|

وقتی زایش، مسمومیت‌زا و مرگ‌آور می‌شود

مژگان جمشیدی

در واپسین روزهای سال 94 نزدیک به 55 کل و بز (یا به‌عبارتی نیمی از کل جمعیت این‌ گونه) پارک ملی خجیر، در یک‌قدمی پایتخت جان باختند و محیط‌زیست علت مرگ را ابتلا به بیماری طاعون نشخوار‌کنندگان عنوان کرد. اما هنوز چندروزی از این واقعه نگذشته بود که در نخستین روزهای فروردین سال جاری، این‌بار لاشه قوچ‌ها و میش‌ها در پارک ملی سرخه‌حصار در مجاورت خجیر یافت شد. حالا با گذشت بیش از یک‌ماه از این واقعه و درحالی‌که تعداد دقیق تلفات و علت مرگ اعلام نشد، رئیس اداره نظارت بر حیات‌وحش محیط‌زیست استان تهران علت تلف‌شدن قوچ‌ها و میش‌ها را «مسمومیت آبستنی» عنوان کرد! محمد کرمی گفته: «پس از تلف‌شدن حدود 25 میش باردار و تعدادی قوچ در سرخه‌حصار آزمایش‌های لازم انجام شد و وجود طاعون و تب برفکی در منطقه منتفی شد». به گفته او، این حیوانات به دلیل «مسمومیت ناشی از بارداری و خطرات این دوران تلف شده‌اند». البته این آقای مسئول توضیح نداده که از چه زمانی تاکنون بارداری باعث ایجاد مسمومیت فله‌ای در حیات‌وحش می‌شود و حتی اگر هم فرض کنیم مسمومیت بارداری باعث مرگ میش‌ها شده، پس علت مرگ قوچ‌ها و جمعیت نرها چه بوده است؟ به‌این‌ترتیب شاید قوچ‌ها هم از غصه مسمومیت و مرگ همسرانشان جان باخته باشند! و باز اگر هم فرض شود بیماری از میش‌ها به قوچ‌ها سرایت کرده باشد باز هم مسمومیت نمی‌تواند عامل مرگ نرها باشد چراکه تقریبا هیچ مسمومیتی در انسان و حیوان، مسری و قابل‌انتقال نیست! مرگ‌ومیر فله‌ای کل‌ها و بزها و قوچ‌ها و میش‌های کشور در یک دهه اخیر همچنان به دلایل نامعلوم ادامه دارد و تنها سال گذشته بعد از مرگ نزدیک به 850 رأس کل و بز در استان‌های مرکزی، البرز، زنجان، قزوین و تهران بود که علت مرگ، طاعون نشخوارکنندگان اعلام شد. پیش از این در سال 83، 90 و 93 نیز نزدیک به دوهزارو 600 قوچ و میش و کل و بز در سه پارک ملی کشور در اثر بیماری تلف شده بودند که بعدها علت مرگ آنها طاعون احتمالی عنوان شد! این‌گونه به نظر می‌رسد که حالا بیماری‌های شناخته و ناشناخته و مشکوک نیز در کنار عامل شکار و تخریب زیستگاه‌ها به یکی از مهم‌ترین دلایل نابودی تنوع زیستی کشورمان تبدیل شده، بی‌آنکه مطالعات علمی درست و دقیق و اقدامی عملی برای رفع بحران از سوی دستگاه متولی صورت گیرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.