روشهای نوین تصفیه آب
آب سالم، زندگی سالم
سعیده پوررضا
امروزه تأمین آب آشامیدنی سالم، یکی از مشکلات بسیاری از مناطق روستایی در کشورهای در حال توسعه است. بسیاری از مردم جهان بهویژه در آسیا و آفریقا، به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند. بههمیندلیل بسیاری شرکتها و مؤسسههای پژوهشی در کشورهای مختلف جهان به دنبال یافتن راهی هستند که بتوانند با هزینههای کم، آب در دسترس روستاییان را به آب نوشیدنی سالم تبدیل کنند. برای مثال یک شرکت دانمارکی نوعی لوله به نام «LifeStraw» ابداع کرده که تصفیهکننده آب است و میتواند مواد محلول و باکتریهای موجود در آب آلوده را تا 99 درصد پاکسازی کند. این شرکت مدعی است این محصول در نوع خود اولین نمونه تصفیه آب در جهان است، چراکه مکانیسم تصفیه آن کاملا مکانیکی است و از هیچگونه مواد شیمیایی ضدعفونیکننده در قسمت فیلتر استفاده نکرده است. همه مراحل تصفیه آب توسط فیلترهای بسیار ظریف و حساس در مقیاس نانو انجام میشود که عبور هرگونه میکروارگانیسم بیماریزا و غیربیماریزا را غیرممکن میکند. شرکت سازنده لوله تصفیه آب اعلام کرد در آزمایشهای انجامشده، توان خالصسازی آن حدود 99.9999 درصد است. قیمت هر دستگاه لوله تصفیهکننده، فقط 20 دلار است. محققان اسپانیایی نیز ابزار لولهایشکلی طراحی کردهاند که میتواند فلزات سمی موجود در آب را جدا کند. این دستگاه میتواند سرب موجود در آب را جدا کند و کاراییاش در مقایسه با نمونههای قبلی بیشتر و هزینه آن کمتر است. این دستگاه لایهای خارجی از گرافین دارد که در تماس با یونهای سرب، آنها را جذب میکند. این دستگاه منحصربهفرد میتواند 95 درصد سرب موجود در آب را جذب کند. این دستگاه میتواند فلزات سمی دیگری مانند جیوه، کادمیوم، آرسنیک و... را که موجب آلودگی آب میشوند، از آب جدا کند. محققان با بهکارگیری تعداد زیادی از این دستگاهها در سهمیلیون لیتر آب، توانستند حدود 95 درصد از سرب موجود در آب را حذف کنند. گروهی از پژوهشگران مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) نیز دستگاهی طراحی کردند که میتواند با استفاده از انرژی خورشیدی، موجودات میکروسکوپی درون آب را از بین ببرد و نمک را از آب جدا کند. این طرح پژوهشی که بهتازگی برنده جایزهای 14هزاردلاری شده است، از روش الکترودیالیز آب با استفاده از باتریهای شارژشده با انرژی خورشیدی استفاده میکند. در این شیوه ابتدا انرژی خورشیدی در صفحات خورشیدی به انرژی الکتریکی تبدیل میشود. سپس این انرژی در باتریهایی ذخیره شده و در فرایند الکترودیالیز از آن استفاده میشود. درواقع ذرات نمک محلول به دلیل اینکه دارای بار الکتریکی ناچیزی هستند، به محض برقراری یک جریان ضعیف، از آب خارج میشوند. همچنین با استفاده از لامپهای فرابنفش، انواع میکروارگانیسمهای موجود در آب نیز از بین میرود. البته ایده استفاده از انرژی خورشیدی برای تصفیه آب، موضوع جدیدی نیست و سالهاست از این شیوه در برخی مناطق دنیا استفاده میشود اما این شیوه جدید بهمراتب سادهتر و کمهزینهتر از شیوههای مرسوم است. در آزمایشی که برای اثبات کارایی این شیوه انجام شد، این دستگاه در مدت 24 ساعت، چهارهزارو صد لیتر آب را تصفیه کرد. دانشمندان دانشگاه کورنل نیز یک پلیمر جدید قابل بازیافت طراحی کردهاند که میتواند در چند ثانیه آلودگیها را از آب پاک کند. آنها برای این کار از مادهای مشابه ماده موجود در خوشبوکنندههای هوا یعنی سیکلودکسترین برای این کار استفاده کردند. آنها یک شکل متخلخل از سیکلودکسترین را تولید کردهاند که میزان جذب آلاینده در آن بسیار بیشتر از کربن فعال است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.