پیامی که باید شنیده شود
پدرام سلطانی*
فلسفه نامگذاری و انتخاب یک روز جهانی با عنوان «جامعه اطلاعاتی»، توجه به اهمیت اطلاعات و ارزش اطلاعات در جامعه امروزی و برقراری و تحکیم پیوندها و تأکید بر ارزشافزودهای است که تبادل اطلاعات، سرعت و شفافیت اطلاعات و استفاده از زیرساختهای اطلاعاتی میتواند برای توسعه جهانی به همراه داشته باشد و تأکید بر اینکه شکاف توسعه در جهان میتواند از این طریق با آهنگ سریعتری کوچک شود. اما پیشران بسیاری از حرکتها و تحولات در دنیا، اقتصاد بوده و خواهد بود و درصورتیکه در حرکتهای گسترده به بعد اقتصادی و انگیزهای که کسبوکارهای شکلگرفته یا پتانسیلهای شکلگیری کسبوکار در آن حوزه دارد، توجه شایستهای نشود، امکان دارد آن حرکت و ظرفیت، معطل و کمبهره بماند یا در تناسب با انتظارات، حرکت کندی داشته باشد. طبیعتا اینترنت و فناوری اطلاعات و ارتباطات، انقلابی نهتنها در ارتباطات بلکه در اقتصاد هم به وجود آورده و بستر اقتصاد را از فیزیکی به مجازی تغییر داده است. از همین رو اگر کشورها و سیاستگذاران جامعه جهانی اراده دارند که جامعه اطلاعاتی سریعتر، هدفمندتر و سودمندتر به حال شهروندان جهانی رشد و توسعه پیدا کند، باید به کسبوکارهای مبتنی بر اطلاعات توجه و بها دهند. نامگذاری روز جهانی جامعه اطلاعاتی از این جهت ارزش دارد که پیامی را به همه بازیگران عرصه جهانی میدهد. این پیام این است که باید با باور جدیتر و با اعتقاد راسختری این موضوع را بپذیرند و برای آن برنامهریزی کنند چون مدلهای کسبوکار در حال تغییر و سوقیافتن به سمت بسترهای ارتباطاتی و اطلاعاتی است. ما نیز در ایران باید به این پیام توجه کنیم. ما جامعه جوانی داریم که در سطح مناسبی، آشنا به فناوریهای اطلاعات و ارتباطات هستند و دانشآموختگان زیادی در این حوزه داریم. درعینحال نرخ بیکاری در تحصیلکردگان جوان ما قریب به دو برابر نرخ متوسط بیکاری است. کنارهمگذاشتن این دو نقطه ضعف و قوت نشان میدهد که میتوان این نقطه ضعف، یعنی نرخ بالای بیکاری تحصیلکردگان را با استفاده از آن نقطه قوت، یعنی علاقه و آشنایی جوانان با فناوریهای اطلاعات و ارتباطات، علاج کرد و پایهای برای چارهجویی معضل بیکاری جوانان ساخت. در سالهای گذشته متوسط سرمایهگذاریهایی که برای ایجاد هر شغل شده، نشان میدهد اندازه سرمایهگذاری در شغلهایی که در فعالیتهای اقتصادی متعارف انجام میشود، در مقایسه با کسبوکارهای اینترنتی بسیار بالاست. در حالی که حداقل 300 میلیون تومان برای ایجاد یک شغل در صنایع سنگین و صنایع بزرگ لازم است، در کسبوکارهای اینترنتی این سرمایهگذاری میتواند به یکدهم و حتی کمتر کاهش پیدا کند. پس عقل حکم و تدبیر اقتضا میکند با توجه به منابع محدود و نرخ بیکاری بالایی که در جوانان داریم، برای تشویق، ترغیب، انگیزهسازی، آسانسازی و حمایت از استارتآپها و رونقگرفتن کسبوکارهای اینترنتی حرف و برنامه داشته باشیم.
دنیا برای توسعه در این بخش منتظر ما نمیماند و اگر ما نیازهای شهروندان و بازارهای کسبوکار اینترنتی را برآورده نکنیم، سایر کشورهای پیشرو سهم ما از بازار داخلی خودمان و بازار جهانی را خواهند ربود. ما امروز با وجود اینکه در ظرفیتهای انسانی و دانش و مهارت چیزی از همتایانمان در عرصه جهانی کم نداریم، اما از حیث تعداد کسبوکارهای اینترنتی، سهم بازار، اندازه متوسط، میزان فروش و سایر سنجههایی که میتوانیم این فعالیتها را با اشکال جهانیاش مقایسه کنیم، از شرایط و وضعیت مطلوبی برخوردار نیستیم. پس به پیام امسال روز جهانی جامعه اطلاعاتی بیندیشیم و حرکت کنیم. *نایبرئیس اتاق بازرگانی ایران
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.