|

گفت‌و‌گوهاي ۶ماهه براي تشكيل دولت ائتلافي اسپانيا شكست خورد

انتخاب انتخابات

سودابه رخش

تیک‌تاک ساعتی که روز 20 دسامبر 2015 و پس از متفاوت‌ترین انتخابات پارلمانی تاریخ اسپانیا آغاز شده بود، روز 28 آوریل به پایان رسید. گفت‌وگوهای چندماهه برای تشکیل دولت شکست خورد و مهلتی که پادشاه اسپانیا، فیلیپ ششم، برای تشکیل دولتی ائتلافی به رهبران سیاسی این کشور داده بود، منقضی شد. حالا انتخابات جدید اسپانیا قرار است در ماه ژوئن برگزار شود و مردم باید بیش از دو ماه دیگر برای حل‌شدن احتمالی مشکلاتشان صبر کنند. شش ماه پس از انتخابات سراسری این کشور، کاخ ریاست‌جمهوری اسپانیا همچنان میزبان ماریانو راخوی، رهبر حزب محافظه‌کار است؛ سیاستمدار به‌شدت محتاطی که ترجیح می‌دهد صبر کند تا قبل از آنکه خودش به دردسر بیفتد، دیگران به جان هم بیفتند. انفعال آشکار راخوی، اعضای حزب خودش را هم کلافه کرده و هر روز بیشتر و بیشتر آنها را نومید می‌کند، حتی «خوزه ماریا آزنار»، رئیس‌جمهور محافظه‌کار سابق اسپانیا و پدر سیاسی راخوی را. حالا آزنار که به نظر می‌رسد در حال بلعیدن پسر سیاسی خود است، خواستار روی‌کارآمدن رهبری جدید برای مبارزه با چالش‌های کنونی این کشور شده است که این یعنی راخوی یا باید تغییر کند یا برود. آزنار و بسیاری از اعضای حزب محافظه‌کار هنوز هم نمی‌توانند باور کنند راخوی دو بار پیشنهاد رسمی پادشاه اسپانیا برای تشکیل دولت جدید را رد کرده است. راخوی با وجود اینکه بیشترین رأی را در انتخابات سراسری ماه دسامبر کسب کرد اما فکر نمی‌کرد بتواند در پارلمان از حمایت کافی برخوردار شود و از همین رو ترجیح داد زمین را به نفع «پدرو سانچز» سوسیال‌دموکرات ترک کند. او البته به احتمال زیاد می‌خواسته صحنه را مهیای شکست سانچز کند و سپس مدعی شود که این تنها حزب محافظه‌کار است که می‌تواند حکمران اسپانیای سرکش باشد. با همه اینها نتایج نظرسنجی‌های اخیر نشان‌دهنده تغییرات اندکی در نتیجه انتخابات ماه ژوئن است. وضعیت سیاسی اسپانیا در این چند ماه واقعا پیچیده بوده و تشکیل دولت محتاج توافق احزابی است که بر سر یکی از محورهای اساسی سیاست اسپانیا یعنی استقلال کاتالونیا، مواضعی متفاوت داشتند. با همه ناکامی‌های شش ماه گذشته، نتیجه این انتخابات، دستاوردی چشمگیر برای مردم اسپانیا به همراه داشت چراکه به سیستم دوحزبی این کشور پایان داد و احزابی مانند حزب چپ‌گرای پودموس و حزب لیبرال سیودادانوس هم توانستند پس از سال‌ها در کنار حزب سوسیالیست و حزب محافظه‌کار وارد پارلمان شوند. اما به باور بسیاری، چپ اسپانیا فرصت تاریخی حکمرانی خود را از دست داد و بهای آن، حضور دوباره راخوی در قدرت و تحمل ریاضت اقتصادی تحمیلی از سوی آلمان است. به باور این‌دست منتقدان، اشتباهات چپ اسپانیا در این مدت کم نبوده و مهم‌ترین آنها هم رقابت و اختلاف میان احزاب چپ‌گراست. پودموس به‌درستی می‌خواهد به‌عنوان نیرویی پیشرو، جایگزین حزب کمونیست و سوسیال‌دموکرات شود اما برای چپ‌ها مقاومت در برابر یکدیگر در بسیاری موارد از تلاش برای سرنگونی «راخوی» ارجح شده است. در انتخابات دسامبر، پودموس با دیگر تشکل‌های چپ در مناطقی مانند کاتالونیا و گالیسیا متحد شد اما از اتحاد با حزب کمونیست سرباز زد. با تقسیم‌شدن آرای احزاب چپ، رأی میلیون‌ها نفر از هواداران حزب کمونیست به فرستادن دو نماینده از این حزب به پارلمان اسپانیا منجر شد اما اگر این دو حزب در کنار یکدیگر ایستاده بودند و متحد می‌شدند، می‌توانستند 14 کرسی به دست آورند و تشکیل دولتی چپ‌گرا هم به‌مراتب آسان‌تر بود. پودموس ترجیح می‌دهد موقعیت خود را علیه نظام حفظ کند، حرکتی که با حمایت 88 درصد از تقریبا 150 هزار حامی این حزب که به صورت آنلاین در همه‌پرسی درباره ائتلاف دولتی شرکت کرده بودند، همراه بود. این حزب تلاش کرده در مقابل بازارهای مالی جهانی بایستد، همان بازارهایی که موتور سیاسی و اقتصادی اسپانیا هستند. از همین روست که رسانه‌های مسلط بار دیگر آشکارا علیه حزب پودموس و در دفاع از حزب لیبرال سیودادانوس می‌نویسند. رسانه‌ها این‌بار هم یکی از بازیکنان کلیدی در دور دوم نبرد سیاسی بین تلاش‌های سیاست مردمی و تسلط منافع مالی بخش خصوصی جهانی هستند. با وجود آنکه انتخابات دیگری در راه است اما نتیجه انتخابات احتمالا موجب تغییرات اندکی در چینش احزاب در پارلمان اسپانیا می‌شود. بسیاری از مردم هنوز هم قصدی برای رأی‌دادن ندارند و رأی آنهایی که در لحظه آخر تصمیم به شرکت در انتخابات می‌گیرند هم احتمالا اندکی به آرای احزاب کوچک اضافه یا از آن کم می‌کند. در هر صورت اختلاف چپ و راست به قوت خود باقی می‌ماند. اگر سیودادانوس بتواند آراي خود را افزایش دهد، شاید ائتلاف این حزب با حزب محافظه‌کار راخوی ممکن شود. از سوی دیگر اگر پودموس خلاف نتیجه نظرسنجی عمل کند، احتمال ائتلاف چپ‌ها ممکن می‌شود البته اگر حزب سوسیال‌دموکرات را چپ بدانیم. ائتلاف بزرگ به رهبری حزب محافظه‌کار و حمایت سوسیالیست‌ها هم یکی از گزینه‌های محتمل دیگر است. در این میان در‌حالی‌که سیاستمداران اسپانیایی مشغول بازی هستند، مشکلات اقتصادی اسپانیا همچنان لاینحل باقی مانده‌ است. کشور نسبت به 9 سال پیش فقیرتر شده و از هر پنج کارگر، یک نفر بی‌کار است. با پادرهوایی دولت، مبارزه با فساد و یافتن استراتژی بلندمدت برای تقویت رشد اقتصادی هم معلق مانده و هیچ دورنمایی برای برداشتن ریاضت از روی دوش مردم اسپانیا هم دیده نمی‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.