|

در پاسخ به فراخوان جهانی جنبش «شب ایستاده» رخ داد

نیم‌خیزاروپایی

گویا همان‌طور که تاریخ به تقویم جنبش «شب ایستاده» پاریس، یک ماهی از دوره حیات مجمع عمومی در میدان «کمون» یا همان «جمهوری» سابق، پیش افتاده است، محتوای رنگین این منشور اعتراضی نیز هنوز چنان فربه نشده تا یارای رسیدن به نیروهای بالقوه جهانی خود را داشته باشد. شاهد این مدعا نیز پاسخ شهرهای اروپایی به فراخوان سازمان‌دهندگان پاریسی جنبش برای برپایی اعتراضاتی هماهنگ در هفتادوششمین روز از ماه مارس بود که هرچقدر در ابتدا دلگرم‌کننده می‌نمود، اما روز یکشنبه چنان که باید در خیابان‌ها نمود نداشت. وب‎سایت جنبش شب ایستاده در حالی از پاسخ مثبت بیش از 260 شهر فرانسوی و 130 شهر دیگر در اقصی‌نقاط جهان به فراخوان برپایی اعتراضاتی خودجوش علیه سیاست‌های ریاضتی، بحران مهاجرتی، تجارت آزاد و دیگر مسائل بغرنج و جهان‌شمول اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی خبر داده بود که با فرارسیدن روز موعود، مشخص شد تلاش فعالان پاریسی و همدلان آنان در دیگر شهرهای اروپایی برای گسترش پیام این جنبش به فراسوی مرزها راه درازی تا ثمردهی دارد.در حقیقت، فراخوان جهانی اعتراضات 15 ماه می‌ بیش از آنکه توانسته باشد جنبش شب ایستاده را ابعادی بین‌المللی ببخشد و به زعم سازمان‌دهندگان آن، فعالان جهانی را بر آن دارد تا با اتکا به ابتکارات محلی، چاره‌ای به حال ریشه‌های مشترک فجایع جهانی بیندیشند، نیروی محرکه زادگاه آن را که در روزهای اخیر رو به زوال گذاشته بود، از نو زنده کرده است. میدان جمهوری پاریس در حالی روز یکشنبه حال و هوای روزها و شب‌های ابتدایی پیدایش این جنبش را تجربه می‌کرد که حتی اگر از اجرای زنده گروه‌های موسیقی و فضای کارناوالی آن بگذریم، به نظر می‌رسید معترضان پاریسی این‌بار با فاصله زیادی از همین 45روز پیش، پای به خیابان‌ها گذاشته بودند؛ یعنی آخرین روز ماه مارس گذشته که اعتراض 400هزارنفره خیابانی به لایحه اصلاح قانون کار، یا همان الخمری، سنگ ‌بنای اشغال شبانه میدان‌های پایتخت فرانسه را گذاشت. با تمام این اوصاف، شاید بازگشت هزاران نفر از معترضان فرانسوی به میادین پاریس، آن‌هم با مطالباتی گوناگون و فراگیرتر، سندی بر موفقیت جنبش شب ایستاده در پل‌زدن بین انواع و اقسام گروه‌ها، اقلیت‌ها و به حاشیه رانده‌شدگان و ترویج مدل دموکراسی افقی، حالا گیرم در سطحی محلی باشد، اما اعتراضات نیمه‌جان دیگر شهرهای اروپایی، از جمله برلین، بروکسل، آتن، لندن، ژنو، رم و گلاسکو که شمار حاضران آنان حتی به هزار نفر نیز بالغ نمی‌شد، حامل پیام دیگری است؛ به‌خصوص که بدانیم تنها اعتراض گسترده دیگر در سطح اروپا در مادرید، پایتخت اسپانیا و با حضور هزاران نفری رخ داده که اگر صادق باشیم، بیش از پاسخ‌گویی به فراخوان جنبش شب ایستاده، درصدد گرامی‌داشت پنجمین سالگرد جنبش خشمگینان آن کشور بوده‌اند. معترضان اسپانیایی در حالی با دردست‌داشتن شعارهایی از جمله «اتحادیه اروپایی خلق، نه ملت‌ها» و «خشمگینان، متحد شوید یا شکست بخورید»، میدان دروازه خورشید مادرید را برای ساعاتی به تسخیر خود درآوردند که اعتراضاتی مشابه در تاریخ 15 می ‌2011، زمینه‌ساز تشکیل جنبشی در مخالفت با بحران اقتصادی و فساد و ریاضت دولتی شده بود؛ جنبشی که البته جدای از بسط و گسترش به آن ‌سوی اقیانوس اطلس در قالب جنبش اشغال وال‌استریت، تأسیس حزب چپ رادیکال پودموس در ژانویه 2014 را نیز به همراه داشت؛ حزبی که با تخریب جدی نظام سیاسی سنتی و دوحزبی اسپانیا، اکنون در جایگاه سومین حزب قدرتمند آن کشور ایستاده است. در این میان، قیاس حضور خیابانی فعالان فرانسوی جنبش شب ایستاده با خشمگینان اسپانیایی که اکنون زیر لوای حزبی در ارکان قدرت، با خیال آسوده راهی خیابان‌ها می‌شوند نیز، می‌تواند بسیار روشنگر باشد. «برنارد کازنوو»، وزیر کشور دولت سوسیالیست فرانسه در شرایطی پس از بروز درگیری‌ها در شهر رن، معترضان شب ایستاده را گروهی خشونت‌طلب دانست که به جای ابراز مطالباتشان، صرفا در پی آسیب‌رسانی به اموال عمومی و ترویج نفرت علیه دولت هستند و وعده داد اعتراضات آتی را بدون هیچ‌گونه استثنایی سرکوب کند که فعالان این جنبش اکنون باید به طور جدی به این موضوع بیندیشند که چگونه می‌توانند پیام رهایی‌بخش خود در اشغال جهانی فضاهای عمومی و بدل‌ساختن آن به فضای بحث و تبادل ‌نظر و در یک کلام، بازپس‌گیری سیاست به دستان مردم را از دیوارهای قدرت بگذرانند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.