گفتوگو با اصغر همت، مديرعامل جديد خانه تئاتر
حكمفرماييِ چندصدايي
عسل عباسيان: سرانجام پس از 15 سال مديريت پياپي ايرج راد بر خانه تئاتر، دوشنبه گذشته با رأي هيأتمديره جديد اين خانه، اصغر همت بر صندلي مديرعاملي تكيه زد. با توجه به انتقاداتي كه در دوره مديريت راد از سوي «كارگروه بهسازي» متشكل از امير اسمي، عليرضا نادري و ... و همچنین دیگر اهالی تئاتر نظیر علياصغر دشتي و حميد پورآذري نسبت به شيوه بهروزنشده مديريت اين خانه وجود داشت، با اصغر همت درباره برنامهها، چشماندازها و ديدگاهش نسبت به مديريت پيشين، گفتوگويي كوتاه داشتيم و تحليل برنامههاي مديريتي او را به مجالي ديگر موكول كرديم.
به عنوان مديرعامل جديد خانه تئاتر، برنامههاي دوران 15ساله مديريت پيشين اين خانه -ايرج راد- را چطور ارزيابي ميكنيد؟ طبيعتا من مدافع آقاي راد هستم. اما خيلي نكات را هم در نظر ميگيرم؛ ازجمله اينكه امكاناتي در اين سالها در اختيار خانه تئاتر گذاشته نشده. خانه تئاتر در اين سالها با مسائل عديدهاي روبهرو بود كه 90 درصد آن به امكاناتي برميگردد كه از اين خانه دريغ شد. فراموش نكنيم هركسي خصوصيات اخلاقي خاصي دارد كه ميتواند مديريتش را تحتالشعاع قرار دهد؛ مثلا اينكه ايرج راد اهل ريسك نيست و دوست دارد همه مسائل مسالمتآميز حل شود، خصوصيت فردي اوست كه مديريتش را تحتالشعاع قرار داده بود. به بيان تئاتري و اشاره به «قاعده و استثنا» برشت، آقاي راد استثناست و در استثنا حركت ميكند درحاليكه لازمه كار مديريتي، در قاعدهبودن است و نه در استثنابودن؛ اما بايد بپذيريم هر كسي طبيعت خاص خودش را دارد. فراموش نكنيم در خيلي از موارد هم طبيعت خاص آقاي راد، مسائل مديريتي خانه تئاتر را پيش برد و به آن كمك كرد. مطمئن باشيد اگر در اين 15 سال آقاي راد مدير خانه تئاتر نبود، اين خانه به اينجا نميرسيد اما اگر آن 10، 20 درصد نقدي را كه به مديريت آقاي راد وارد است و به طبيعت و خصوصيات ذاتي ايشان برميگردد ناديده بگيريم، در مجموع مديريت ايشان، قابلقبول بوده است. ايرج راد همواره سعي ميكند با آرامش يكسري مسائل را حل كند و شايد اگر در مواردي، اين خصوصيت را نداشت، بهخصوص در برخورد با مسئولان، به نفع خانه تئاتر بود. با اين اوصاف برنامه هيأتمديره جديد خانه تئاتر كه شما را به مديرعاملي برگزيده چيست؟ هیأت مديره جديد نميخواهد كار كارستاني بكند اما حرف اساسي اين است كه خانه تئاتر، در اين سالها دنبال حقخواهي بود و حالا هيأتمديره عزم را جزم كرده كه خواستههاي برحقش را بگيرد. نهفقط خواستههاي برحق خودش را بلكه خواستههاي اينهمه جوان و پير نجيب تئاتري را كه در اين سالهاي دراز بيمهري زيادي در حقشان شده. بااينحال، من هنوز نميدانم اصلا ميشود در فضاي امروز تئاتر و مناسباتي كه در جامعه وجود دارد حقخواهي كرد يا نه؟ نهايتا شما موافق عملكرد ايرج راد بوديد؟ گفتم كه موافق شخص ايشان بودم و منتقد مشيشان، در مواردي كه نرم برخورد كردند. پس امروز جامعه تئاتر ايران، بايد منتظر تغيير شيوه مديريت خانه تئاتر باشد؟ حتما؛ اثر هيچ دو انگشتي مثل هم نيست! هيچ نقشي در جهان نيست كه توسط دو بازيگر شبيه هم بازي شود! پس مسلما دو مدير، شيوه مديريتشان شبيه هم نيست و اين، يك موضوع بديهي است. راهي كه آقاي راد تا امروز در خانه تئاتر رفته، از نظر مايي كه شاهد بوديم و ديديم همه تلاشش را كرده، درست بوده ولی آنچه جواب نداده طبيعت او بوده و از آنجا كه طبيعت من با آقاي راد متفاوت است، پس ادامه مسير خانه تئاتر نيز متفاوت خواهد بود. من البته همواره نشان دادهام كه طوري عمل ميكنم كه كمتر مورد مهر مسئولان واقع ميشوم. چقدر به منتقدان شيوه پيشين مديريت خانه تئاتر موسوم به «كارگروه بهسازي» پاسخگو هستيد؟ مسلما پاسخگو هستم؛ چون خودم هم انتقاداتي داشتم. من كه شش سال در هیأت مديره خانه تئاتر نبودم، هيچ فكر كرديد چرا نبودم؟ حتي در دورههايي اسم من براي رأيگيري روي تابلو هم رفت اما خودم نخواستم باشم. چرا؟ چون وفاقي كه انتظارش را داشتم بين اهالي تئاتر نديدم. اولين تلاشم ايجاد همدلي بين اهالي تئاتر است. من نه مخالف كسي هستم، نه خوشبختانه كسي مخالف من است. پس پاسخگوي منتقدان هستم و از آنها توقع دارم بيايند و ببينند در دوره مديريت من، براي بهبود اوضاع چه ميتوان كرد. حتما از منتقدان استقبال ميكنم با توجه به اينكه با همهشان رفاقت دارم بيايند و به كمك هم، فكري براي بهبود فضاي نامطلوب تئاتر كنيم. اگر در درجه اول اتحاد و همدلي بين اهالي تئاتر ايجاد نشود كوچكترين حركتي ممكن نيست. متأسفانه در هيأتمديرههاي قبلي بعضا اين همدلي نبوده. نبايد فراموش كنيم كه احترام مسجد را متولياش نگه ميدارد. ما بايد اول خودمان احترامي را كه بينمان از دست رفته برگردانيم، بعد از مسئولان متوقع باشيم. وگرنه هيچكس نميتواند كاري معجزهوار انجام دهد، فقط خودمان ميتوانيم خودمان را از وضعيتي كه در آن هستيم نجات دهيم. اما شما اكنون هم عضو هيأتمديره خانه تئاتر هستيد و هم مديرعامل آن. شما در جايگاه مديرعامل، مجري تصميمات هيأتمديره خواهيد بود يا رأسا تصميم گرفته و اجرا خواهيد كرد؟ چون يكي از انتقاداتي كه به آقاي راد مطرح ميشد اين بود كه ايشان در مواردي رأسا عمل ميكنند و در تصميمگيريها فراتر از يك عضو هيأتمديره دخالت دارند... بله. يك مسئله منتقدان اين بود كه آقاي راد تنهايي حركت ميكند. من قول ميدهم اين كار را نكنم. ضمن اينكه فراموش نكنيم در تصميمات آقاي راد، مسلما اگر جايي ايشان خارج از مصوبات هیأتمديره عمل ميكرد، خود هیأتمديره بايد با ايشان برخورد ميكرد و اگر نكرده، حتما هیأتمديره هم موافق با عملكرد ايشان بوده. من به خرد جمعي اعتقاد دارم و اين خرد جمعي را اول از هیأتمديره ميگيرم و بعد از تمامي آحاد تئاتر. با اين اوصاف قرار است خانه تئاتر از وضعيت تكصدايي بيرون بيايد؟ اگر شما وضع قبلي را تكصدايي توصيف ميكنيد، صددرصد پس از اين چندصدايي بر خانه تئاتر حاكم ميشود؛ البته كه مديريت خانه تئاتر، تجربه تازهاي است و من هنوز پيشبينياي از اينكه چه خواهد شد ندارم. صرفا روي رفاقتم با اهالي تئاتر از جوان و پيشكسوت و دانشجو و استاد حساب كردهام و ميدانم جز با اين رفاقت نميتوانيم كاري انجام دهيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.