2 دیدگاه مختلف درباره تحریمها
نوشته: تیموتی تورن بول ترجمه: شهرام زرندار
برخی از تحلیلگران معتقدند که طبیعت پیچیده تحریمهای ایالات متحده آمریکا میتواند وزنی را که ایالات متحده در اعمال زور علیه دولتهای هدف از آن بهرهمند است، کاهش دهد. آنها استدلال میکنند که ساختار پیچیده رژیم تحریمها، لغوکردن آنها را مشکل کرده و در نتیجه روند شکستهشدن یخ روابط تجاری بین ایران و اروپا را که نگران شکستن قوانین ایالات متحده است، آهسته کرده است؛ بنابراین درصورتیکه ایالات متحده بناست وزن خود را در اعمال تحریمها حفظ کند و به جلو برود باید این امر را به رسمیت بشناسد که تسهیل رفع تحریمها میتواند همان اهمیتی را داشته باشد که خود تحریمها دارد؛ البته این عده هیچ دلیل منطقیای برای اینکه چرا این مسئله وزن ایالات متحده را کاهش میدهد ارائه نمیکنند و با تحمیل تحریمها و لغو تحریمها به عنوان سیاستهای متمایز به یک شکل برخورد میکنند.
درصورتیکه فرایند لغو تحریمها بهآرامی بوده، این افراد استدلال خود را بر پایه یک مدل خاص بنا میکنند؛ اگر دولتهای هدف تحریمهای آتی، اعتقاد داشته باشند که پس از لغو فوری و اساسی تحریمها در عوض همکاری با تقاضاهای تحریمکننده به پیامدهای لغو آن نمیرسند محتمل نیست که آنها رفتار و سیاستهای مجرمانه خود را تغییر دهند. این نگرش به چند دلیل اشتباه است؛ اول اینکه روشن نیست چرا یک دولت هدف تحریم باید تحریمهای خفقانآور بیشتر یا امکان وقوع جنگ را دربرابر لغو آهسته اما مداوم تحریمها انتخاب کند؛ دوم اینکه لنگزدن بین لغو تحریمها و افزایش تجارت و سرمایهگذاری خارجی، اساسا طبیعت رژیم تحریمها را تغییر نمیدهد؛ هرچند به عنوان بخشی از یک استراتژی فراگیر «دستاویز تحریمها» دربرابر قدرت ذاتی آنها وزن ایالات متحده را برای عملکردن علیه اهداف تحریم کاهش نمیدهد؛ اما این وزن را به وسیله افزایش افق زمانی وقوع تحریم بیشتر میکند. از اینها گذشته این افق زمانی گسترشیافته به چند طریق در خدمت افزایش وزن واشنگتن عمل میکند. چنانکه مطالعات بسیاری به این مسئله اشاره میکنند صرف تهدید به تحریم، اغلب مؤثرتر از تحمیل آنهاست. اگر دولتهای هدف تحریمها، این مسئله را بفهمند که همکارینکردن با یک تحریمکننده نهتنها منجر به تحمیل تحریمها میشود بلکه باعث صدمات اقتصادی و بدنامی بیشتر در شرایط لغو آن تحریمها میشود ممکن است این کشورها قبل از تحمیل تحریمها به آنها، با کشور تحریمکننده به توافق برسند. اگر تحریمها تحمیل شوند، دوره بعد از لغو تحریمها برای ایالات متحده فرصتی پدید میآورد تا روابط دیپلماتیک خود را با کشور هدف قبلی تحریمها، تقویت کند و تلاش کند تا سیاستهای اقتصادی آنها را برای منافع ایالات متحده و متحدان او سامان دهد. همچنانکه تحریمها فقط یکي از دلایل بسیاری است که ایران را برای مبارزه در جهت دستیابی به بازارهای مالی غرب تشویق میکند لغو آهسته رژیم تحریمها میتواند به عنوان فرصتی برای همکاری مشترک با ایران به حساب آید. صدالبته ایالات متحده درزمینه همکاری با مؤسسات مالی اروپایی در جهت یافتن راههایی برای اجتناب از ورود به منازعه با مقررات ایالات متحده کار کرده و تعهد خود را برای تشویق همکاریهای اقتصادی با ایران تا آنجایی که درحالحاضر ممکن است نشان داده است. دولت ایالات متحده خواهان افزایش همکاری با ایران به شکل مشاورهدادن به شرکتها و دولت ایران درباره چگونگی انجامدادن بهترین کارها برای جلب سرمایهگذاران خارجی و تجارت در بازارهای خارجی است. این گروه با انعکاسدادن سخنان «جک لو»، وزیر خزانهداری آمریکا، استدلال میکنند که رژیم پیچیده تحریمهای ایالات متحده میتواند به عنوان شاهدی برای تجدیدنظرطلبان بهمنظور اینکه بتوانند حرکتی را در جهت دورشدن از سیستم مالی دلارمحور ساماندهی کنند به کار گرفته شود. هرچند بهدستدادن شواهدی برای اثبات این استدلال درباره ایران قطعا نوعی غلو درباره این تهدید به حساب میآید. به کلام محمود احمدینژاد، رئیسجمهور پیشین ایران، رژیم تحریمهای وسیعتر علیه ایران شامل دورههای جداگانه تحریمهای سازمان ملل، اتحادیه اروپا و ایالات متحده میشود. «این تحریمها» شدیدترین و اکیدترین تحریمهایی بودهاند که تاکنون علیه یک کشور اعمال شدهاند»؛ بنابراین این تحریمها نهتنها نماینده یک تلاش هماهنگ و همهجانبه از سوی شماری از دولتها بوده بلکه در تاریخ تحریمها نیز منحصربهفرد است. در کل این استدلال که با گسترش فشار تحمیلشده بر یک دولت هدف، بازسازی آهسته اقتصادی پس از لغو تحریمها وزن ایالات متحده را در چانهزنی کاهش میدهد، راههای تخصصي که به واسطه آنها ایالات متحده وزن چانهزنیاش را افزایش میدهد، به حساب آورده نمیشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.