|

مرور

خشونت مرگ نسیم آصف‌زاده: به‌تازگی ترجمه دیگری از «مرگی بسیار آرام» سیمون دوبووار منتشر شده است. این کتاب که سال‌ها پیش برای اولین‌بار به فارسی ترجمه شده بود، این‌بار با ترجمه سیروس ذکاء و در نشر ماهی به چاپ رسیده است. سیمون دوبووار در این کتاب به روایت آخرین روزهای پیش از مرگ مادرش پرداخته و احساسات آدم‌های مرتبط با او را به تصویر کشیده است. «مرگی بسیار آرام» به روایت اول‌شخص نوشته شده و راوی در ابتدای کتاب خبر از سانحه‌ای می‌دهد که برای مادرش رخ داده است. مادر که پیرزنی هفتادوهفت‌ساله است در حمام منزلش زمین خورده و انتهای استخوان رانش شکسته و همسایه‌اش او را به بیمارستان رسانده است. اما مسئله او تنها شکستگی استخوان نیست و حال او وخیم‌تر از این است و از اوضاعش مشخص است که مدتی اندک می‌تواند به زندگی‌اش ادامه دهد. روایت سیمون دوبووار اگرچه به روزهای پایانی زندگی مادرش مربوط است اما او نقبی به گذشته و روابط خود با مادرش نیز زده است. در بخش پایانی از «مرگی بسیار آرام» می‌خوانیم: «چرا مرگ مامان مرا چنین سخت تکان داد؟ از وقتی خانه پدری را ترک کرده بودم، او شور چندانی در من برنینگیخته بود. پدر را که از دست داد، شدت و خلوص اندوهش و نیز دلسوزی و توجهش مرا متاثر کرد. به من گفت «تو فکر خودت باش»، چون تصور می‌کرد جلو اشک‌هایم را می‌گیرم تا به غم و اندوهش نیفزایم. یک سال بعد، مرگ مادرش فقدان دردناک شوهر را در یادش زنده کرد. روز خاکسپاری، حزن و اندوهش چنان بود که مجبور شد در بستر بماند... او خوابیده بود و من نگاهش می‌کردم؛ در پنجاه‌وپنج‌سالگی، با چشمان بسته و چهره‌ای آرام، هنوز زیبا بود. با وجود تاثر و هیجانات شدید، خودش را نباخته بود و از این بابت تحسینش می‌کردم. چندان حضور پررنگی در ذهنم نداشت. بااین‌همه، در خواب‌هایم- خواب‌هایی که پدر ندرتا در آن‌ها ظاهر می‌شد و آن هم خنثی و کمرنگ- مامان نقشی اساسی داشت. او را در رویاهایم با سارتر اشتباه می‌گرفتم و هر دو خوشبخت بودیم. بعد خواب بدل به کابوس می‌شد: چرا دوباره دارم با او زندگی می‌کنم؟ چرا باز زیر سلطه‌اش درآمده‌ام؟...» مرگی بسیار آرام/ سیمون دوبووار/ ترجمه سیروس ذکاء/ نشر ماهی

