|

آیا تعداد آرای فراکسیون امید، رئیس مجلس دهم را تعیین می‌کند؟

عارفانه اصلاح‌طلبان

حامد طبیبی

روزهای پساانتخابات مجلس دهم، نه شبیه روزهای پس از انتخابات مجلس ششم است، نه شبیه روزهای مشابه در ادوار هفتم تا نهم. حالا همه در شرایطی از دوگانه عارف-لاریجانی سخن می‌گویند که نه نمایندگان «تشکیلاتی» اصلاح‌طلب مجلس ششم روی کرسی‌های بهارستان جلوس کرده‌اند، نه مانند مجالس هفتم تا نهم، رقابت بین خود اصولگرایان در جریان است. بهمن سال 78، اصلاح‌طلبان پس از دو موفقیت پیاپی در انتخابات دوم خرداد 76 و نخستین انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در سال 77 که براساس شعار انتخاباتی رئیس‌جمهور دوران اصلاحات به احیای ظرفیت مغفول‌مانده قانون اساسی، یعنی اصل شوراها انجامید، یک سال بعد «گام سوم» را نیز به مدد حمایت منسجم هواداران پرتعداد خود در جای جای ایران، محکم برداشتند. فهرست معرفی‌شده توسط حزب تازه‌تأسیس مشارکت برای انتخابات مجلس ششم، اگرچه با سایر فهرست‌های «جبهه دوم خرداد» هم‌پوشانی‌های بسیاری داشت؛ اما به‌هر‌تقدیر نیروهای کادر این حزب در سراسر کشور، مقبول جامعه قرار گرفته بودند. در آن دوره با‌وجود اصلاح‌طلبان شناخته‌شده حاضر در انتخابات که از احزابی مانند مجمع روحانیون مبارز، مجمع نیروهای خط امام، حزب کارگزاران، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و حزب تازه‌تأسیس مشارکت، نام خود را در فرمانداری‌های سراسر کشور در فهرست داوطلبان ثبت کرده بودند، چهره‌های کمتر شناخته‌شده برای عموم مردم هم از سوی گروه‌های 18گانه جبهه دوم خرداد حمایت شدند؛ اما به‌طور کلی فضای آن روزهای سپهر سیاست در ایران را نمی‌توان با سال‌های اخیر مقایسه کرد. غیر از چهره‌های شناخته‌شده جریان چپ خط امام، نیروهای کمتر شناخته‌شده اما برای خود دوم‌خردادی‌ها شناخته‌شده بودند. اگر این گزاره که حلقه اولیه «جبهه مشارکت ایران اسلامی»، دنباله هسته اولیه دانشجویان مسلمان پیرو خط امام در تسخیر سفارت آمریکا فرض شود، آنگاه می‌توان گفت همه این چهره‌ها در فاصله سال‌های 59 تا 76 یعنی نزدیک به دو دهه، با هم تجربیات مشترک سیاسی بسیاری داشتند. احمد شیرزاد که از حوزه انتخابیه اصفهان وارد مجلس ششم شد، اخیرا در سرمقاله شرق در‌این‌باره می‌نویسد: «در انتخابات مجلس ششم هم ردصلاحیت‌ها وجود داشت؛ اما پتانسیل عظیم فضای پس از دوم خرداد سبب شد نگارنده و برخی‌ دیگر از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب در نقاط مختلف کشور، در دقیقه ٩٠ تأیید صلاحیت شویم؛ در‌عین‌حال تفاوت دیگر آن مقطع با امروز در این بود که اگرچه برخی نامزدهای اصلاح‌طلب در سراسر کشور برای عموم مردم شناخته‌شده نبودند؛ اما بیشترشان از نیروهای کادر احزاب اصلی اصلاح‌طلب بودند و سابقه حدود ٢٠ سال کار سیاسی در کنار هم، از دوران دانشجویی در ابتدای انقلاب را داشتند». می‌دانیم