معترضان ونزوئلایی در اعتراض به سیاستهای «مادورو» به خیابانها بازگشتند
چشمانتظار کودتا
اعلام وضعیت اضطراری از سوی دولت در هر کشور معنای خاصی دارد؛ اما شاید کمتر پیش آمده باشد تصاحب کارخانههای تعطیلشده و بازداشت رؤسای آنان از سوی دولت را مصداق وضعیت اضطراری دانسته باشیم. بااینحال، آنطور که پیداست، «نیکولا مادورو»، رئیسجمهوری ونزوئلا که با چالش مهار یک بحران فراگیر اقتصادی روبهروست، با ما همعقیده نیست. او در حالی روز شنبه فرمان تصاحب کارخانههای تعطیلشده، بازداشت صاحبان این کارخانهها و البته، برپایی رزمایشی نظامی براي مقابله با تهدیدهای احتمالی بیگانگان را صادر کرده که به نظر میرسد چنین اقداماتی بیش از آنکه متضمن نجات آن کشور از بحران کمبود مواد غذایی و افزایش قیمتهایی باشد که در ماههای اخیر، شورشها و غارتهای فراوانی بههمراه داشته، نشانگر هرچه نزدیکترشدن دولت چپگرای آن به سراشیبی سقوط است. مادورو که جمعه گذشته با متهمكردن ایالات متحده به بیثباتسازی کشور بنا به خواست فاشیستهای راستگرای ونزوئلایی، برای 60 روز وضعیت اضطراری اعلام کرده بود، روز شنبه و در جمع هواداران خود در مرکز کاراکاس، پایتخت ونزوئلا، از برخی اقداماتی که بناست در سایه وضعیت اضطراری انجام شود، پرده برداشت. او در میان تشویق حامیان سرخپوشَش، از عزم خود در احیای ظرفیت تولیدی کشور سخن گفت که ازسوي بورژوازی فلج شده و اطمینان خاطر داد هر آنکس که با هدف کارشکنی، خواهان توقف تولید باشد، باید از جایگاه خود بیرون رانده شده و دستبسته تحویل زندان مرکزی ونزوئلا شود. اشاره مادور البته در وهله اول به رؤسای بزرگترین شرکت صنایع غذایی و آشامیدنی ونزوئلا؛ یعنی گروه «پولار» بود که از ابتدای ماه جاری میلادی، خط تولید خود را بهدلیل سوءمدیریت دولتی در واردات جو، متوقف كردهاند. مادورو پیشتر «لورنزو مندوزا»، یکی از تجار میلیاردر ونزوئلا و صاحب این شرکت را که یکی از سرسختترین و صریحترین مخالفان اوست، متهم كرده بود درصدد است با طرح توطئهای علیه دولت، او را برکنار كند. رئیسجمهوری ونزوئلا همچنین دستور برپایی مانوری نظامی در شنبه آینده را صادر کرده است؛ مانوری که به گفته او میتواند باعث آمادهسازی ارتش برای مقابله با هرگونه سناریوی احتمالی، از جمله مداخله نظامی قدرتهای خارجی شود. او با این موضعگیری به سخنان«آلوارو اوریبه»، رئیسجمهور پیشین کلمبیا، واکنش نشان داد که گفته میشود موضوع دخالت نظامی در ونزوئلا را مطرح کرده است. اوربیه که از سیاستمداران محافظهکار کلمبیاست، از مخالفان دیرینه مادورو به شمار میرود. رئیسجمهوري ونزوئلا ميگويد: «اوربیه از ونزوئلا متنفر است و خواستار دخالت نظامی نیروهای خارجی در این سرزمین مقدس شده است». مادورو در حالی در جمع هواداران خود به قدرتهای امپریالیسم جهانی هشدار داده مردم ونزوئلا آمادگی آن را دارند تا با همراهداشتن ابزارهای کشاورزی در یک دست و اسلحهای در دست دیگر، به دفاع از سرزمین خود برخیزند که مخالفان داخلی او بر این باورند مادورو بهدنبال آن است تا با سوءاستفاده از فرمان وضعیت اضطراری و تشدید بیثباتی ملی، مانع از برپایی یک همهپرسی درباره آینده سیاسی خود شود. مخالفان حزب حاکم سوسیالیست ونزوئلا از مدتها پیش فرایند جمعآوری امضا برای برپایی همهپرسی را آغاز کرده و با آنکه تاکنون موفق شدهاند امضای 1.8 میلیون نفر از موافقان عزل رئیسجمهور را جمعآوری کنند؛ اما هیچگاه از سنگاندازی مقامات دولتی مصون نماندهاند؛ شورای ملی انتخابات هنوز درخواست برگزاري همهپرسي را نپذیرفته است. این شورا پنج روز برای بررسی این درخواست فرصت داشته؛ اما پس از ۱۲ روز هنوز به آن پاسخی نداده است. در نتیجه جای تعجب نیست که آنان تنها ساعاتی پس از صدور فرمان وضعیت اضطراری مادورو، باری دیگر راه خیابانها را در پیش گرفتند تا به سیاق هفتههای اخیر، خواستار استعفای دولتی مستأصل شوند که با اقدامات اخیرش، بهراستی در حال ازدستدادن مشروعیت قانونی خود است. این دستکم مدعای «خسوس توریالبا»، رهبر ائتلاف مخالفان «اتحاد دموکراتیک» است که روز شنبه در جمع صدها نفر از مخالفان دولت، از روند نزولی محبوبیت مادورو حتی در بین همحزبیهای خود سخن گفت و تأکید کرد اگر وضعیت اضطراری جاری بدون مشورت با مجلس ملی ونزوئلا که اکثریت آن در انتخابات ماه دسامبر گذشته به دست مخالفان افتاد، اعلام شده باشد، باید در حقیقت از برپایی یک خودکودتا سخن گفت که نه درصدد جابهجایی قدرت، بلکه تغییر معادلات آن است. در این میان، «هنریک کاپریلس»، یکی دیگر از رهبران مخالفان نیز هشدار داده مادورو بهدنبال راهبرد خطرناکی است که میتواند با مسدودكردن تمامی مسیرهای دموکراتیک، بمب ساعتی ونزوئلا را هرچه سریعتر منفجر كند؛ واقعیتی که با نظر به عمومیتیافتن فرمان وضعیت اضطرار اقتصادی مادورو در ماه ژانویه گذشته، به یک وضیت اضطراری کلی، آنهم در کشوری که بیشترین ذخایر نفتی جهان را در اختیار دارد، بهدرستی آشکار میشود. تحلیلگران سیاسی در شرایطی بر این باورند که وضعیت جدید اضطراری احتمالا جدای از اختیارات گفتهشده، دست دولت را در تحدید حق اعتراض، صدور مجوز بازداشتهای پیشگیرانه و همچنین یورش بدون حکم نیروهای امنیتی به سکونتگاه مخالفان باز میگذارد که رئیسجمهور چپگرای ونزوئلا مدعی شده مخالفان داخلی در توطئه علیه دولتش دست تنها نیستند. او روز جمعه از طرحهایی برای براندازی دولتش خبر داده که در واشنگتن و البته بنا به خواست راستگرایان فاشیست ونزوئلایی در دست اجراست تا بلکه جانشین «هوگو چاوز» را نیز به سرنوشت متحدان برزیلی خود در حزب کارگر آن کشور دچار كند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.