اعظم صداقت، تهیهکننده گروه «آوای مهربانی»
آواز دهل شنیدن از دور خوش است
تهیهکنندگی حوزه فرهنگوهنر و بهویژه موسیقی سختیهایی دارد که اگر عشق نباشد کسی توان مقابله با مشکلات آن را ندارد. این مشکلات در تهران شامل گرفتن مجوز، هزینه سالن کنسرت، دستمزد گروه، مجوز اماکن، فروش بلیت، تبلیغات و... است و در شهرستان علاوه بر این مسائل با مشکلات دیگری مانند قوانین سلیقهای و در برخی مواقع قومی- قبیلهای روبهرو هستیم. در برخی شهرها نیز بهصحنهرفتن زنان - چه به عنوان نوازنده و چه به عنوان همخوان- چنان سختیهای کار را بیشتر میکند که بسیاری از گروهها سعی میکنند از تواناییهای بانوان برای گروههای خود استفاده نکنند. حال اعظم صداقت، تهیهکننده گروه موسیقی آوای مهربانی درزمینه این مشکلات سخن گفته است.
سختیهای راه تهیهکنندگی در عرصه موسیقی چیست؟ مدت زیادی تهیهکنندگی جُنگهای فرهنگی را بر عهده داشتم و چند ماهی بود که افکارم درگیر تهیهکنندگی موسیقی بانوان شده بود و پیگیر کار شدم و با دوست عزیزم ایمان قاسمپور (مجری و کارگردان هنری) که در تمام برنامهها برای من دلگرمی و انرژی مثبت است کار را شروع کردیم و با توجه به اینکه نسبت به برنامهها عشق و علاقه زیادی دارم - بهویژه که این برنامه با اجرای بانوان عزیز است - به حمایت از بانوان کشورم هیچ کار سختی را احساس نکردم. بههرحال هر کاری سختیهای خودش را دارد. دراینمیان شاید اینکه اجاره بهاری تالار وحدت بهیکدفعه بالا رفت تمام محاسبات ما را به هم زد اما از آن گریزی نبود. اغلب، کار تهیهکنندگی را با درآمد خوب تصور میکنند و سختیهای آن را نمیبینند؛ چه تفاوتی بین تهیهکنندگی در عرصه فرهنگ با دیگر حوزهها وجود دارد؟ آواز دهل شنیدن از دور خوش است؛ من در این کار بههیچوجه به منافع مالی خودم فکر نکردم و تهیهکنندگی در عرصه فرهنگی با دیگر حوزهها از نظر من فقط درگیری ذهنی بیشتری ایجاد میکند و همچنین بهدلیل زندهبودن کار خواننده و نوازندهها بر روی استیج، این استرس بیشتر میشود. در شهرستانها در مقایسه با تهران با چه مشکلاتی دستوپنجه نرم میکنید؟ از نظر اخذ مجوز در شهرستان به مشکلات بیشتری برخوردیم؛ بنابراین علاوه بر مجوز دیدگاهها نسبت به کنسرت بانوان منفی است و هیچگونه تمایلی برای دادن مجوز ندارند و دراینزمینه شهرهای شمالی نسبت به بقیه شهرها متفاوتترند و به گونهای مثل تهران عمل میکنند. در شهرستانها اغلب قوانین سلیقهای و ممکن است یک مقام که حتی ارتباطی به حوزه فرهنگ و هنر نداشته باشد، یک کنسرت را لغو کند. علاوه بر آن در شهرستانها تالار بزرگ مناسب کنسرت وجود ندارد و ما مجبور هستیم بسیاری از سالنها را تجهیز کنیم که هزینه گزافی برای ما دارد. چه شد تهیهکنندگی گروه آوای مهربانی را انجام دادید؟ فکر تهیهکنندگی گروه بانوان را از پیش در سر داشتم و در یک آشنایی قبلی که بین من و خانم پور گرامی صورت گرفته بود به ایشان پیشنهاد دادم و ایشان هم استقبال کردند. این موضوع آشنایی مربوط به دو سال پیش است که به علت درگیریهای کاری که در شهرستان برای اخذ مجوز برنامهها داشتم شروع کار به تعویق افتاد. هزینه یک کنسرت شامل چیست و برای یک کنسرت یکروزه در تالار وحدت چقدر باید هزینه کرد؟ هزینه کنسرت شامل دستمزد گروه، هزینه تالار، هزینه تبلیغات، تصویربرداری و ... است. هزینه برای کنسرت بستگی به درجه و نوع آن دارد. یک کنسرتی که در تهران برگزار میشود بهمراتب هزینه بیشتری نسبت به جاهای دیگر خواهد داشت. غیر از دستمزد گروه، بقیه هزینهها در تهران بیشتر است. چرا بلیتهای کنسرت اینقدر گران هستند که فقط قشر مرفه توانایی خرید آن را دارند و عملا رفتن به کنسرت یک تفریح لوکس محسوب میشود؟ قیمت بلیتهای کنسرت با برآورد هزینهها درنظر گرفته شده است و حتی در بعضی موارد بیشتر از مبالغ دریافتی از فروش بلیت خواهد بود. به نظر من قشر مرفه وقت بیشتری نسبت به قشر ضعیف جامعه دارند و میتوانند در این تفریح لوکس حضور داشته باشند؛ چون قشر ضعیف جامعه به دنبال یک لقمه نان، صبح را به شب میرساند تا شکم خود را سیر کند و برای فکرکردن به کنسرت وقتی ندارند. اگر بخواهیم این موضوع را آسیبشناسی کنیم و محاسن و معایب آن را بشماریم چه باید گفت... از یک منظر حضور طبقه مرفه به اقتصاد هنر و موسیقی کمک میکند اما از طرفی دیگر این قشر اغلب طرفدار نوع خاصی از موسیقی عامهپسند هستند که پشتوانه فکری ندارد و برای پرکردن اوقات فراغت ساخته و منتشر میشوند. پس در این وضعیت فقط به موسیقیهایی بها داده میشود که حکم «در قندان» را برای جامعه دارند و با رشد این نوع موسیقی از دیگر موسیقیها که تفکرساز است دور میشویم؛ چراکه اقتصاد ممکن است باعث توسعه شود اما هر نشر و گسترشی به معنای تولید فکر و اندیشه نیست! کنسرترفتن برای طبقه مرفه جامعه هماکنون تبدیل به یک پز فرهنگی شده است. همانگونه که آنها پز میدهند که به دوبی و آنتالیا میروند، پز میدهند که بلیت کنسرت شجریان یا ناظری را با فلان قیمت گزاف خریدهاند؛ درحالیکه شاید در عمرشان حتی یک قطعه از آثار این هنرمندان را گوش ندادهاند. آنها پز میدهند تا از قافله فرهنگ هم عقب نمانند، همانگونه که از مزون لباس فلان طراح ترک عقب نمیمانند! اما طبقه متوسط جامعه که تولید فکر میکرد و به جامعه خوراک فکری میداد، در این برهه دستش خالی است و برای نیازهای روزمرهاش از صبح تا شب کار میکند و کار. نتیجه چنین روندی بهیقین برای فرهنگ کشورمان نگران كننده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.