انتخابات‌های منطقه‌ای مانند مجلس، خبرگان و شوراها، تفاوت عمده‌ای با انتخابات ریاست‌جمهوری دارند و هر منطقه‌ای الزامات خاص خود را می‌طلبد. این امر، به‌ویژه در حوزه‌های انتخابیه کوچک‌تر، حساسیت‌ها و سمت و سوی دیگری هم دارد. با‌این‌همه نتیجه آن انتخابات با‌وجود نبودن ابزارهای ‌اطلاع‌رسانی مدرن امروز، شکل‌گیری مجلسی بود که تصور شکل‌گیری مجدد همان ترکیب با توجه به واقعیت‌های صحنه امروز سیاسی، نزدیک به محال به نظر می‌رسد. صرف‌نظر از حواشی آن مقطع، این انتخاب رئیس مجلس بود که وارد فاز تازه‌ای شد؛ زیرا «امر سیاست» پس از حدود دو دهه از استقرار نظام جمهوری اسلامی، به موضوعی با‌اهمیت بدل شده بود و «سیاست‌ورزی حرفه‌ای» به تعاریف مرسوم خود در جهان نزدیک می‌شد. منتخب اول تهران، یعنی سید‌محمدرضا خاتمی، به‌عنوان دبیر‌کل وقت حزب مشارکت و برادر رئیس‌جمهور، توسط مردم با آرایی کم‌نظیر به مجلس راه پیدا کرده بود و انتظار عمومی هم برای ریاست او در جامعه وجود داشت؛ با‌این‌حال اعلام شد که حضور دو برادر در رأس دو قوه، شاید چندان به مصلحت نباشد. همچنین بحث تداوم ریاست روحانیان در مجلس مطرح بود و از دیگر سو، انتخاب چهره‌ای باسابقه که ظرفیت ایجاد بالانس سیاسی با سایر ارکان رسمی کشور را داشته باشد، هم به صلاح همگان ارزیابی می‌شد. صرف‌نظر از از موافقت یا مخالفت با این نوع استدلال‌ها، آن تصمیم را باید فرزند زمانه خود دانست. ناگفته پیداست در حوزه سیاست، بازیگران همواره در ظرف زمان محصور هستند. بعدها شاید نسخه‌های دیگری هم برای آن فرصت کم‌نظیر تجویز شد؛ اما همه اینها پس از دیدن خروجی تصمیمات آن مقطع بود که «معما چو حل شود، آسان شود» را تداعی می‌کند. با‌این‌حال باز هم رأی تشکیلاتی به رئیس مجلس ششم داده شد؛ اما در مجالس هفتم تا نهم شرایط دیگری حاکم بود. اصلاح‌طلبان مجلس ششم امکان حضور در هفتمین دوره پارلمان را نیافتند شدند و اصلاح‌طلبان بیرون مجلس نیز چنین شرایطی را تجربه کردند. این‌چنین بود که اقلیت تبدیل به اکثریت شد و این اصولگرایان بودند که برای نخستین‌بار، سنت ریاست روحانیان در مجلس را شکستند. استدلال آنان این بود که چهره شاخصی از روحانیان اصولگرا در دوره هفتم حضور ندارد و قرعه به نام غلامعلی حداد‌عادل افتاد که به‌عنوان رئیس فراکسیون اقلیت مجلس ششم، خود را رئیس دوره هفتم ببیند. او در این میدان، تقریبا بی‌رقیب بود. شیوه عمل او در اداره مجلس و دوگانگی رفتار اصولگرایان با سال پایانی دولت اصلاحات در مقابل مهربانی زایدالوصف نسبت به محمود احمدی‌نژاد و دولت تازه از‌راه‌رسیده «نواصولگرایان»، صدای خود نمایندگان دوره هفتم را هم درآورد. چهره‌هایی مانند محمد خوش‌چهره، حسن سبحانی و عماد افروغ، اولا مجلس را در اختیار یک لابیگر بانفوذ - بخوانید محمدرضا باهنر- دانستند و از دیگر سو، حمایت بی‌چون‌وچرای حداد از احمدی‌نژاد را اینگونه توصیف کردند: «مجلس پشت دولت