|

پوپولیسم را دست‌کم نباید گرفت!

کریم ارغنده‌پور

با کنارکشیدن رسمی تد کروز از میدان مبارزه برای کسب نامزدی حزب جمهوری‌خواه در ایالات متحده، دونالد ترامپ هم‌اینک یکه‌تاز این رقابت‌هاست. پاره‌ای تحلیلگران نتیجه گرفته‌اند که به‌این‌ترتیب، رئیس‌جمهور آینده آمریکا هیلاری کلینتون خواهد بود. استدلال غالب آنها این است که چون حضور ترامپ، انتخابات را شدیدا دوقطبی می‌کند، ابر و باد و مه و خورشید و فلک هم نهایت تلاششان را خواهند کرد که او رئیس‌جمهور نشود بنابراین نتیجه خودبه‌خود به‌نفع رقیب خواهد بود. چالش من با این نظر این است که این دوقطبی شدید، لزوما در حکم شکست ترامپ نخواهد بود. ساده‌کردن زیاد مسائل اجتماعی و سیاسی - که به ‌هزارویک شرط دیگر هم ارتباط دارد- هیچ‌گاه هدایت‌کننده و ثمربخش نیست. سخن من هرگز این نیست که ترامپ انتخابات را خواهد برد. همه‌چیز به عوامل دیگر در ماه‌های آینده- به‌ویژه در روزهای نزدیک به انتخابات- بستگی دارد. حرفم این است که مکانیسم انتخابات و موج‌های تبلیغاتی در کشوری چون آمریکا نمی‌تواند نتیجه‌گیری موردبحث را تضمین کند. وقتی در محیطی که زمینه اجتماعی‌اش فراهم است ماشین پوپولیسم راه می‌افتد، موجی از عوام‌فریبی ایجاد می‌کند. این موج تحریکش سریع‌الاثر است و درعین‌حال امکان فروخفتنش هم سریع است. درحالی‌که شیوه بخش مقابل پوپولیسم از چنین مکانیسمی برخوردار نیست. همه حرف این است که از حالا نمی‌توان حکم صادر کرد لزوما کدام‌یک از نامزدها حتما شکست می‌خورد. هرگونه تحلیلی درباره انتخابات آمریکا بدون درنظرگرفتن نگاه جامعه‌شناختی، روان‌شناختی، مکانیسم انتخابات و سازوکارهای نهادهای قدرت و ثروت در آمریکا میسر نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.