و مجالس مطرح شده، ایشان همچون جد بزرگوارشان حضرت علی علیه‌السلام، درباره انحرافات ذهنی این افراد غالی و ستایشگران افراطی اعلام خطر کرده‌اند.-۴ در توقیع دیگری در پاسخ به دوستی به نام محمد‌بن‌علی بن هلال کرخی، تعبیرات تند «جهلاء الشیعه و حمقائهم» (پیروان نادان) را به کار برده‌‌اند و فرموده‌‌اند که وزن و ارزش دیانت اینان از وزن بال یک پشه کمتر است! و در پایان نامه این دسته را لعن کرده‌‌اند. -۵ این موضع‌گیری توحیدی تنها به امام اول و آخر ما ختم نمی‌شود، بلکه درباره پیشوایان دیگر ما همچون امام حسین و امام رضا علیهم‌السلام نیز صدق می‌کند که گاهی در جامعه امروزی ما حرکاتی غلوآمیز در ستودن آن حضرات مشاهده می‌شود. با الگوبرداری از خود پیشوایان دینی، نگاه درست باید این باشد که در جاده اعتدال گام برداریم و حدود آن بزرگان را در مجالس مدح رعایت کنیم تا خدای‌ناکرده در کسوت ستایش غلوآمیزشان مورد لعن امامان بزرگ تشیع قرار نگیریم و سرانجام آنکه امید به این داشته باشیم که از رهروان آگاه آن امام منتظَر به شمار آییم. ۱- اصول کافی، ج ۲، ص۴۳۷، روایت دوم. ۲- بحارالانوار، ج ۵۳، ص ۱۸۱. ۳- نهج‌البلاغه، حکمت ۱۰۹. ۴- الاحتجاج، شیخ طبرسی، ج۲، ص ۴۷۱. ۵- همان، ج۲، ص ۴۷۳.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.