نیست، در مشت دولت است»؛ اما در آستانه انتخابات مجلس هشتم علی لاریجانی که پس از اختلاف نظر با محمود احمدی‌نژاد در پست دبیری شورای‌عالی امنیت ملی، عطای همکاری با دولت نهم را به لقای آن بخشیده بود، به قم رفت و از آنجا، راهی مجلس شد. او در تهران نماند تا رقابت سرلیستی میان او و حداد عادل برای مدتی محدود معلق بماند و به صحن مجلس هشتم کشیده شود. این رقابت پنهان در تمام دوران هشت‌ساله مجلس هشتم و نهم برقرار بود. تفاوت‌های این دوره برای اصلاح‌طلبان شاید با اندکی تساهل، بتوان شباهت‌هایی میان انتخاب رئیس مجلس در این دوره با دوره‌های هشتم و نهم یافت. در آن دوره هم مشخص نبود وزن فراکسیون حامی علی لاریجانی در مقابل فراکسیون اصولگرایان و حتی فراکسیون کم‌تعداد جبهه پایداری، چگونه می‌تواند رئیس مجلس را از دل آرای مخفی مجلس بیرون بکشد و لابی‌های گسترده‌ای در بالاترین سطح صورت گرفت. حتی خبرهایی مبنی بر نظر بزرگان نظام درباره این یا آن نامزد ریاست مجلس منتشر شد تا بلکه فضا به سمت نامزد مورد نظر فلان گرایش اصولگرایی تغییر کند. حالا مجلس دهم نیز تا حدی با این شرایط مواجه است. احمد شیرزاد در همان سرمقاله روز سه‌شنبه 21 اردیبهشت روزنامه «شرق» در تحلیل شرایط خاصی که به شکل‌گیری مجلس دهم منجر شد، می‌نویسند: «شرایطی در انتخابات مجلس دهم برای نیروهای تحول‌خواه و جریان اصلاح‌طلب پدید آمد که بخش اصلی نیروهای شناخته‌شده و توانمند برای برانگیخته‌نشدن حساسیت‌ها، از حق طبیعی خود برای نامزد‌شدن گذشتند و تعدادی از چهره‌های دانشگاهی، نمایندگان سابق و مدیران ارشد سال‌های گذشته دولت هم که در سراسر کشور ثبت‌نام کردند، مجوز ورود به انتخابات را از سوی دستگاه ناظر دریافت نکردند. باوجوداین روند تحولات، انسجام و نقش‌آفرینی اصلاح‌طلبان و دعوت رهبران این جریان از مردم برای شرکت در انتخابات با هدف ایجاد تغییر در ترکیب مجلس، مؤثر افتاد. با‌این‌حال ترکیب مجلس به‌گونه‌ای شده که ممکن است یکی از بهترین مجالس ایران شود و در‌عین‌حال احتمال دارد پدیده‌هایی مانند رفتار آن نامزد فهرست اصلاح‌طلبان در شورای شهر تهران را شاهد باشیم که از این فهرست، وارد خیابان بهشت شد؛ اما رأی به رقیب اصلاح‌طلبان داد. در هفته‌های اخیر خبرهایی درباره فشار بر نامزدهایی که از فهرست امید وارد مجلس شده‌اند برای تبری‌جستن از این فهرست منتشر شد. نکته مهم این است که اصلاح‌طلبان امکان حضور تمام‌عیار حزبی و جبهه‌ای در انتخابات را نداشتند؛ اینکه چه تخصص‌هایی و چه چهره‌هایی با چه سوابقی برای مجلس دهم و فضای فعلی کشور مناسب هستند، از سوی اصلاح‌طلبان برآورد شده بود؛ اما امکان اجرای آن فراهم نشد». رئیس کمیسیون آموزش مجلس ششم و استاد شناخته‌شده فیزیک دانشگاه در ادامه به «داشته‌های» اصلاح‌طلبان هم اشاره می‌کند و این اطمینان را می‌دهد که با وجود ناشناخته‌بودن برخی اعضای فهرست امید و مشخص‌نبودن گرایش