شاخکهای سینما هنوز حساس است
فرهاد توحیدی
در خبرها آمده است که «خیانت» بهعنوان دومین دلیل طلاق زوجین در تهران به ثبت رسیده. بااینحساب بعید نیست که خیلیها چون من، خاطره سالهای پیش را به یاد بیاورند که مسئولان به برخی از آثار تولیدشده در سینما بهخاطر پرداختن به این آسیب اجتماعی خاص ایراد گرفته و سینما را در خیانت زوجها، شریک جرم دانستند. واقعیت این است که سینما چیزهایی را در جامعه میبیند و بر اساس همانها، دست به ساختن میزند. هشدارهای جامعهشناسانه درباره پدیده شوم خیانت، خیلی پیش از اینها داده شده بود و به همین خاطر نمیتوان گفت سینما در پرداختن به این موضوع جلوتر بوده اما بههرحال، شاخکهای هنر هفتم، گویی آنقدر حساس بوده است که بازتابهای رواج این آسیب اجتماعی را در جامعه ببیند. سینما در این سالها، مرغ عزا و عروسی بوده و هربار به دلیلی سرش بریده شده است! نگاه کنید که امروز چه بر سر موسیقی ما میآید؛ پنجسال پیش، دقیقا، اتفاقاتی از همین دست، دامن سینما را گرفته بود و سینماگران متهم بودند که با ساخت فیلم، در مسیر ترویج آسیبهای اجتماعی قدم برمیدارند. شاید در میان این کشمکشها، کسی توجه نکرد که تغییر سبک زندگی، مشکلات اقتصادی، بالارفتن سن ازدواج و استقلال مالی خانمها، پیشزمینه پایدارنبودن نظام خانواده و ازدواج را فراهم کرده و سینماگران هم زمانی که دست به ساختن آثاری با چنین درونمایهای زدند، به کجروی متهم شدند و حالا که این بحران به تأیید مسئولان فعلی رسیده، مسئولان پیشین نیستند که از هنرمندان دلجویی کنند. در چنین چرخهای، این سؤال پیش میآید که چرا تکلیف هنر مشخص نمیشود؛ آیا قرار است هنری «حکیمفرموده» در جامعه داشته باشیم؟ آیا قرار است به فردیت هنرمندان و شاخکهای آنها احترام بگذاریم؟ آیا قرار است هنر به چیزی ملتزم باشد و اگر اینطور است، آن وجه التزام چیست؟ وضعیت عبرتانگیز تلویزیون، یادآور این نکته است که ادامه سیاستهای غلط در هر حوزه هنری که باشد میتواند به ازمیانرفتن مخاطب آن رشته از هنر بینجامد. در سینما این وضعیت بغرنجتر است. سینما میتواند در چارچوب قوانین آزادانه به طرح مسائل اجتماعی و آسیبهای جامعه بپردازد و نقشی فراتر از دیگر هنرها برای ساختار جامعه بازی کند، اما اگر چنین خاصیتی را از سینما بگیرند، دیگر چه چیزی برای پردههای نقرهای باقی خواهد ماند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.