سحر شده «سوی دیگر»، تنها رمان آلفرد کوبین، این روزها با ترجمه علی‌اصغر حداد توسط نشر ماهی منتشر شده است. آلفرد کوبین طراح مشهور اتریشی است که این تنها رمانش را در سال 1909 به چاپ رساند. کوبین که از معاصران کافکا بوده است، در این رمان به خوبی از ابزار وحشت در روایت رمان استفاده کرده است. «سوی دیگر»، روایتی از زندگی یک طراح است که در اقامت سه‌ساله‌اش در «سرزمین رویا» رویدادهای هولناکی را از سر می‌گذراند. «سرزمین رویا» جایی در اعماق قاره آسیا قرار دارد و راوی رمان سه‌سال سراسر وحشت و ترس را در این سرزمین و در شهری به نام «مروارید» از سر می‌گذراند و در آخر پس از رهایی در یک آسایشگاه روانی به خود می‌آید. حداد در بخشی از متن کوتاهش درباره این رمان نوشته: «سوی دیگر، که در پژوهش‌های ادبی بارها با آثار ادگار آلن‌پو مقایسه شده است، دنیایی فانتزی- ذهنی را در فرایندی تاریخی از بطن دنیای عینی استخراج می‌کند و به آن شکل می‌دهد. اما در نهایت این شک باقی می‌ماند که نکند تمام ماجرا تصوراتی است که مستقیما از ذهن بیمار راوی داستان تراوش کرده است. در مرکز سرزمین رویا شهری قرار دارد به نام مروارید که نقشه آن ضمیمه داستان شده است. در این شهر، خورشید و ماه و ستاره‌ها هرگز دیده نمی‌شوند و بر فضای غم‌زده آن همواره آسمانی تیره و خاکستری سنگینی می‌کند. خانه‌های این شهر از اروپا به آن‌جا منتقل شده‌اند و هریک از آن‌ها پیش از انتقال به مروارید، صحنه جنایت و بسیاری قتل و خونریزی‌ها بوده است. فقط کسانی صلاحیت دارند در سرزمین رویا زندگی کنند که در آن به دنیا آمده‌اند یا آن‌که سرنوشت آن‌ها را به‌واسطه خصوصیات فردی‌شان آماده زندگی در این سرزمین کرده است. پذیرفته‌شدگان در سرزمین رویا کسانی هستند که از نیروی تخیل قوی سود می‌برند و درعین‌حال ذهنی آشفته و مشوش دارند». «سوی دیگر» از جمله بزرگ‌ترین رمان‌های فانتزی ادبیات آلمانی‌زبان به‌شمار می‌رود. سوی دیگر/ آلفرد کوبین/ ترجمه علی‌اصغر حداد/ نشر ماهی

روایتی از نهضت مقاومت «سکوت دریا» عنوان رمانی از ورکور است که به‌تازگی با ترجمه ژرژ پطرسی در نشر ماهی به چاپ رسیده است. این کتاب سال‌ها پیش با ترجمه حسن شهید‌نورایی و با عنوان «خاموشی دریا» به چاپ رسیده بود. این رمان کوتاه اولین‌بار در سال 1942 منتشر شد و به یکی از نمادهای مقاومت فرانسویان در برابر نازی‌ها تبدیل شد. نام اصلی نویسنده کتاب، ژان مارسل بروله است و ورکور نامی مستعار است. او در سال 1902 در پاریس به دنیا آمد و در 1991 درگذشت. ورکور در سال‌های جنگ عضو نهضت مقاومت بود و در همین ایام بود که نام مستعار ورکور را برای خود برگزید. ورکور نام فلاتی کوهستانی در دامنه آلپ است. در دوران اشغال فرانسه، ورکور به همراه برخی دوستانش انتشاراتی زیرزمینی با نام «نیمه‌شب» را تاسیس کرد و هدف از این کار نشر کتاب‌هایی بود که روحیه فرانسویان را در آن دوره افزایش دهد. «سکوت دریا» نخستین کتابی بود که توسط این نشر به چاپ رسید و در سراسر فرانسه اشغالی پخش شد. بعد از مدتی، «نیمه‌شب» بدل به مهم‌ترین ناشر ادبیات مقاومت شد و آثار دیگر نویسندگان را نیز به همین شیوه در فرانسه و خارج از آن به دست مردم می‌رساند. «سکوت دریا» مهم‌ترین و مشهورترین اثر ورکور است که تنها چندسالی بعد از انتشارش به هفده زبان ترجمه شد و در سال 1948 ژان پیر ملویل فیلمی از روی آن ساخت که این فیلم نیز از آثار ماندگار سینما به‌شمار می‌رود. سکوت دریا/ ورکور/ ترجمه ژرژ پطرسی/ نشر ماهی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.