سیاسی برخی چهره‌های مستقل، می‌توان با سازوکارهای لازم به نتیجه رسید: «در فهرست «امید» در سراسر کشور، چهره‌هایی توانمند با سوابق دانشگاهی و گاه سابقه مدیریتی ارزنده به چشم می‌خورند؛ اما مردم ما به‌خوبی شاهد بودند اصلاح‌طلبان بین کاندیداهای موجود، دست به انتخاب زدند و این مسئله تفاوت‌های بسیاری با شرایط آرمانی دارد. در‌عین‌حال این رویداد شاید سبب نوعی پوست‌اندازی اجباری در میان اصلاح‌طلبان شده و ظرفیت‌های تازه‌ای به این تفکر ریشه‌دار و پردامنه سیاسی افزوده شود. نکته مهم این است که فضای مجلس، امکان رشد سریع را فراهم می‌کند و البته آفت آن نیز ایجاد غرور نابجاست. برخی نامزدهای اصلاح‌طلبان، از اقشار تحصیل‌کرده و با‌استعداد هستند و می‌توانند به‌سرعت بر روند قانون‌گذاری مسلط شوند و آیین‌نامه داخلی مجلس و فوت‌و‌فن کار پارلمانی را فرا بگیرند. به‌هر‌حال از حاضران در نخستین جلسه فراکسیون امید در مجلس؛ یعنی حدود ١٦٠ نفر، ممکن است برخی افراد کمتر از ظرفیتی که انتظار می‌رود عمل کنند. برخی از آنها شاید میثاق‌نامه اصلاح‌طلبان را امضا نکرده باشند و به شکل غیرمستقیم از سوی اصلاح طلبان حمایت شده باشند. رأی اصلاح‌طلبان در این انتخابات، رأی ترجیحی بود و حتی برخی افراد در فهرست خبرگان ملت قرار گرفتند که مواضعی علیه اصلاح‌طلبان دارند؛ اما همه می‌دانند رأی ترجیحی ما و مردم به این افراد، از بهترین تصمیم‌های سیاسی سال‌های پس از انقلاب است. مجلس دهم مجلس پرابهامی است و احتمال‌ها درباره اعضای هیات‌رئیسه و چینش فراکسیون‌ها، طیف گسترده‌ای را شامل می‌شود. حتی برخی نمایندگان هنوز تصمیم خود را مبنی بر اتخاذ یک موضع سیاسی روشن نگرفته‌اند؛ به‌هر‌حال بعد از چند رأی‌گیری سرنوشت‌ساز ممکن است تکلیف روشن‌تر شود و در اوایل این دوره، احتمال اینکه تعداد آرای ممتنع زیاد باشد یا چرخش آرا رخ دهد بسیار است. متأسفانه فرصتی برای این سنجش‌ها وجود ندارد و بسیاری از تصمیم‌های کلیدی همین ابتدا باید گرفته شود. تصمیم درباره هیأت‌رئیسه نمی‌تواند به دو ماه بعد منتقل شود تا نمایندگان یکدیگر را بشناسند و تصمیم بگیرند؛ این مسئله درباره هیات‌رئیسه کمیسیون‌ها هم صادق است. اگر جریان اصلاح‌طلب کاملا کنار بکشد، طبیعی است که بازنده خواهد بود. باید با «خیزِ برد» جلو رفت و قدم را محکم برداشت و جدی‌تر به پیش آمد. نتیجه هر‌چه باشد رأی‌دهندگان و افکار عمومی، اصلاح‌طلبان را مذمت نمی‌کنند، زیرا به‌خوبی همه محذورات جریان اصلاح‌طلب را می‌دانند که حتی پس از انتخابات هم ممکن است یکی از نمایندگان منتخب آنان از رفتن به مجلس باز بماند. فراز و فرود در گرفتن ریاست چند کمیسیون جدی و هیأت‌رئیسه ممکن است رخ بدهد یا ندهد؛ این مسئله‌ای شبیه خود انتخابات است. دکتر عارف شخصیتی دانشگاهی و منضبط است و سابقه اجرائی در بالاترین سطوح، یعنی معاون‌اول دولت اصلاحات را دارد، سلامت کامل رفتاری و اخلاقی او