«حکمرانی خوب» در دولت «موعود»
علیاکبر گلقندشتی- پژوهشگر
در نیمه شعبان سال 255 هجری قمری، خداوند برگی دیگر از منظومه هدایت بشر را آشکار کرد. این برگ نیز مانند تمام صفحههای کتاب هدایت خداوند برای خوانندگانش جذاب و گیراست. علاقهمندان آن حضرت، پژوهشهای فراوانی درباره فضائل اخلاقی حضرت مهدی(عج) و یارانش، چگونگی تحقق اراده خداوند در جهان، تعداد یاران و ملیت آنها، سن و محل خروج ایشان انجام دادهاند. اما تغییر شکل حکومتها در دو قرن اخیر، سؤالهایی جدی درباره شکل حکومت بشارت دادهشده توسط پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) برای جوانان و علاقهمندان ایشان مطرح کرده است. از طرفی ازبینبردن فقر، ناامنی، تبعیض نژادی و جنسیتی، تخریب محیط زیست، استفاده ناصحیح از منابع (مادی و انسانی) و رعایت کرامت انسانی در دنیای جدید به مهمترین آرزوهای متفکران و کنشگران اجتماعی و سیاسی در دوران مدرن و پستمدرن تبدیل شده است. نزدیکی آرمانهای محققان با دستاوردهای بیانشده درباره حکومت منجی بشریت، ازبینبردن ظلم، فقر، فراگیرشدن بهداشت عمومی و... میتواند پژوهشگران را به سمت تحقیق درباره الگوی حکومت اهل بیت سوق دهد. امیرالمؤمنین علی(ع) میفرمایند: وقتی قائم ما قیام کنند، کینهها از دلهای مردم بیرون میرود... امنیت به گونهای گسترش پیدا میکند که یک زن، با وجود بههمراهداشتن اشیای گرانقیمت، فاصله بین عراق تا شام را بهتنهایی طی خواهد کرد. امام صادق(ع) هم فرمودهاند: به اندازهای امنیت ایجاد خواهد شد که حتی وحوش و حیوانات درنده نیز در امان خواهند بود و هیچ خطری آنها را تهدید نخواهد کرد. انسانها برای تحقق این آرمانها در چند قرن گذشته، تلاشها و انقلابهای زیادی کردهاند. در یکی از این تلاشها، بانک جهانی برای مشخصکردن سهم حاکمیتهای نامطلوب بر اقتصاد جهان، اقدام به تعریف ملاکهای «حکمرانی خوب» کرد. حاکمیت قانون، شفافیت، پاسخگویی، شکلگیری وفاق عمومی، مسئولیتپذیری، اثربخشی و کارایی، مشارکت و حقوق مساوی ملاکهایی هستند که در «حکمرانی خوب» باید رعایت شوند. تجربه بشری تأیید میکند حکومت موفق برای بالابردن سطح زندگی انسانها (مادی و معنوی) باید این ویژگیها را داشته باشد. بنابراین به نظر میآید که لازم است پژوهشگران و علاقهمندان به حاکمشدن ارزشهای الهی، بیشتر به جای پرداختن به علائم آخر زمان و تطبیق ناقص آنها با شرایط روزگار خودمان، روایتهای چگونگی حکمرانی حضرت مهدی(عج) را کاوش کنند و با تهیه شاخصهای حکومت ایشان به معرفی مؤلفههای سعادتبخش در حکومت ایشان بپردازند. این کار علاوه بر آمادهکردن زمینه ظهور آن حضرت، جهان را نیز برای گسترش فرهنگ الهی و ارزشهای انسانی آماده میکند.
البته یادآوری این نکته لازم است که حضرت مهدی(ع) در ادامه سنت پیامبر مهر و محبت(ص) و امیرالمؤمنین(ع) حکومت میکنند. بنابراین در مواردی که روایتهای چگونگی حکومت آن بزرگوار به دست ما نرسیده یا بیان نشده است، میتوان با مراجعه به حکومت آنها، درباره این شاخصه براساس رهبری ایشان نیز تحقیق کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.