|

در ساحل لاجوردی چه خبر است؟

هوشدن در «کن»

امیر گنجوی، خبرنگار «شرق» در کن: هوای کن تغییر محسوسی کرده و از میزان سردی آن کم شده است. قدم‌زدن در ساحل کن این روزها دلنشینی خاصی دارد و گاه بسیار سخت است که در چنین هوای خوبی به سالن‌های تاریک سینما رفت و چندین‌ساعت تنها نشست و فیلم دید. تقریبا به نیمه‌های فستیوال رسیده‌ایم و تا امروز هنوز فیلم مارن اده؛ «تونی اردمن» در صدر جدول منتقدان سینمایی و با فاصله نسبتا محسوسی نسبت به بقیه فیلم‌ها قرار گرفته. هوشدن در کن در روز پنجم فستیوال، فیلم «پرسونال شاپر» اولیور اوسایاس پخش شد؛ هرچند کارگردان روشنفکر فیلم و منتقد سابق کایه‌دو سینما نتوانست انتظارات را برآورده کند. با اینکه عده‌ای فیلم را هو کردند، اما عده‌ای از منتقدان «پرسونال شاپر» را پسندیدند و از اثر تازه آسایاس دفاع کردند. فیلم به تلاش دختری می‌پردازد که در فکر ارتباطی متافیزیکی با برادر دوقلوی تازه فوت‌شده‌اش است. در ادامه سنت توجه به متافیزیک و عرفان در کن امسال، اوسایاس هم در کار خود سعی کرده به طرح پرسش درباره رابطه عالم زندگان و مردگان بپردازد. او در این فیلم از وادی جسمانی گذشته و وارد متافیزیک و درک انسان از زندگی بعد از مرگ و ارواح شده است. در بخش‌های زیادی از فیلم به‌وضوح و به‌راحتی نمی‌توان گفت آنچه که کاراکتر اصلی فیلم می‌بیند تصور اوست یا در واقعیت هم وجود دارد. پایان باز فیلم هم بر این تداخل درک دامن می‌زند. البته هوکردن فیلم در کن همیشه به معنای پایان عمر آن فیلم نیست. سال 2011 «درخت زندگی» به کارگردانی ترنس مالیک هو شد، اما در نهایت نخل طلا را برد. از دیگر فیلم‌های پخش‌شده روز پنجم، فیلم «لاوینگ» جف نیکولز بود. این دومین فیلم مطرح جک نیکولز در سال جاری میلادی است. او چندی پیش با فیلم «میدنایت اکسپرس» در برلین شرکت کرده بود. داستان فیلم جف نیکولز درباره فضای جنوب آمریکا قبل از جنبش آزادی‌بخش مدنی است. فیلم از روزگاری در جنوب آمریکا سخن می‌گوید که در آن امکان ازدواج قانونی یک فرد سیاه و یک فرد سفید ممکن نبود و چنین کاری جرم محسوب می‌شد و خلافکار به زندان می‌افتاد. داستان‌های مختلف زیادی در سینمای آمریکا درباره تبعیض نژادی گفته شده اما زیبایی کار نیکولز در آن است که در فیلم او قهرمان مشخص و ثابت‌قدمی وجود ندارد. آدم‌های فیلم او اشخاصی کاملا ساده و معمولی هستند که چندان اهمیتی به رؤیای آمریکایی و روحیه کابویی و قهرمانی آن نمی‌دهند. یکی از بزرگ‌ترین افتخارات یک آمریکایی در یک فیلم معمول و متداول هالیوودی، شرکت در دادگاه رسمی فدرال است اما قهرمان فیلم نیکولز نسبت به چنین افتخاری بی‌اعتناست و شرکت در چنین مراسمی را نمی‌پذیرد. یکی دیگر از فیلم‌های خوب بخش نگاه ویژه «کاراموز» از بو جونفنگ بود. این فیلم از زاویه دید یک زندانبان و مأمور اعدام به اتفاقات داخل یک زندان نگاه می‌کند. تاکنون چنین نگاهی کمتر در سینما دیده شده است. لایه‌های روانی فیلم به مرور رو می‌شوند و بیننده با گذشته تلخ زندانبان و دلیل او برای علاقه‌مندی به شغل مأمور اعدام آشنا می‌شود. فیلم «سگ» اولین کار بوگدان میرچیا از رومانی هم یک تریلر بسیار خوب پلیسی- جنایی است که نشان از استعداد بالای کارگردان برای ادامه کار دارد و سبک آن بیننده را یاد فیلم «جایی برای پیرمردها نیست» از برادران کوئن می‌اندازد. کارگردان سعی کرده که درباره ماهیت انسانی و نگاه خاص فلسفی خود به آن سخن بگوید. این سومین فیلم مطرح رومانی است که امسال در کن شرکت کرده و به وضوح مشخص می‌کند که سینمای رومانی در روزهای اوج و طراوت خود قرار دارد و استعدادهای زیادی در این کشور در این سال‌ها رشده کرده‌اند. از دیگر فیلم‌های مطرح پخش‌شده در این روزها می‌توان از «پترسون» جیم جارموش نام ببرد. فیلم درباره شاعر جوانی است که در شهر خود راننده تاکسی است. فیلم ما را با یک هفته اتفاقاتی که برای این شاعر رخ می‌دهد روبه‌رو می‌کند. فیلم جارموش درکل با وجود انتظارات بالا از آن نتوانست نظر منتقدان را به خود جلب کند. جذابیت و طراوت و مرموزی کارهای اولیه جیم جارموش در این کار دیده نمی‌شود و فیلم، گیرایی بالایی ندارد. حرف‌های فیلم بوی جنس زمانه را نمی‌دهد و گاه حالتی خسته‌کننده و ازپیش‌معلوم به خود گرفته. سالن‌های دست‌نیافتنی این‌روزها فیلم‌های مهمی در کن اکران می‌شوند ولی هنوز مشکل دسترسی به سالن‌ها از مشکلات جدی است. در کن مرسوم است که متناسب با میزان خواننده‌های نشریه و اهمیت نشریه در هر منطقه کارت خبرنگاری با اولویت‌های مختلف با درجه‌بندی به خبرنگاران داده شود. به‌خاطر تفاوت اهمیت کارت‌ها برای همگان، دسترسی به سالن‌ها راحت نیست. با وجود آنکه پاره‌ای از همکاران ایرانی در مهم‌ترین نشریات سینمایی ایران کار می‌کنند اما کارت ورودی آنها از اولویت خوبی برخوردار نیست و آنها مجبور هستند ساعت‌ها در صف طولانی انتظار برای ورود به سالن بمانند و ازاین‌رو، گاه به سالن راه پیدا نمی‌کنند. جایزه‌ای دیگر برای پناهنده اما یکشنبه‌شب، برای دومین‌سال، مراسم شام برنامه «زنان در فیلم» برگزار شد. در این مراسم ساراندون و دیویس جایزه استعداد جوان در فیلم را به آیدا پناهنده، لیلا بوزید، کارگردان تونسی و گایا جیجی اهدا کردند. این مراسم با همکاری فستیوال فیلم ۲۰۱۶ کن برگزار شد تا از سوزان ساراندون و جینا دیویس بازیگر تجلیل کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.