زبانزد است و اگر به ‌عنوان رئیس مجلس انتخاب شود، هیچ‌گاه با آیین‌نامه شوخی نمی‌کند و به بهترین شکل آن را در مجلس جاری خواهد کرد؛ در‌عین‌حال تصمیم مجلسی‌ها نباید با فشار مطبوعات، احزاب و شخصیت‌های سیاسی از بیرون، تغییر کند و باید همه‌چیز را به نمایندگان منتخب مردم سپرد». بازی رقیب در ایجاد شکاف از فردای مشخص‌شدن نتایج مرحله اول انتخابات مجلس دهم، اصولگرایان که دچار شوکی دیگر شده بودند، تلاش کردند ابتدا به اصل اکثریت‌شدن اصلاح‌طلبان در مجلس دهم خدشه وارد کنند. سپس ماجرا را به مرحله دوم انتخابات حواله دادند و گفتند طبق نتایج انتخابات گذشته، در مرحله دوم فقط آرای سنتی به میدان می‌آیند و موفقیت از آنِ جناح راست سابق خواهد بود. این در حالی بود که تعدادی از جامعه‌شناسان و فعالان سیاسی، احتمال رسیدن موج تهران به سایر حوزه‌های انتخابیه در مرحله دوم را منتفی نمی‌دانستند؛ چراکه عملکرد مردم تهران نشان داد می‌توان با حداقل امکانات، نتایج حداکثری کسب کرد. از سوی دیگر ارتباطات نوین، به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی، فاصله میان نقاط مختلف کشور و حتی جهان را از بین برده است. این پیش‌بینی خیلی زود به حقیقت پیوست و اکثر نامزدهای حمایت‌شده از سوی لیست امید در سراسر کشور توانستند به مجلس دهم راه پیدا کنند. حالا بازی جدید جریان مقابل این است که اگر اصلاح‌طلبان روی ریاست لاریجانی با نیروهای معتدل اصولگرا ائتلاف نکنند، احتمال رفتن آنان به سمت تندروها تقویت می‌شود. محمدرضا خاتمی، نایب‌رئیس مجلس ششم اخیرا در گفت‌وگویی با خبرگزاری ایرنا، این نکته را این‌گونه تحلیل کرده است: «گمان نمی‌کنم شخصیت آقایان لاریجانی یا عارف این طور باشد که اگر هر کدام رئیس مجلس نشدند زیر همه‌چیز بزنند. کارهای هر شخصی مبنا و اصولی دارد و فرد براساس سود و زیانی که برای خود و کشور در نظر گرفته اقداماتی را انجام داده است.موضع‌گیری ای که آقای لاریجانی در مجلس نهم داشت به نفع کشور بود. رفتار بیرونی ایشان در این چند سال، بیشتر یک رفتار اصلاح‌طلبانه بوده تا اصولگرایانه. همه اصلاح‌طلبان هم از ایشان قدردانی کرده‌اند». وی از اهمیت این سمت سیاسی، یعنی ریاست مجلس هم نکات درخور توجهی را مطرح کرده است؛ اینکه سایر وعده‌هایی که روحانی و اصلاح‌طلبان به مردم داده‌اند با علی لاریجانی نمی‌تواند به سرانجام برسد: «ریاست مجلس یک پست سیاسی است و باید آن را با دیدی سیاسی نگاه کرد. وقتی اصلاح‌طلبان خود را به طور نسبی پیروز انتخابات می‌دانند، طبیعی است که ریاست مجلس را هم حق خود بدانند. زمانی ما می‌گفتیم ما اصلاح‌طلبان توانمندی برای ریاست مجلس نداریم، ولی اکنون شخصیتی باتجربه مانند آقای عارف وجود دارد. ما در وهله نخست فقط می‌خواستیم افراطیون مجلس را تسخیر نکنند، ولی هم این اتفاق رخ داد هم نامزدهای لیست امید اکثریت کرسی‌ها را به دست آوردند. آقای لاریجانی در مسئله