|

گزارش «شرق» از ۳ روز نخست نمایشگاه

بوی کباب، بوی کتاب

شرق: «شهر آفتاب»، در نخستین روزهای نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، میزبان شمار کثیری از علاقه‌مندان کتاب و کتاب‌خوانی شد. در شرایطی که سروصورت حاضران در محوطه‌های باز «شهر آفتاب» با آفتاب سوزان سرخ شده بود و جمعیت آن‌قدر زیاد بود که ون‌های محدود، قادر به جابه‌جایی مردم در مسیرهای طولانی بین مترو و ایستگاه‌های تاکسی و پارکینگ تا سالن‌های عمومی نبودند و باید پای پیاده در غیاب سایه‌بان مسیرهای طولانی را طی می‌کردند، ‌نبود امکانات رفاهی مانند آبسردکن و نیمکت یا حتی درختانی که بتوان لحظه‌ای زیر سایه‌شان خنک شد، حاضران را می‌آزرد. البته نمایشگاه امسال، نکات مثبت درخور ‌توجهی هم داشت؛ ویلچرنشینان زیادی روزهای چهارشنبه و پنجشنبه و جمعه به شهر آفتاب آمدند و یکی از آنها درباره تسهیل شرایط حضور معلولان در محل جدید نمایشگاه به «شرق» گفت: «شهر آفتاب امکانات بهتری را در اختیار ما معلولان می‌گذارد چون مسیرها همه هموارند و مثل مصلا، با دست‌انداز و مانع در حرکت با ویلچر مواجه نیستیم. شاید تنها مشکل شهر آفتاب برای ما ویلچرنشینان، مسافت طولانی بین پارکینگ و مترو تا محل غرفه‌هاست». زن و مردم و پیر و جوان، از تهران و شهرستان‌ها در سه روز گذشته به شهر آفتاب آمدند. در محوطه نمایشگاه، افرادی با لباس‌های محلی کرد و عرب و گیلک و ترک به چشم می‌خوردند. ناشران شهرستانی هم مانند همیشه حضور پررنگی داشتند؛ اما این جابه‌جایی محل نمایشگاه برای شهرستانی‌ها مزیت بود یا عیب؟ خانمی در غرفه «نوید شیراز» به «شرق» گفت: «مصلا برای ما خیلی بهتر بود. ما جزء ناشران شهرستانی هستیم که در تهران هم دفتر داریم و هر شب پس از اتمام نمایشگاه باید به تهران برگردیم. این فاصله‌ای که شهر آفتاب با تهران دارد، ‌برای ما آزاردهنده است چون هر شب ترافیکي طولانی را باید تحمل کنیم و صبح‌ها باید خیلی زودتر از وقت شروع نمایشگاه راه بیفتیم و در ترافیکی سخت بمانیم و معلوم نیست باز هم به‌موقع به غرفه می‌رسیم یا نه»؟ مسئول غرفه «تعاونی انتشاراتی گیلان» که غرفه‌اش با کاه‌گل آراسته شده نیز درباره دسترسی به «شهر آفتاب» گفت: «ما مجبوریم شب‌ها به تهران برگردیم و این مسافت برای ما طولانی است. تجهیزکردن غرفه در محلی خارج از شهر هم برایمان سخت بود». روبه‌روی غرفه او، «تعاونی انتشاراتی قزوین» قرار دارد و یکی از اهالی آن غرفه نیز گفت: «هیچ برنامه‌ریزی مناسبی هم برای مسیرهای رفت و آمد در همسایگی شهر آفتاب نشده. هتل ما آن طرف خیابان، کنار مرقد امام خمینی (ره) است؛ اما در همه این شب‌ها چنان ترافیکی هنگام برگشت ایجاد مي‌شود که تا به آن طرف خیابان و محل هتلمان برسیم، یک‌ونیم ساعت توی ترافیک مي‌مانيم»، اما كساني که از شهرستان برای بازدید از نمایشگاه کتاب به شهر آفتاب آمده‌اند چطور این مسیر را طی کرده‌اند؟ گروهی دانشجویی از خوزستان به ترمینال جنوب آمده بودند و از آنجا با یک تاکسی خود را به شهر آفتاب رسانده بودند. عده‌ای دیگر از اصفهان به تهران آمده و با اتوبوس‌هایی که در میادین اصلی شهر مستقر شده پس از تحمل ترافیک و گرما به نمایشگاه کتاب رسیدند. جمعیت بسیاری هم مترو را انتخاب کرده بودند. نکته درخور ‌توجهی که در نمایشگاه امسال وجود داشت این بود؛ بوی بنزین و کباب در محوطه‌های باز و بوی تند چسبی که موکت‌های کف نمایشگاه را با آن چسبانده‌اند در محیط‌های داخلی پيچیده بود و در این هیاهو، بوی کتاب تندتر از همه این بوها. دانشجویان و دانش‌آموزان بسیاری در سنين مختلف، با دست‌هایی تاول‌زده از حمل کتاب، غرفه‌ها را با حضورشان رونق بخشیده بودند. کودکان و خردسالان هم حضور درخور توجهی داشتند. صف جلوی غذافروشی‌ها نيز چنان طویل بود که در ساعاتی مانند ظهر بوی کباب بر بوی کتاب پیشی می‌گرفت؛ اما در نمایشگاه امسال خبری از غرفه‌های پرهزینه با معماری و دکوراسیون ویژه نبود. نشر چشمه که هر سال غرفه‌ای باشکوه می‌ساخت، امسال با چینشی خیلی معمولی، در گوشه‌ای از سالن اصلی حضور دارد. وقتی دلیل این سادگی را از یکی از ساکنان در این غرفه جویا شدیم، گفت: «حضور در نمایشگاه امسال یک ریسک بزرگ بود. ما ابدا پیش‌بینی نمی‌کردیم که مردم از نمایشگاه کتاب در شهر آفتاب مثل سال‌های قبل استقبال کنند. به همین دلیل برای طراحی غرفه هزینه نکردیم». جدا از همه مشکلاتی که محل تازه نمایشگاه کتاب دارد که بيشتر به‌دليل نیازموده‌بودن آن است، ناشران از استاندارد‌بودن محل تازه‌تأسیس‌شده راضی‌ هستند. گرچه این محل جدید، مردم را به‌شدت سردرگم کرده، چون نه تابلوي راهنما و نشاني در محوطه‌ها وجود دارد و نه باجه‌های اطلاعات، برای اینکه مردم بتوانند غرفه‌های مورد نظرشان را پیدا کنند. از مشکلات دیگر نمایشگاه در بعدازظهر روزهای چهارشنبه و پنجشنبه وزش باد شدید و غوطه‌ورشدن نمایشگاه در گردوخاک بود که علاوه بر صدمه‌دیدن برخی از غرفه‌های ایجادشده در فضای باز و کنده‌شدن بنرها، به‌نوعی باعث فرار مردم از نمایشگاه کتاب در ساعات پایانی کار نمایشگاه شد. اطلاع‌رسانی نمایشگاه همچنان نامناسب است و به‌دلیل نبود فهرست ناشران در ورودی سالن‌ها، غرفه‌داران خود کار اطلاع‌رسانی را انجام می‌دهند! زيرا مخاطبان سرگردان مرتب نشانی غرفه‌های مورد نظرشان را از مسئولان دیگر غرفه‌ها می‌پرسند که طبعا جواب درستی هم نمی‌توانند از آنها دریافت کنند. مشکل قطع برق در غرفه‌ها که در سیستم خودپردازها و کارت‌خوان هم اختلال ایجاد کرده بود، از نقایص بارز نمایشگاه برپاشده در شهر آفتاب است. اما روز گذشته خبر رسید تعدادی از کتاب‌ها از نمایشگاه جمع‌آوری شده. مدیرکل مجامع و تشکل‌های فرهنگی وزارت ارشاد در گفت‌وگو با ایسنا، از برخورد با کتاب‌های مروج افراطی‌گری و تفرقه‌افکن در بخش بین‌الملل نمایشگاه بیست و نهم کتاب خبر داد. علی فریدونی گفت: آثار عربی و لاتین عرضه‌شده در بخش بین‌الملل نمایشگاه کتاب در چند مرحله ارزیابی شده است. در روز‌های برگزاری نمایشگاه هم شماری از آثار که مبتنی بر ضوابط نمایشگاه کتاب نبودند، از سطح نمایشگاه جمع‌آوری شدند. او متذکر شد: در نمایشگاه کتاب، عناوین و موضوع‌های تفرقه‌افکن میان قومیت‌های ایرانی و همچنین مروج افراطی‌گری و مخل مبانی دینی و مذهبی در بخش بین‌الملل از نمایشگاه جمع‌آوری می‌شود. فریدونی افزود: همچنین مباحثی که نقض حاکمیت ملی است از چرخه عرضه عمومی خارج می‌شوند. در ارزشیابی‌های انجام‌شده از میان کتاب‌های عربی و لاتین، آثاری که ضوابط را رعایت نکرده بودند، از چرخه عمومی خارج شدند. همچنین در حوزه‌ کتاب‌های لاتین از توزیع برخی کتاب‌ها که در تعارض با ارزش‌های فرهنگی نمایشگاه کتاب بودند، جلوگیری شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.