|

طرح فرانسه آخرین بارقه امید

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با رد پیشنهاد فرانسه برای برگزاری یک کنفرانس بین‌المللی به‌منظور پیشبرد مذاکرات صلح بین اسرائیل و فلسطین خواستار مذاکرات مستقیم بین طرفین شد. او این دعوت را اخیرا چندبار تکرار کرده و از محمود عباس خواسته است بدون هرگونه پیش‌شرطی به مذاکرات بازگردد. اما او می‌داند که رئیس دولت خودگردان فلسطین چنین درخواستی را پاسخ نخواهد داد. حتی یک‌بار نتانیاهو تلاش کرد به صورت مخفی با عباس دیدار کند اما دولت آمریکا دخالت کرد و به این بهانه که ممکن است عباس از او بخواهد تمام مسئولیت اشغالگری را پذیرفته و مدیریت مستقیم اراضی اشغالی را برعهده گیرد، اجازه نداد نتانیاهو با او دیدار کند. ابومازن سال گذشته این مسئله را به اطلاع «جان کری»، وزیر خارجه آمریکا، رسانده بود. ازاین‌رو وقتی دیدار مخفیانه دچار مشکل شد، دولت فلسطین تلاش کرد به توصیه‌های شورای مرکزی سازمان آزادی‌بخش فلسطین عمل کرده و در روابطش با اسرائیل تجدیدنظر کند. به همین دلیل یک هیأت امنیتی را فرستاد تا با اسرائیلی‌ها نشستی برگزار کرده و بخواهد که به حاکمیت مناطق به‌اصطلاح «آ» احترام بگذارد و به ورود به شهرها به بهانه دستگیری و بازداشت فلسطینی‌ها پایان دهد. چند نوبت از این جلسات برگزار شد اما در نهایت چیزی را که اسرائیلی‌ها عرضه کردند متوقف‌کردن ورود به دو شهر اریحا و رام‌الله بود که فلسطینی‌ها نیز آن را نپذیرفتند و طبق معاهده اسلو خواستار حاکمیت فلسطین بر تمام شهرهای کرانه باختری شدند. جوهر این اندیشه آن بود که اگر مقامات اشغالگر احترام حاکمیت منطقه «آ» را نگه دارند، پس از آن می‌توان به پرونده‌های سیاسی نیز پرداخت اما اگر این مسئله پذیرفته نشد باید در مورد هماهنگی‌های امنیتی از این به‌بعد به‌کلی تجدیدنظر کرد. دولت آمریکا در این فاصله طرح محکومیت شهرک‌سازی‌ها در شورای امنیت را که از سوی فلسطینی‌ها درخواست شده بود به تعویق انداخت تا شاید در مقابل آن بتواند نسبت به طرح فرانسه سکوت کرده یا دیگر مانعی بر سر راه آن ایجاد نکند. تا اینجا ریاست دولت خودگردان خود را با طرح فرانسه هماهنگ می‌یابد. تاکنون 20 کشور موافقت کرده‌اند که در کنفرانس پاریس در اواخر ماه جاری میلادی شرکت کنند و یک نقشه راه بین‌المللی را برای اجرای راه‌حل تشکیل دو دولت پیشنهاد دهند. به‌هرحال طرح فرانسه نخستین برنامه جدی برای توسعه مشارکت بین‌المللی در گفت‌وگوهای صلح است زیرا تاکنون این گفت‌وگوها به درخواست اسرائیل در انحصار آمریکایی‌ها بوده اما این نظارت آمریکایی‌ها تا اینجا نتوانسته اسرائیل را به اجرای تعهداتش در موافقت‌نامه اسلو ملزم کند. حتی آمریکایی‌ها در موارد بسیاری از اسرائیل جانبداری کرده و این رژیم را تشویق به سلطه‌گری و توسعه دایره شهرک‌سازی‌ها کردند؛ به‌گونه‌ای که بیت‌المقدس را هم به صورت کامل تصرف کرده و فلسطینی‌های باقی‌مانده در آنجا را آواره کند. اسرائیل قصد دارد کل منطقه «اغوار» را که یک‌سوم اراضی کرانه باختری در آن است به یک منطقه شهرک‌نشینی تبدیل کرده و فلسطینی‌ها را از آب و خاک محروم کند. سیاست اسرائیل از اساس بر ناامیدکردن فلسطینی‌ها و مجبورکردنشان به کوچ از این منطقه متمرکز است. این رژیم بر صلح اقتصادی‌ای تأکید می‌کند که به معنای گردآوری همه فلسطینی‌ها در منطقه «آ» ‌است تا بتواند همه‌شان را در یک اردوگاه کارگری جمع کرده و با بی‌خاصیت‌کردن تشکیلات خودگردان، تمام ابعاد زندگی سیاسی و اقتصادی آنها را تحت کنترل خود داشته باشد. درمقابل‌، فلسطینی‌ها به این دل بسته‌اند که فرانسه و سایر کشورهای جهان به صورت رسمی یک دولت فلسطینی تحت‌اشغال را به رسمیت بشناسند و اسرائیل را در معرض بازخواست‌های بین‌المللی قرار داده یا مجبور کنند که تمام زمین‌های گرفته‌شده بعد از سال 1967 را پس بدهد. اما دولت‌های اروپایی و بقیه تا چه حد حاضرند در این راستا عمل کنند؟ دراین‌میان آیا دولت آمریکا در شورای امنیت موضعی خنثی خواهد داشت و مانند گذشته به حمایت از اسرائیل برنخواهد خاست تا آن را فراتر از قوانین بین‌المللی بنشاند؟ آیا باراک اوباما پیش از پایان دولتش جهان را غافلگیر خواهد کرد تا به‌عنوان یک پروژه نهایی خواستار اجرای راه‌حل دو دولت در فلسطین شود؟ همه اینها پرسش‌هایی بدون جواب است که باید برای جواب‌دادن به آنها منتظر آینده بود. امروزه دیگر فلسطینی‌ها خوب می‌دانند نه طرح مقاومت حماس توانست غزه را نجات دهد و نه طرح گفت‌وگوهای دولت خودگردان، کرانه باختری را.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.