برجام مقابل تندروها ایستادند و ما قدردان آنها هستیم. اما آقای روحانی فقط وعده برجام را به مردم نداده بود. وی قول‌هایی در عرصه‌های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و مواردی چون گسترش آزادی رسانه به مردم داده بود که باید آنها را نیز عملی کند. باید کسی رئیس مجلس باشد که به این برنامه‌ها اعتقاد داشته باشد؛ ازاین‌رو وقتی اصلاح‌طلبان مجموع این مسائل را در نظر می‌گیرند، برای ریاست مجلس آقای عارف تلاش خواهند کرد». نگرانی از تکرار اتفاق شورای شهر اصلاح‌طلبان با اشاره به اهمیت شکل‌گیری منسجم فراکسیون امید در مجلس دهم، کیفیت آن را مهم‌تر از کمیت آن می‌دانند؛ چراکه تکرار مسئله‌ای شبیه آنچه در ابتدای شورای شهر چهارم رخ داد و مانع از پیروزی نامزد اصلاح‌طلبان شورا برای تصدی پست مهم شهرداری تهران شد، این بار پذیرفتنی نخواهد بود. در مقطع انتخاب شهردار تهران، اصلاح‌طلبان روی محسن هاشمی‌رفسنجانی مدیرعامل پیشین متروی تهران به جمع‌بندی رسیده بودند، اما در روز انتخابات، فضا ناگهان تغییر کرد. قرار بود با تغییر اعضای پارلمان شهری و آغازبه‌کار شورای شهرچهارم تهران، کلید کلان‌شهر پایتخت به دست یکی از مدیران حوزه شهری و عمرانی داده شود و «هوای تازه» در ریه‌های شهر دمیده شود. تصمیم گرفته شده بود پس از دو دوره ریاست اصولگرایان بر شهرداری و کارنامه به‌جامانده از ۱۰ سال، تغییر مدیریت رخ دهد؛ چراکه مردم در انتخابات ریاست‌جمهوری و شوراها، علاقه به این تغییر را به شهردار تهران اعلام کرده و همچنین نامزدهایی را راهی ساختمان شورای شهر تهران کرده بودند که حدود ۸۰‌ درصد آنان چهره‌هایی جدید برای مدیریت شهری به شمار می‌رفتند. پس از آن، به ‌طور معمول مانند رویه مجالس و همین شورای شهر و به شیوه همه کشورهایی که پارلمان دارند، فراکسیون‌های سیاسی، مراحل مشخص «امکان‌سنجی فرصت‌ها و تهدید‌های تهران»، «تطبیق شرایط با صلاحیت مدیران شهری»، «گزینه‌یابی»، «رسیدن به اجماع درون‌فراکسیونی» و «لابی» برای کسب رأی بیشتر را کلید زدند. همه‌چیز به‌خوبی پیش می‌رفت. آنان طبق وعده‌های انتخاباتی خود و برای پاسداشت حضور منسجم هواداران اصلاحات برای برگزیدن آنان در یک رقابت نابرابر، بر «تغییر» پافشاری خواهند کرد، اما دو رأی دو عضو فراکسیون اصلاح‌طلبان، «زیر پای» گزینه حمایت‌شده از سوی این جریان سیاسی برای شهرداری تهران را «خالی» کرد تا گزینه مورد نظر اصلاح‌طلبان، که بیشترین آرای درون‌فراکسیونی را کسب کرده بود، از رفتن به ساختمان خیابان «بهشت» باز بماند. محسن هاشمی در گفت‌وگو با یکی از نشریات روی نکته‌ای تمرکز کرد که امروز هم حتما مد نظر اصلاح‌طلبان مجلس قرار دارد. آنان باید رأی واقعی اعضای فراکسیون خود را پیش از ورود به بازی بدانند: «من بر اساس همین قول و با این نظر به مرحله نهایی ورود پیدا کردم که ما [اصلاح‌طلبان] ۱۴ رأی داریم. همه افرادی که تا اینجا در جلسات