انتخابات ریاستجمهوری فیلیپین برگزار شد
مشتی برای دیکتاتوری
رأیگیری برای انتخاب رئیسجمهور جدید فیلیپین و هزاران مقام محلی دیگر در حالی روز گذشته به پایان رسید که نامزد پیشتاز این رقابتها، «رودریگو دوترته» اولین نفری بود که خواستار پایاندهی به تفرقهها و آشتی تمامی نیروهای سیاسی بلافاصله پس از پایان انتخابات شد؛ انتخاباتی که محور جنجال آن اتفاقا کارزار تند و آتشین شخص دوترته در تخریب تمامی رقبا و سران پیشین قدرت در این مجمعالجزایر بود. شهردار کنونی «داوائو» که تقابل آشکار و بیپردهاش با جریان سیاست رسمی فیلیپین، بسیاری را مجاب کرده او را نسخه وطنی «دونالد ترامپ» نامزد پیشتاز جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده بدانند، روز گذشته و در کنفرانسی خبری پس از انداختن رأی خود به صندوق، از لزوم آغاز فرایند آشتی ملی سخن گفت و خاطرنشان کرد تمامی نیروهای حاضر در صحنه رقابتها، مسئولیت حفظ تمامیت و همبستگی کشور را برعهده دارند. او در حالی اعلام کرد دست دوستی و همکاری خود را به سوی رقبا و مخالفانش دراز خواهد کرد که تا لحظه تنظیم این گزارش، هنوز هیچ آماری از نتایج اولیه انتخابات و پیروزی احتمالی دوترته منتشر نشده است؛ حتی اگر تقریبا تمامی نظرسنجیهای پیشاانتخاباتی حکایت از پیشتازی قاطع او در برابر چهار نامزد دیگر ریاستجمهوری داشته باشد. در حقیقت، کمیته ملی انتخابات فیلیپین در شرایطی اعلام کرده اعلام نتایج اولیه آرای نزدیک به 54میلیون فیلیپینی واجد شرایط که البته تاکنون آمار مشارکت دقیقی از آنان بهدست نیامده، دستکم 24 ساعت زمان لازم دارد که نتایج آخرین نظرسنجیها در هفته گذشته، نشان از پیشتازی 11درصدی دوترته نزدیکترین رقیب خود داشت؛ موفقیتی که در بین تمامی از گروههای سنی، قومی، طبقاتی و فرقهای مشاهده میشد. با تمام این اوصاف، کارزار انتخاباتی شهردار جنجالی داوائو اگرچه در ابتدا با نماد مشتی گرهکرده و صرفا با تمرکز بر لزوم برپایی نظم و قانون توانست بر موج نارضایتی عمومی از ناکارآمدی دولتی در مبارزه با رواج فقر، فساد، جرم و جنایت و مصرف موادمخدر در کشوری با یکی از بالاترین نرخهای رشد اقتصادی در منطقه جنوبشرقی آسیا سوار شود؛ اما بهسرعت به واسطه نطقهای تفرقهانگیز او، به نگرانیها درباره چشمانداز رویکارآمدن یک دولت استبدادی دامن زد. ناسزاهای جنسی، تهدید مجرمان به برخورد فیزیکی و فراقانونی و وعده انحلال پارلمان برای جلوگیری از استیضاح خود و کابینهاش با اتکا به موارد نقض حقوقبشر تنها بخشی از سخنان و مواضع دوترته است که سیاستمداران فیلیپینی را برای هفتهها به تکاپو انداخته بود تا جبهههای متحد علیه او تشکیل دهند. دراینمیان، «بنینو آکینو» رهبر حزب «لیبرال» که از سال 2010 تاکنون ریاستجمهوری فیلیپین را برعهده داشته، سردمدار این حرکت جمعی بود. او که همواره بهعنوان بانی رشد چشمگیر و ناگهانی اقتصاد فیلیپین شناخته میشود، آخرینبار همین هفته گذشته از تمامی رقبای دوترته خواسته بود تا با برقراری ائتلافی، مانع از پیروزی شهردار داوائو و بهقدرترسیدن دولت استبدادی دیگری، آنهم 30 سال پس از عزل آخرین دیکتاتور آن کشور، یعنی «فردیناند مارکوس» شوند؛ فراخوانی که البته پاسخ مثبت تمامی نامزدها را به دنبال نداشت. «گریس پو» سناتور زن فیلیپینی و «مانوئل روکساس» نوه پنجمین رئیسجمهور فیلیپین دو نفر از پرشانسترین رقبای دوترته هستند که هریک واکنشی متفاوت به درخواست رئیسجمهور کنونی داشتند. روکساس که از حمایت آکینو برخوردار است، پیش از برگزاری انتخابات و با اشاره به شانس بیشتر پیروزی خود نسبت به دیگر رقبایش، انتخابات اخیر را عرصه زورآزمایی دموکراسی علیه استبداد دانسته و از دیگر نامزدها خواسته بود تا برای شکست دوترته با او متحد شوند. در مقابل، خانم «پو» نیز که برنامههای اجتماعیاش در راستای ارتقای سطح رفاه عمومی و مقابله با فقر و همچنین داستان زندگی فقیرانهاش بهعنوان بچهای سرراهی در یک کلیسا که بعدها توسط ستارگان دنیای سینما به فرزندخواندگی قبول میشود، پشتیبانی قشر وسیعی از شهروندان فیلیپینی را به همراه داشته، سرسختانه با پیشنهاد تشکیل ائتلاف مخالفت و اعلام کرده بود بههیچعنوان حاضر به کنارهگیری به نفع روکساس نیست. او همچنین چند روز پیش از برگزاری انتخابات در مصاحبهای با خبرگزاری رویترز، اظهار امیدواری کرده بود، هموطنانش عاقبت درمییابند کدام دولت به راستی کمکحال آنان خواهد بود و آرای خود را به همان تناسب در صندوقها خواهند ریخت. این در حالی است که «بونگبونگ مارکوس» تنها پسر آخرین دیکتاتور فیلیپین که نامش روز گذشته برای تصدی معاونت ریاستجمهوری دوترته بر برگههای رأیگیری نقش بسته بود، پس از انداختن رأی خود در صندوق، مدعی شده نمیتوان با خفهکردن صدای مردم، جلوی پیروزی کسانی را گرفت که انتخاب واقعی مردم هستند. با تمام این اوصاف و در شرایطی که به نظر میرسد رقابت نزدیک نامزدها در انتخابات روز گذشته میتواند منشأ تحولات فراوانی در آینده فیلیپین باشد، بسیاری بر این باورند که خرید آرا میتواند نقش بسزایی در تعیین پیروز رقابتها داشته باشد؛ اینها البته جدای از تمامی ناهماهنگیها، ازجمله خرابشدن دستگاههای رأیگیری در بیش از 60 حوزه انتخاباتی و البته خشونتهایی است که برای مثال تنها در ساعات رأیگیری، جان 12 نفر از فعالان و شهروندان معمولی را در جنوب مانیل، پایتخت فیلیپین و منطقه جنوبی و بحرانزده میندانائو گرفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.