اعضای اصلاح‌طلب شرکت می‌کردند، ازجمله همین برادر و خواهر، در جلسه‌ای هم‌قسم شده بودند که از رأی اکثریت پیروی کنند. پس من ۱۴ رأی داشتم. وقت آن رسیده بود که سعی کنیم رای‌های دیگری را کسب کنیم که این رای‌ها می‌توانست از فراکسیون ورزشکاران یا اصولگرایان باشد؛ باید برای مجاب‌کردن آنها وارد مذاکره می‌شدیم». هاشمی درعین‌حال گفت که پیش از جلسه رأی‌گیری از احتمال رای‌ندادن دونفر به خود آگاه بود. وی مهدی چمران را اولین نفری نام برد که برای نامزدشدنش در شهرداری با وی به گفت‌وگو نشسته بود؛ گفت‌وگویی که به گفته هاشمی، چمران آن را تکذیب کرد! اما فضای جلسه با چمران که رئیس شوراهای دوم و سوم بود و در این دوره انتخاب رئیس شورا رقابت را به احمد مسجدجامعی، چهره شاخص اصلاح‌طلبان واگذار کرده بود، چگونه بود؟ هاشمی می‌گوید: «البته ایشان همان موقع به من گفتند که به دلیل ردصلاحیت [در همین انتخابات شورای شهرچهارم] فضا برای شما سنگین است... ولی کلا گفتند که شما برای شهرداری مناسب هستید و تجربه خوبی دارید و بالاخره از این هندوانه‌ها هم زیر بغل ما گذاشتند!» ماجرای گذاشتن هندوانه در زیر بغل، در مورد محمدرضا عارف هم می‌تواند تکرار شود و آنچه می‌تواند مانع چنین رخدادهایی شود، برآورد درست از توان فراکسیونی اصلاح‌طلبان، تعیین آرای مورد نیاز برای گرفتن کرسی‌های هیات‌رئیسه و کمیسیون‌ها و سپس پوشش کاستی‌ها با روش‌های درون‌پارلمانی است. برآورد تعداد، نکته‌ای است که محمدرضا خاتمی در همین گفت‌وگوی اخیر بر آن تاکید داشت و آن را گام اول برای ریاست دکتر عارف بر مجلس دانست: «130 نماینده مجلس اصلاح‌طلب و بین 85 تا 90 نماینده اصولگرا هستند. افراطیون هم به روایات مختلف از 25 تا 32 نماینده دارند. باقی هم مستقل‌اند. البته نمایندگان زیادی می‌آیند و به ما می‌گویند با شما همفکر هستیم و می‌خواهیم در فراکسیون امید قرار گیریم که آنها فعلا در محاسبات ما گنجانده نشده‌اند». این همان نکته‌ای است که در گزارش‌های روزهای اخیر «شرق» هم به آن اشاره شده است. اینکه برخی افراد به صورت مشترک در جلسات فراکسیون‌های مختلف مجلس شرکت می‌کنند و نمی‌توان حضور نزدیک به 160 نفر در جلسات فراکسیون امید را بدون درنظرداشتن این اما ‌و اگرها، تحلیل کرد. در چنین شرایطی است که گام‌های ابتدایی فراکسیون امید اهمیت مضاعف پیدا می‌کند. محمود صادقی، منتخب اصلاح‌طلب مردم تهران در مجلس دهم از جلسه امروز -28 اردیبهشت- فراکسیون امید با حضور تمامی اعضا خبر داده است که تصویب اساسنامه و تصمیم‌گیری برای انتخاب هیأت‌رئیسه فراکسیون امید، دستور کار آن است. او درست روی همین مسئله دست می‌گذارد؛ شفافیت: «عارف برای رقابت در ریاست مجلس حمایت اکثریت فراکسیون امید را به همراه دارد. با وجود این بنا داریم که با پایه‌گذاری روش‌های شفاف ادامه مسیر را پیگیری کنیم».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.